Równa apostołom

Równa apostołom 

W Sośnicy uwagę przyciąga nie tylko XVIII-wieczny kościół św. Marii Magdaleny, ale także znajdujące się w nim wyjątkowe polichromie ukazujące sceny z życia jego patronki. 

Najstarsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1346 r., kiedy należała ona do Sośnickich i stanowiła ich gniazdo rodowe. Niestety pod koniec XIX w. majątek sośnicki przejęła pruska Komisja Kolonizacyjna, która w 1905 r. przeprowadziła jego parcelację.

Pierwsza informacja o miejscowym kościele noszącym wezwanie św. Marii Magdaleny, pochodzi z 1445 r. Ufundował go, jako budowlę drewnianą, Piotr Sośnicki. Przetrwał on do połowy XVIII w., ale już wówczas był bardzo zniszczony i w aktach wizytacji kanonicznej przeprowadzonej w 1743 r. przez Golańskiego na jego temat zanotowano, że kościół jest w złym stanie i należy rozebrać. Obecną świątynię wzniesiono w 1745 r., a ufundował ją Konstanty Rogaliński. W 1832 r. została rozbudowana o wieżę, zakrystię i szachulcową kruchtę. W 1957 r. powstała nowa zakrystia, a w 1962 r. została dobudowana druga kruchta. W 1994 r. świątynia została odnowiona.

Wokół Matki Pocieszenia

Kilka słów o wnętrzu świątyni, której wyposażenie jest rokokowe i pochodzi z 2 połowy XVIII w. Na belce tęczowej znajduje się barokowy krucyfiks o wyraźnych cechach gotyckich, z 1 połowy XVIII w. Najprawdopodobniej przeniesiony został ze starego sośnickiego kościoła. W ołtarzu głównym - z rzeźbami św. Wojciecha i św. Stanisława ustawionymi w nastawie – umieszczony jest obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, czczony w parafii jako Matki Bożej Pocieszenia. Jego zasuwę stanowi obraz św. Anny Samotrzeciej. 

W kościele znajdują się także dwa ołtarze boczne, ustawione w nawie, przy jej połączeniu z prezbiterium. W pierwszym z nich znajduje się obraz przedstawiający św. Ludgardę i rokokowy krucyfiks w zwieńczeniu, a w drugim obraz św. Michała Archanioła, gdzier w zwieńczeniu zobaczymy św. Iwonę. Całość wyposażenia dopełnia rokokowa ambona koszowa i chrzcielnica. 

Duch patronki 

Skupiając się dalej na wystroju wnętrza zobaczymy sklepienie kolebkowe o spłaszczonej linii, na którym podobnie, jak i na ścianach świątyni znajduje się polichromia o tradycjach barokowych, wykonana w 2. połowie XVIII w. I to jest właśnie to cudo, które przyciągnęło nas do tej świątyni. Te niezwykłe polichromie przedstawiają sceny z życia św. Marii Magdaleny, patronki kościoła i parafii oraz dekoracje roślinne. 

Zanim jednak przyjrzymy się poszczególnym scenom powiedzmy sobie, kim była Maria Magdalena nazywana również Marią z Magdali. Według Biblii była to żyjąca w I w. n.e kobieta pochodząca z wioski Magdala. Maria Magdalena należała do kręgu uczniów Jezusa, kiedy to przyłączyła się do Niego po tym, jak wypędził z niej siedem złych duchów. We wschodniej tradycji chrześcijaństwa przedstawiana jest jako niosąca olejki do grobu Chrystusa i świadek Jego zmartwychwstania. Jest szanowana także jako „równa apostołom”. W tradycji łacińskiej przez wieki łączono ją z kobietą cudzołożną i ukazywano wiernym, zwłaszcza kobietom, jako wzór nawróconej grzesznicy.

Wracając do polichromii ściennych, tych przedstawiających sceny z życia Marii Magdaleny, są cztery. Zostały one odkryte podczas renowacji kościoła w 1969 r. Trzy z nich znajdują się na północnej ścianie nawy. Pierwsza z nich znajduje się pomiędzy stropem i strefą patronowych pasów oraz pomiędzy parapetem chóru muzycznego a filarem przyściennym. Malowidło przedstawia stojącą frontalnie św. Marię Magdalenę. Ubrana jest w długą, przewiązaną wysoko w stanie, bogatą jasnoczerwoną szatę. Wokół ramion i bioder owijają się fałdy błękitnego płaszcza. Prawa ręka uniesiona do piersi, lewa zaś wyciągnięta w bok z otwartą dłonią o wyprostowanych palcach. Głowa lekko skierowana w prawo, twarz o delikatnych rysach okolona jest falistymi czerwonobrunatnymi włosami spływającymi na ramiona. W tle, z lewej strony widoczne są fałdy drapowanej błękitnej kotary. 

Drugie malowidło znajdujące się na północnej ścianie prezbiterium, nad pierwotnymi drzwiami do zakrystii ukazuje scenę spotkania św. Marii Magdaleny z Chrystusem Zmartwychwstałym. Na pierwszym planie święta ukazana w pozycji stojącej zwraca się całą postacią ku centrum obrazu. Św. Maria Magdalena jest tutaj odziana w fałdzistą szatę w odcieniach ugru i opadający na ramiona cynobrowy płaszcz. Lewa ręka uniesiona do piersi, prawa wyciągnięta ku widocznej w głębi, z lewej strony postaci nadchodzącego Chrystusa, który spowity od bioder do kolan w jasnoczerwoną szatę, ukazuje rany po męce. Prawa ręka Chrystusa wsparta jest o laskę, a lewa skierowana ku świętej w ostrzegawczym geście (noli me tangere – nie dotykaj mnie). W tle, za postacią św. Marii Magdaleny, widoczny fragment budowli w kształcie trapezu z płaskim dachem i dwoma wąskimi otworami okiennymi oraz analogicznym otworem drzwiowym. 

I trzecie malowidło w tej samej części ściany nawy, umieszczone jest pomiędzy stropem i strefą patronowych pasów. Centralny punkt malowidła stanowi krzyż z rozpiętym ciałem Chrystusa, u stóp którego z prawej strony ukazana jest klęcząca postać świętej, obejmująca prawą ręką drzewce, lewą sięgającą ku stopom Chrystusa. Maria Magdalena odziana jest w długą jasnobrunatną szatę, okryta fałdzistym czerwonawym płaszczem, na ramionach ma rozsypane fale jasno rudych włosów. W tle sceny można zobaczyć pagórkowaty pejzaż, a w oddali widoczne są fragmenty architektury Jerozolimy. Wysoko wyniesiony smukły krzyż i drobna postać świętej stanowią kontrastowy akcent w rozległej przestrzeni krajobrazu. 

Czwarte malowidło znajdziemy na południowej ścianie nawy. Znajduje się pomiędzy stropem i strefą patronowych pasów, przy tęczy kościoła i przedstawia ucztę u Szymona Faryzeusza. W osi obrazu ukazany jest siedzący przed stołem Chrystus w białej szacie i czerwonym płaszczu, z prawą ręką uniesioną w geście błogosławieństwa i lewą wyciągniętą nad głową klęczącej po prawej stronie Marii Magdaleny, osuszającej włosami Jego lewą stopę. Obok znajduje się złote naczynie z wonnościami. W głębi ukazany jest nakryty obrusami i zastawiony stół, za którym widoczny jest Szymon, a z lewej strony stołu stoi usługująca niewiasta w czerwonej szacie. W tle zobaczymy iluzjonistyczne wyobrażenie wnętrza domu z oknami i arkadowym wejściem oraz rozpiętą nad stołem czerwoną draperię kotar. 

Przedstawienie patronki parafii znajdziemy także w ołtarzu głównym. W polu głównym, w bogato rzeźbionej w motywy rokokowe ramie umieszczony jest obraz św. Anny Samotrzeć na zasuwie, a pod zasuwą obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Natomiast obraz św. Marii Magdaleny znajduje się w polu zwieńczenia, w owalnej ramie. 

Jeśli ktoś chciałby zobaczyć te niezwykłe polichromie, to może wybierze się na uroczystości odpustowe, ku czci patronki parafii z kilkusetletnią historią. Jak pisze na swojej stronie internetowej Irena Kuczyńska, wezwanie kościoła i parafii św. Marii Magdaleny, o czym pisał Stefan Krawczyk, znawca dziejów Sośnicy, długoletni sołtys i autor monografii wsi Sośnica, zostało wybrane dlatego, by pokazać mieszkańcom, że Chrystus wybaczył Marii Magdalenie jej grzechy i podobnie wybaczy On mieszkańcom wsi zajmującym się czarami. „A historię wsi pisał na podstawie ksiąg parafialnych. Czyli coś na rzeczy było” - napisała pani Kuczyńska. Ale czy to prawda? 

Arleta Wencwel - Plata
zdjęcia: Magdalena Rudnicka