Zmienne koleje losu

Zmienne koleje losu

Hebrajczycy zdawali sobie sprawę z tego, że pojedyncze zwycięstwo nie zapewni pokoju. Nie czekali więc z założonymi rękami.

Przez chwilę, w czasie poprzedzającym bitwę obie strony mogły przyjrzeć się sobie. Ten moment był dobrą okazją, by ukazać swą siłę i wywrzeć jak największe wrażenie na przeciwniku. I trzeba przyznać, że przed wojskami Machabeuszy stało niełatwe zadanie. Wojska Seleucydów prezentowały się doskonale. Nie tylko sprawność i liczba stojących na polu walki, ale i doświadczenie żołnierzy oraz ich dowódców stanowiło szczególny atut tego wojska. I wszystko wskazywało na to, że to on zdecyduje o tym, na którą stronę przechyli się szala zwycięstwa w walce, która za chwilę miała się rozpocząć.

Ucieczka do twierdzy

Szczególne wrażenie sprawiała pogańska konnica. Jej liczba wskazywała na moc i siłę uderzenia, jakiego była w stanie dokonać. Przy niej konnica Machabeuszy wydawała się niewielkim i nikłym oddziałem. Sformowano ją stosunkowo niedawno, a księga biblijna w tym miejscu po raz pierwszy wzmiankuje o jej walce, choć wcale nie musi to oznaczać, iż była to jej pierwsza potyczka. Walkę przez chwilę odwlekano. Była to swoista wojna nerwów. Preludium do właściwej bitwy, mające zaniepokoić i duchowo osłabić przeciwnika. Tę ciszę przerwał sygnał do bitwy, jaki dały trąby Machabeuszy. Ich dźwięk rozległ się niczym ten spod Jerycha, zwiastujący zwycięstwo dzięki pomocy niebios. W tamtym czasie na głos trąb rozpadły się mury miasta i otworzyły drogę do zwycięstwa. Teraz, gdy w powietrzu zagrzmiał głos trąb, ruszono do ataku na wrogów czekających w szyku bojowym. 

I stało się to, czego powstańcy gorąco pragnęli i do czego przyłożyli rękę. Wojska Kendebajosa zostały pokonane. Tak jak w odległych czasach, tak i teraz głos trąb stał się zwiastunem klęski wroga. 

Bóg dał zwycięstwo, choć w wypadku obecnej bitwy nie przyszło ono bez walki. I nie była ona łatwa ani bezkrwawa. Ceną zwycięstwa było ludzkie życie. Po obu stronach padli zabici. Wielu żołnierzy odniosło rany. Wśród rannych był również Juda, brat Jana. I on, podobnie jak wcześniej jego brat, okazał się w bitwie wodzem, który walczy wraz z innymi i nie chowa się za plecy swych żołnierzy, ale razem z nimi jest gotów ryzykować swym życiem dla ojczyzny. Skoro zaś szala zwycięstwa jednoznacznie przeważyła na stronę Hebrajczyków, ci z żołnierzy Kendebajosa, którzy ocaleli uciekli do twierdzy. Mieli nadzieje, że zaryglowane bramy i silne mury uratują ich z opresji. Chcieli bronić się w jej wnętrzu, spodziewając się odsieczy. Mieli nadzieję, że tak unikną śmierci lub niewoli.

Pościg

Jednak Juda, brat Jana nie patrząc na odniesione rany zdecydowali się ścigać wroga. Zdawał sobie bowiem sprawę z tego, że pojedyncze zwycięstwo nie zapewni pokoju. Hebrajczycy nie mogli pozwolić, by przeciwnik uciekł i odbudował swe siły. Gdyby do tego doszło, to w przyszłości prędzej czy później znów by zaatakował. Nie można było więc czekać z założonymi rękami, a jedynie radować się pojedynczym sukcesem i nieroztropnie narażać się na widmo klęski. Należało ruszyć w pogoń i wykorzystać rozbicie wrogiej armii oraz skutki ciosu jaki zadano jej w bitwie. Dlatego wroga ścigano aż do Kedronu, twierdzy odbudowanej przez pogan.

Nie był to jedyny kierunek pościgu, bowiem druga grupa pokonanych zbiegła w stronę Azotu, by schronić się w tamtejszych wieżach. Ale i one nie dały uciekinierom spodziewanego ratunku. Zaatakowano je i spalono. Pozostały po nich tylko zgliszcza. Armia Seleucydów poniosła kolejną potężną klęskę. Autor Pierwszej Księgi Machabejskiej wspomina o prawie dwóch tysiącach poległych. I choć nie musi to być kronikarska informacja, to podana liczba ma uzmysłowić czytelnikowi rozmiary i znaczenie odniesionego zwycięstwa. Było tak istotne, że zostało podsumowane krótką, ale wymowną informacją: Juda mógł po zwycięskiej bitwie i uwieńczonym sukcesem pościgu spokojnie wrócić do domu. Domyślać się możemy, iż nie tylko on, ale i jego żołnierze.

Czas niepokoju

Jednak radość i spokój nie trwają wiecznie. Jak uczył mędrzec po czasie śmiechu przychodzą dni zawodzenia, a czas wesela splata się z dniami żałoby. I prawdę tę dobitnie ukazały nadchodzące wydarzenia oraz dni, w których się one rozegrały. Wszystko zaczęło się od jednej nominacji: Ptolemeuszowi, synowi Abubosa powierzono urząd dowódcy. Miało to miejsce na równie Jerycha, zależnej od Judei. Funkcja, jaką ten człowiek otrzymał była ważna, ale nie tak ważna jak on tego oczekiwał. Pierwsza Księga Machabejska zaznacza, że był bardzo bogaty. Nadto był zięciem arcykapłana. Obracał się zatem w kręgu ludzi władzy i był przekonany, że zgromadzony majątek pretenduje go do niej. Myślał zapewne o połączeniu w jednym rodzie urzędu władcy i arcykapłana. W głębi swego serca widział siebie panem Judei. Pragnienie to miał niejako w swej naturze. Był bowiem człowiekiem wyniosłym. Podjął zatem w swym sercu zamiar zdobycia władzy nad całym krajem. To, co otrzymał nieopodal Jerycha wydało mu się pierwszym krokiem do następnych szczebli kariery. Uznał, że należy po nich iść tak długo aż sięgnie po diadem lub koronę. Dla zrealizowania tych zamiarów był gotów na wszystko.

Dla Ptolemeusza liczył się cel. I to go zaślepiło. Nie pamiętał konsekwencji czynu Hiela, który niepomny na przekleństwo zdecydował się podjąć odbudowy murów Jerycha i tak sprowadził nieszczęście na cały kraj. Ten  na początku budowy złożył w ofierze swych synów. Ptolemeusz natomiast był gotów na bratobójczą wojnę i rozlew krwi. Tym samym nad Judeą zaczęły znów gromadzić się chmury zwiastujące czas niepokoju. Jednak tym razem ich przyczyną nie byli poganie, ale Hebrajczyk, który własne ambicje i żądzę władzy stawiał ponad wszystko. Zaś źródłem całego zamieszania były nie zewnętrzne okoliczności, ale serce człowieka oddane złym ambicjom i popędom, który ów człowiek pewny siebie nie chciał postawić tamy, ani nie nakazał im milczeć. Przeciwnie, postanowił złe podszepty przekuć na czyn, łudząc się, że tak stanie się szczęśliwym. A że za cenę krzywdy rodaków? To nie miało dlań znaczenia. Dla niego liczyły się tylko własne ambicje. Miał bowiem serce tak ciasne, że nikt poza nim samym nie miał w tym sercu nawet odrobiny miejsca.

Ks. Krzysztof P. Kowalik