O wartości życia przed narodzeniem i w cierpieniu
Choć Biblia nie zajmuje się wprost kwestią obrony życia dzieci nienarodzonych oraz groźbą uśmiercania ludzi starych i nieuleczalnie chorych, z jej przekazu wyprowadzić można istotne wskazówki.
Cechą charakterystyczną współczesnych ataków skierowanych przeciw ludzkiemu życiu jest wymierzanie ich w osoby znajdujące się w stanie szczególnej słabości, kruchości i bezbronności. Właśnie w tych okresach istnienia, w których życie domaga się wyjątkowej troski i ochrony, na etapie prenatalnym oraz u schyłku swej doczesności, jest ono narażone na ryzyko brutalnej interwencji zewnętrznej, która może po prostu je przerwać i to bez żadnych poważnych konsekwencji dla sprawców zabójstwa. Jest to sytuacja przerażająca i jak najbardziej obca tej mentalności, na której gruncie ukształtowała się Biblia, czyli autentyczne, spisane słowo samego Boga, które niesie w sobie dar życia doskonałego i pełnego.
Tak liczne będzie twoje potomstwo
,,Jeżeli brak w Biblii bezpośrednich i jednoznacznych wezwań do ochrony życia u jego początków, zwłaszcza przed narodzeniem, podobnie zresztą jak w obliczu bliskiego już kresu, można to łatwo wyjaśnić faktem, że nawet sama możliwość działania przeciw życiu, napaści na nie lub wręcz odebrania życia w takich okolicznościach nie mieściła się w pojęciach religijnych i kulturowych ludu Bożego” – pisze papież. Inaczej mówiąc, starożytny, a w każdym razie biblijny Izrael, zdaje się nie znać mordu prenatalnego jako powszechnie występującego czynu. Nie zna też dzieciobójstwa, czyli jak zwykło się je pojmować, zabójstwa dzieci już narodzonych. Pod tym względem naród wybrany, będąc depozytariuszem Objawienia i Słowa Bożego, różni się korzystnie od innych starożytnych ludów, narodów i cywilizacji.
Dzieje się tak z wielu powodów i względów. Przypomina je Ojciec Święty. Izrael nie mógł dopuszczać się zabijania swoich narodzonych i nienarodzonych jeszcze dzieci, gdyż wiedział, że na drodze uśmiercania najmłodszych nie mógłby przetrwać jako naród. Naród musiał żyć w każdym z licznych potomków Abrahama, gdyż w nich właśnie praojcu Izraela została obiecana wielka przyszłość: ,,Spójrz na niebo i policz gwiazdy, jeśli zdołasz to uczynić; (…) Tak liczne będzie twoje potomstwo” (Rdz 15, 5). Zamach na życie ludzkie u jego zarania byłby próbą udaremniania Bożych zamysłów.
Błogosławieństwo płodności
Biblijny Izrael zatem nie tylko powstrzymywał się od zabójstw popełnianych na swoich dzieciach, ale z całą troskliwością dbał o ich dobro. W licznych tekstach Starego Testamentu płodność ukazywana jest jako znak Bożego błogosławieństwa, a bezpłodność, jak to choćby widzimy na przykładzie matki Samuela Anny, odbierana jako przejaw cofnięcia Bożej przychylności i przyczyna poważnego utrapienia. Niedola niepłodnej Anny znajduje na progu Nowego Testamentu swoją analogię w sytuacji matki Jana Chrzciciela, Elżbiety. Kiedy po rozmowie Archanioła Gabriela z jej mężem kapłanem Zachariaszem Elżbieta poczyna wreszcie syna, kryjąc się przed zewnętrznym światem, wyznaje z ulgą i w poczuciu ogromnej wdzięczności wobec Boga: ,,Tak uczynił mi Pan wówczas, kiedy wejrzał łaskawie, by zdjąć ze mnie hańbę wśród ludzi” (Łk 1, 25).
Trzeba powiedzieć, że szacunek dla ludzkiej płodności i wielka troska o nią do dzisiaj pozostaje cechą wyróżniającą mieszkańców Izraela, który możliwe, że jako jedyne aktualnie państwo świata zdołał uniknąć potężnej zapaści demograficznej i dlatego otwiera się przed nim pomyślna perspektywa na przyszłość, zagrożona nie przez deficyt ludności, lecz przez permanentne wojny regionalne. Reszta świata borykać się musi z poważnymi trudnościami w dziedzinie wysiłków o utrzymanie liczebności populacji, a wynika to najczęściej z prowadzonej uprzednio przez wiele rządów fatalnej polityki antynatalistycznej.
Na skraju zagłady
Wracając do Izraela, olbrzymie znaczenie, jako stały motyw dbałości o liczne urodzenia i zapewnienie w ten sposób przetrwania narodu, ma jego skrajnie dramatyczna historia i doświadczenie stanięcia na krawędzi zagłady. Na plan pierwszy wysuwa się oczywiście XX-wieczny Holocaust, ale już Biblia opowiada w Księdze Wyjścia, że społeczność Izraelitów w Egipcie skazana została przez faraona na wyniszczenie. Służyć zaś miały temu nie tylko ciężkie prace przymusowe, ale też zaplanowane i nakazane dzieciobójstwo. Oto faraon oznajmił najpierw swoim podwładnym, że należy roztropnie wystąpić przeciw społeczności Izraela, aby lud ten przestał się rozmnażać, a następnie wydał rozkaz położnym u kobiet hebrajskich, z których jedna nazywała się Szifra, a druga Pua: ,,Jeśli będziecie przy porodach kobiet hebrajskich, to patrzcie na płeć noworodka. Jeśli będzie chłopiec, to winnyście go zabić, a jeśli dziewczynka, to zostawcie ją przy życiu” (Wj 1, 16). Położne nie posłuchały faraona, ponieważ ,,bały się Boga” (tamże 17). Jest to piękny przykład posłuszeństwa niezachwianemu świadectwu sumienia i bojaźni Bożej, która każe przeciwstawić się niemoralnym postanowieniom władzy publicznej. Postawa położnych hebrajskich już wtedy potwierdza, że w przypadku konfliktu prawa Bożego i naturalnego ze stanowionym prawem ludzkim ,,należy Boga bardziej słuchać niż ludzi”. Tę samą tradycję wierności przykazaniom Najwyższego odnajdujemy potem w Księgach Machabejskich i w zilustrowanym w Dziejach Apostolskich nieugiętym stanowisku wczesnego Kościoła.
Tak więc możemy powiedzieć, że Izrael dokładnie znał racje, dla których strzec powinien istnienia swoich dzieci. Jego wrogowie nieraz postanawiali, że ten naród ma być unicestwiony i dokonywali prób jego eksterminacji poprzez szczególne zwrócenie się przeciw najmłodszym. Jest swoją drogą straszliwą tragedią ostatnich lat, że izraelscy żołnierze podobną bezlitosną logikę, której ofiarą za sprawą nieprzyjaciół padały bezbronne żydowskie rodziny wraz ze swoimi dziećmi, stosują teraz wobec dzieci palestyńskich.
Kształtowanie pod opieką Stwórcy
Wreszcie ostatnią racją, dla której na podstawie Biblii otaczać należy szacunkiem życie i bronić godności nienarodzonych, jest stwórczy zamysł Boga, który sprawia, że organizm dziecka harmonijnie rozwija się w łonie matki i czyni rodziców współpracownikami Stwórcy. ,,Czyż jest to do pomyślenia, by choćby przez chwilę ten cudowny proces rodzenia się życia nie podlegał mądremu i miłującemu działaniu Stwórcy i był wydany na łaskę ludzkiej samowoli” – pyta papież. Przeczy temu wypowiedź matki synów machabejskich, ,,która wyraża swą wiarę w Boga jako źródło i rękojmię życia od chwili poczęcia, a zarazem fundament nadziei na nowe życie po śmierci”. Także utrapiony niedolą istnienia Hiob jest pewny, że od poczęcia jego życie i ciało kształtowane były przez mądrą opiekę Stwórcy: ,,Odziałeś mnie skórą i ciałem i spiąłeś żyłami i kośćmi, darzyłeś miłością, bogactwem, troskliwość Twa strzegła mi ducha” (Hi 10, 11 -12).
Boże dobrodziejstwa w starości
Ogólnie w odniesieniu do niebezpieczeństwa ,,skracania” życia osób starszych i chorych poprzez np. eutanazję i inne wrogie działania, nie znajdziemy w Biblii bezpośrednich potępień tego zjawiska, ponieważ w realiach biblijnych nie ma ono swojego precedensu. Jak pisze papież, znajdujemy się ,,w kontekście kulturowym, w którym tego rodzaju pokusy nie są znane, a przeciwnie, w osobie starca, z uwagi na jego mądrość i doświadczenie, dostrzega się niezastąpione bogactwo dla rodziny i społeczeństwa”. ,,Przed siwizną wstaniesz, będziesz szanował oblicze starca” – głosi i wzywa Boże przykazanie (Kpł 19, 32). Mądrość Starego Testamentu przyznaje, że starość cieszy się poważaniem i jest otoczona czcią (por. 2Mch 6, 23) a człowiek wierzący i oddany Bogu prosi z nadzieją: ,,Lecz i w starości i w wieku sędziwym nie opuszczaj mnie Boże” (Ps 71, 18 ). W czasach mesjańskich ludzie cieszyć się będą długowiecznością i ,,nie będzie już (…) starca, który by nie dopełnił swych lat” (Iz 65, 20).
Kiedy era mesjańska zostaje rzeczywiście zainaugurowana przez Jezusa, objawia On siebie jako posłanego przez Ojca, aby głosił Dobrą Nowinę ubogim i opatrywał rany serc złamanych (por. Łk 4, 18). Uczniowie Jezusa mają przedłużać Jego misję, przepowiadać Ewangelię i uzdrawiać chorych. Zawiera się w tych czynnościach aprobata i pochwała życia osób sędziwych, zmęczonych i chorych, które mogą przyjść do Pana i w Nim znaleźć wytchnienie, odpoczynek i pokój (por. Mt 11, 28).
W trakcie całych dziejów zbawienia Bóg zdecydowanie bierze w obronę życie ubogich, małych i słabych, upomina się o nie i poręcza nadzieję na ich ocalenie. Wykluczona też zostaje sytuacja, w której sam człowiek samowolnie może decydować, czy ma żyć, czy umrzeć. Tylko Bóg jest jedynym, suwerennym Panem, władnym podjąć decyzję w tej kwestii.
Ks. Piotr Jaroszkiewicz
Komentarze
Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!