TELEFON DO REDAKCJI: 62 766 07 07
Augustyna, Ingi, Jaromira 20 Października 2021, 14:23
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

W cieniu lasów

W cieniu lasów

Parafialna świątynia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czarnymlesie powstała w latach 20. XX wieku, ale kryje w sobie rzeźby starsze od niej. Przedstawiają one kilku Świętych Janów i Maryję oraz atrybuty męki Pańskiej. Niektóre z nich są wyrzeźbione przez Pawła Brylińskiego.

Parafia w Czarnymlesie należy do dekanatu mikstackiego, jednak położenie wsi często podaje się jako oddalonej około 15 kilometrów na południe od Ostrowa Wielkopolskiego, na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 444 Krotoszyn - Ostrzeszów z drogą krajową 25 Bydgoszcz - Ostrów - Wrocław. Wieś z trzech stron otoczona jest lasami, a z jednej strony ograniczają ją rozlewiska i młaki wokół strumienia Złotnica. Obecnie do parafii należą miejscowości: Antonin, Tartak Czarny Las, Hetmanów, Jesiona, Kotowskie, Ludwików, część Szklarki Myślniewskiej i Szklarka Przygodzicka. Jej proboszczem jest ks. Daniel Zarębski. Na terenie parafii znajdują się dwa kościoły w Czarnymlesie, jeden w Antoninie oraz kaplica w Szklarce Przygodzickiej.

W sali szkoły
Początki wsi Czarnylas sięgają XVI wieku, kiedy w jej pobliżu - zwanym wówczas Przygodzką Hubą - osiedlili się luteranie lub ewangelicy. Od XVIII wieku miejscowość wchodziła w skład dóbr przygodzickich należących do książąt Radziwiłłów.
W opracowaniu o początkach parafii w Czarnymlesie Wacława Kieremkampta zapisana została wiadomość, że „w wydanym w 1880 roku „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” znajdziemy informację, iż w tym okresie Czarnylas (niem. Schwarzwald), w skład którego wchodziły obok wsi Czarnylas pustkowia: Zawidze, Laski i Spalony, zamieszkiwało w 110 domach 902 ewangelików i 188 katolików. W pierwszych latach XX wieku Czarnylas posiadał dwa kościoły ewangelickie: starozakonny i luterański oraz dom modlitwy metodystów przybyłych w 1925 roku z Ameryki. Obok ewangelików, katolików i metodystów w Czarnymlesie mieszkali również mormoni, Żydzi (w innych źródłach podawani są jeszcze świadkowie Jehowy). Najliczniejszą grupę wiernych w początkach XX wieku stanowili w Czarnymlesie katolicy, którzy nie posiadali swojego kościoła. Katolicy mieli wówczas swój kościół parafialny w Kotłowie. Nabożeństwa odbywały się dwa razy w miesiącu w użyczonej na ten cel sali miejscowej szkoły lub w kaplicy w Antoninie”.

Poświęcenie kościoła
Już w czasie I wojny światowej proboszcz z Kotłowa ks. Roman Wesołowski rozpoczął starania zmierzające do budowy kościoła rzymskokatlickiego w Czarnymlesie. Wspierał go w tym kapelan księcia Radziwiłła z Antonina ks. Wojciech Liberski. Kiedy nadszedł czas wolnej Polski po latach zaborów zgromadzenie funduszy na budowę kościoła nie było łatwe ze względu na sytuację finansową mieszkańców. Udało się powołać Komitet budowy świątyni. Najpierw mieszkańcy zakupili dom, by przystosować go do celów kościelnych. Natomiast w 1923 roku ks. Wesołowski zwrócił się do biskupa z prośbą o poparcie i rozpowszechnienie na terenie diecezji apelu, który ukazał się w pismach katolickich. Przedstawił w niej sytuację katolików w Czarnymlesie i prosił o ofiary na budowę świątyni. Wielu odpowiedziało na jego apel i można było przystąpić do budowy świątyni. Na portalu parafii w Czarnymlesie czytam jeszcze, że: „Plan kościoła opracował gratis, za pośrednictwem hrabiego Franciszka Potockiego, architekt Franciszek Mączyński z Krakowa”.
Z kolei 15 czerwca 1925 roku odbyło się uroczyste poświęcenie kamienia węgielnego. „Teren, na którym stanął kościół komitet budowy kupił od Niemca” – pisze pan Kieremkampt. Budowę świątyni powierzono Walentemu Krawcowi z Odolanowa.
Nowo wybudowany kościół otrzymał wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa, prawdopodobnie dlatego, że w latach 20. XX wieku Polska została ofiarowana właśnie Sercu Jezusa. Świątynia została poświęcona 29 sierpnia 1926 roku przez ks. Kazimierza Rolewskiego, dziekana dekanatu ostrowskiego w obecności wielu kapłanów i tłumu parafian. Od tego momentu nabożeństwa miał w niej sprawować ks. kapelan Liberski z Antonina. Wraz z jego wybudowaniem rozpoczęto starania o powstanie parafii.

Mamy parafię rzymskokatolicką
Mniej więcej cztery lata po poświęceniu kościoła 1 marca 1930 roku metropolita poznański kard. August Hlond erygował parafię w Czarnymlesie. Na jej terenie znalazły się: „obszar dworski Antonin, obszar dworski Bledzianów, gmina Chojnik, gmina Czarnylas wraz z pustkowiem Zawidzyn, leśnictwem Krzyżaki, Laski, Spalony, gmina Dębnica z borostwem Wnuki, gmina Hetmanów, gmina Jesiona, gmina Kałkowskie, obszar dworski Kałkowskie z leśniczówką Bronisławka, obszar dworski Kociemba, gmina Kotowskie, gmina Ludwików, gmina Szklarka Przygodzka z pustkowiem Antoniewo” - zapisano w dekrecie utworzenia parafii Czarnylas, znajdującej się wtedy w dekanacie ostrowskim. W 1932 roku przyłączono do niej jeszcze: miejscowość Krupa – Leśniczówka, pustkowie Bugaj i pustkowie Lubeszczyk.
W tym czasie mieszkańcy Czarnylasu byli podzielni na różne wyznania i najwięcej obok katolików było ewangelików, którzy mieli we wsi dwa kościoły. Dlatego w historii parafii na jej portalu zapisano: „Nowa parafia z chwilą powstania liczyła około 2000 wiernych. Duszpasterstwo w nowo utworzonej parafii napotkało na wiele trudności spowodowanych wielokulturowością. W dniu wybuchu drugiej wojny światowej 1 września 1939 roku miejscowi Niemcy przyjmowali uroczyście wojska nieprzyjacielskie jako swoich oswobodzicieli”.

Nowe powojenne wezwania
Potem nadszedł trudny dla parafii rok 1941, kiedy kościół katolicki został zamknięty przez Niemców i zamieniony na składnicę. Ks. proboszcza Liberskiego uwięziono i wywieziono do Ostrowa Wielkopolskiego, gdzie był pod nadzorem policji i mieszkał u siostrzeńca. Do Czarnegolasu mógł powrócić 10 lutego 1945 roku i od razu zajął się organizacją życia parafialnego i ograbionym kościołem, który odnowił w miarę posiadanych środków i sił wspólnie z parafianami. „Uporządkował sprawy materialne oraz przejął w zarząd i użytkowanie dwa kościoły poewangelickie w Czarnymlesie i Chojniku, a także kaplicę w Antoninie. Zbory poewangelickie zostały poświęcone na kościoły katolickie: w Czarnymlesie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny - Niepokalanie Poczętej, a w Chojniku pod wezwaniem Chrystusa Króla” - zapisano w historii parafii.
Ks. Liberski zmarł sześć lat po powrocie do parafii i został pochowany na cmentarzu w Czarnymlesie. Dalszym urządzeniem świątyni zajęli się jego następcy. Dodam jeszcze, że z terenu parafii Czarnylas najpierw wydzielono parafię Chojnik, a później parafie w Bledzianowie i Dębnicy. By upamiętnić pierwszego proboszcza parafii m. in. ufundowano dzwon o imieniu św. Wojciech. Potem na kościele została umieszczona pamiątkowa tablica.
Serce Jezusa i dwaj Janowie
Teraz przyjrzyjmy się kościołowi pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z zewnątrz i wewnątrz. Posiada on współczesny kształt architektoniczny, składa się z nawy i przylegającego do niej węższego prezbiterium, zamkniętego ścianą prostą. Dach posiada formę czteropołaciową, na którym wznosi się wieżyczka na sygnaturkę, z latarnią i cebulastym hełmem z kulą i krzyżem. Otynkowany został na jasnożółty kolor.
Wchodząc do środka świątyni zobaczymy w ołtarzu głównym figurę jej patrona, czyli Najświętszego Serca Pana Jezusa, na tle dużego krzyża. Jezus wskazuje na swoje serce dłonią przebitą w czasie męki i przypomina o swojej miłości do każdego człowieka.
Tuż obok umieszczono między innymi figury dwóch Świętych Janów. Jeden z nich to Jan, Ewangelista, który trzyma w ręce kielich. Natomiast drugi to Jan Chrzciciel z barankiem leżącym na księdze Pisma Świętego. To nawiązanie do słów św. Jana Chrzciciela, które powiedział kiedy zobaczył Jezusa nadchodzącego ku niemu: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata”. Z kolei na tabernakulum znajduje się płaskorzeźba z symbolami przypominającymi o Eucharystii: winnymi gronami i kłosami zbóż, a nad nim krucyfiks. W ołtarzu głównym znajdują się też relikwie św. Jana Pawła II.

Kości, kielich goryczy i gwoździe
Patrząc dalej nie sposób nie zauważyć ciemnej belki, znajdującej się na lewej ścianie tuż obok prezbiterium. To fragment krzyża wyrzeźbionego przez wielkopolskiego ludowego rzeźbiarza Pawła Brylińskiego, który urodził sie w Wieruszowie i potem mieszkał m. in. w Masanowie. Artysta umieścił na niej narzędzia i atrybuty męki Pańskiej, między innymi kości rzucone o suknię Jezusa, kielich goryczy i gwoździe. Figury przedstawiające Maryję i św. Jana stojące zapewne przy tym krzyżu umieszczono w bocznym ołtarzu Miłosierdzia Bożego z obrazem „Jezu, ufam Tobie”.
Na ścianach nawy zobaczymy również między innymi wizerunki Matki Bożej Częstochowskiej, Maryi Wspomożycielki Wiernych, św. Józefa, św. Jana Pawła II i stacje Drogi krzyżowej, Z kolei przy ścianie wejściowej ulokowana została empora muzyczna z organami wsparta na dwóch kolumnach.
Wychodząc z kościoła na zewnątrz zatrzymajmy się jeszcze przy wspomnianej już tablicy upamiętniającej pierwszego proboszcza parafii ks. Liberskiego. Umieszczono na niej między innymi jego słowa: „Kochałem parafian, dobrze im czyniłem. Przebacz mi Panie, w czymkolwiek zawiniłem”. Ten sam napis - przesłanie na życzenie Ks. Proboszcza znajduje się na jego grobie w Czarnymlesie.

 

Tekst i zdjęcia Renata Jurowicz

Galeria zdjęć

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!