Dlaczego warto być w Kościele?

Dlaczego warto być w Kościele?  

Co Kościół może dać człowiekowi XXI wieku, gdy świat jest pełen alternatyw, pytań, ale i rozczarowań? Próbę odpowiedzi na to pytanie podjęli prelegenci podczas konferencji „Ogień młodości”.

Uczestników i prelegentów drugiej edycji konferencji „Ogień młodości” powitał ks. bp Damian Bryl, który nie mógł w niej uczestniczyć osobiście, więc zgromadzeni wysłuchali nagrania ks. bpa Bryla. Wyraził w nim wdzięczność prelegentom, że zechcieli przyjechać do Kalisza, aby podzielić się swoimi doświadczeniami i wiedzą. Życzył, by ta konferencja wzbudziła i poruszyła obecnych do tego, by z jednej strony Kościół lepiej poznać, bardziej pokochać, ale też odnaleźć w nim swoje miejsce.

Pytania ważne nie tylko na dziś

Zeszłoroczna edycja konferencji skupiała się wokół zagadnienia, dlaczego warto zostać w Kościele. Przyniosła ona wiele dobrych owoców, a liczba uczestników pokazała, jak ludzie potrzebują rozmowy o wierze i obecnej sytuacji Kościoła. Nie dziwi zatem, że pomysłodawca wydarzenia ks. kan. Włodzimierz Guzik i organizatorzy Szkoły Liderów Parafialnych zdecydowali się kontynuować to przedsięwzięcie. Hasłem tegorocznej edycji stało się pytanie: dlaczego warto być w Kościele?

Wspólnota i duchowe zakorzenienie

Jako pierwszy głos zabrał ks. Remigiusz Szauer – kapłan diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, doktor nauk społecznych i adiunkt w Instytucie Nauk Teologicznych Uniwersytetu Szczecińskiego. W wystąpieniu skupił się na tym, co sprawia, że jedni odnajdują w Kościele sens, wspólnotę i duchowe zakorzenienie, podczas gdy inni niestety odchodzą, często z poczuciem zawodu lub braku przestrzeni dla siebie.Przedstawił uwarunkowania religijności na przełomie XX/XXI w. dzieląc je na kategorie: sekularyzacja, prywatyzacja religii i deprywatyzacja religii. Rozwinął także różnorodność pojęć takich jak: niewiara, niereligijność, irreligijność, antykościelność, antyklerykalizm, ateizm czy wreszcie agnoscytyzm. Opierając się o badania CBOS wskazał motywy odchodzenia od Kościoła, które wskazują, że największy procentowo motyw to brak potrzeby, czyli brak zainteresowania, a nawet lenistwo. Kolejnymi motywami jest szeroko pojmowana krytyka Kościoła i księży, ale i osobiste kryzysy wiary.

Natomiast według badań osobistych ks. Remigiusza 57% badanych odchodzi ze względu na światopogląd, 53% ze względu na krytyczny stosunek do Kościoła i kleru. Z całej listy warto jeszcze zauważyć, że wpływ mają także bolesne doświadczenia życiowe i to stanowi 12,7%. A jeśli chodzi o młodych, jak zauważył prelegent, oni nie odchodzą „przeciwko”, tylko obok. – Młodzi odchodzą po prostu od modelu świata, którego Kościół jest częścią – zaakcentował ks. Remigiusz.

W odpowiedzi na wystąpienie ks. Remigiusza ks. dr hab. Andrzej Draguła, teolog, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, który specjalizuje się w teologii pastoralnej w kontekście kultury i komunikacji religijnej, zauważył, że jego przedmówca wskazał różne hasła, które miałyby określać postawę osoby odchodzącej od Kościoła. Zaznaczył, że jako naukowiec i jako kapłan do końca nie wie, z jakim procesem się mierzymy, czy jest to proces utraty wiary, czy rozluźnienia więzi z instytucją, a może z procesem postępującej obojętności, bądź też utraty naturalnego poczucia religijności. – W każdym przypadku trzeba by było głębiej zbadać, o które z nich chodzi – podkreślił prelegent. Dalej zauważył, że są dwie grupy motywów. – Pierwsza, która dziś sytuuje się w sferze religijności i przekonań, to utrata wiary, poczucia wiary, potrzeby wiary i kryzys wiary – mówił profesor dodając, że wydaje się, że w tym jest większe lub mniejsze zmaganie się z wiarą. Wskazując drugą grupę zaznaczył, że motywem jest krytyka Kościoła, księży, czyli sfera relacji do instytucji. – Odpowiadając na obserwacje socjologiczne w pierwszej sferze należy podkreślić, że współczesny człowiek nie chce słuchać nauczycieli, a jeśli słucha to wtedy kiedy są świadkami – zaznaczył prelegent dodając, że nie ulega wątpliwości, że między prawdą a prawdziwością mówiącego jest związek subiektywny w odbiorze.
– Czym innym jest wiarygodność świadka, a czym innym jest prawda, którą on głosi – podkreślił ks. profesor, który w swojej prelekcji cytował norweskiego pisarza i dramaturga Jona Fosse.

Katolicyzm a katolickość

Kościół w drodze do katolickości to temat kolejnej prelekcji, którą zgromadzeni wysłuchali w formie nagrania. Jej autorem był dr hab. Marek Kita, teolog i filozof, adiunkt na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Prelegent wyjaśniając stwierdzenie katolik, które ma dwa wymiary, zaznaczył, że powinniśmy nawracać się z katolicyzmu na katolickość. Zauważył, że chrześcijaństwo na Ziemię przyniósł Jezus jako ferment Bożego człowieczeństwa, podkreślając przy tym, że Jezus nie założył Kościoła jako organizacji, Chrystus zrodził z siebie rzeczywistość zwaną Kościołem. - Chrystus to Bóg z nami, Kościół to my z Bogiem, ponieważ Bóg zaczął być z nami, a ci, którzy usłyszeli i uwierzyli są nim, są tym Kościołem - wskazywał dr Kita dodając, że Kościół to nie instytucja wymyślona abstrakcyjnie, zaprojektowana z regulaminami, tylko to jest rzeczywistość bycia z Bogiem.
- Powinniśmy żyć według tego, co przynosi Chrystus i pomagać ludziom to odkryć, ale w formie szerokiego ekumenizmu. Dlatego, że do katolickości należy ekumeniczność i każdy, kto nie jest zdecydowanie przeciwko nam ten jest z nami. Ne wolno nikogo skreślać, nawet tych, którzy różnią się od nas, ale z nami nie walczą. Możemy być braćmi i siostrami wszystkich innych chrześcijan – akcentował prelegent wskazując jeszcze raz potrzebę nawracania się Kościoła z ideologicznego „katolicyzmu” na prawdziwą katolickość, opartą na głębokim przyswajaniu bogactwa Chrystusa i powrocie do serca Ewangelii.

Przestrzeń prawdziwego wzrostu

Kolejnym punktem konferencji było świadectwo Jacka Weigla, który w szczerej i poruszającej opowieści podzieli się swoim doświadczeniem wiary, drogi życiowej i powodami, dla których dziś może powiedzieć: „jestem w Kościele”. To świadectwo było nie tylko potwierdzeniem hasła konferencji, ale także inspiracją i zachętą do tego, by każdy z nas na nowo odkrywał wartość obecności w Kościele i czerpał z niej siłę do codziennego życia. Nawet w sytuacjach kiedy jest się niezrozumianym i nie akceptowanym takim, jaki się jest.
Natomiast prelekcja dr. Huberta Malinowskiego, doktora nauk społecznych, a także psychoterapeuty. W prelekcji ukazywał jak wspólnota Kościoła wspiera rozwój osobisty i duchowy, ucząc budować relacje, rozumieć siebie i innych oraz dojrzewać emocjonalnie. Wskazywał na potrzebę alternatywnych myśli, takich na chłodno, na potrzebę przestrzeni diagnozy i świadomego stanięcia wobec danej sytuacji. Podkreślał, że duchowość i psychologia mogą się wzajemnie ubogacać, tworząc przestrzeń prawdziwego wzrostu i integracji człowieka.

Ostatnim z prelegentów był prof. Marcin Matczak, prawnik, filozof i profesor nauk społecznych, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. Temat prelekcji prof. Matczaka skupił się wokół religijnych źródeł świeckich wartości. I jak podkreślił prelegent, chcemy wierzyć, że wartości takie jak równość, prawda, wspólnota czy rytuał są dziś oczywiste i samowystarczalne. - Jednak, gdy przyjrzymy się ich genezie, okazuje się, że wyrastają z tradycji religijnej i to właśnie chrześcijaństwo ukształtowało doświadczenie równej godności wszystkich ludzi. To w jego praktykach zakorzeniła się idea wspólnoty, to liturgia nadała formę rytuałowi, a tradycja narracyjna opowieści i wzorcom osobowym, to co wciąż nas kształtują – podkreślał prof. Matczak.

Prelegent wskazywał, że religia nie tylko przechowała te wartości, ale nadal stanowi przestrzeń, w której można je odnaleźć w pełnym wymiarze, tylko trzeba umieć je pokazać. – Pokazać nie tylko wartość duchową, ale i intelektualną chrześcijaństwa. Dlatego, że dzieci oświecenia potrzebują wiedzieć, że istnieje system myślenia, które odpowiada na ich najgłębsze potrzeby – akcentował prelegent.
Zwieńczeniem konferencji był panel podsumowujący, który poprowadziła Dominika Szczawińska-Ziemba. Prelegenci podjęli rozmowę o wartościach, które nadają sens byciu w Kościele – mimo trudności, wątpliwości i zmieniających się realiów. Uczestnicy konferencji także modlili się podczas Mszy św. pod przewodnictwem wikariusza biskupiego ks. prałata Zbigniewa Cieślaka. Homilię wygłosił ks. kanonik Włodzimierz Guzik.