Sposoby odrzucenia spadku 
Istnieją dwa sposoby odrzucenia niechcianego spadku. Oświadczenie o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym.
Z przepisu art. 1018 § 3 kodeksu cywilnego wynika, że prawo polskie przewiduje formalnie dwie możliwości złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Ustnie, tj. w toku postępowania sądowego do protokołu lub w formie pisemnej z poświadczonym podpisem. Prawo polskie nie przewiduje wprost obowiązku zachowania formy aktu notarialnego dla tej czynności. Oczywiście w praktyce notariusze takie czynności robią najczęściej w formie aktu notarialnego. Na życzenie stawającego do czynności odrzucenia spadku notariusz może bowiem dokonać czynności w formie aktu notarialnego (tym samym oświadczenie ustne strony składane przed notariuszem notariusz spisuje w formie właśnie aktu notarialnego – stanowi on więc zarówno dowód złożenia oświadczenia ustnie, jak i formę „wyższą” wobec formy pisemnej z poświadczonym podpisem). Wypis oświadczenia złożonego przed notariuszem, notariusz przesyła następnie do właściwego sądu rejonowego (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 26 maja 2021 r., I NSNc 76/21, Legalis).
Zgodnie z art. 1015 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Pod pojęciem „dowiedzenia się o tytule swego powołania” należy rozumieć chwilę, w której spadkobierca otrzymał wiadomość o śmierci spadkodawcy oraz o tym, że relacje rodzinne ze zmarłym uzasadniają powołanie do spadku (w przypadku spadkobiercy ustawowego) albo też, że spadkobierca jest powołany do spadku na podstawie testamentu (w przypadku spadkobiercy testamentowego). Ustawowe „dowiedzenia się o tytule swego powołania” nie oznacza zatem zawsze momentu śmierci spadkodawcy, bowiem może zaistnieć sytuacja, w której spadkobierca poweźmie wiadomość o śmierci spadkodawcy po upływie np. roku od zgonu, i często to będzie właśnie moment rozpoczęcia biegu terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Do zachowania terminu, o którym mowa wyżej, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Warto zwrócić uwagę, że przepisy prawne wskazują na moment złożenia wniosku do sądu, a nie na moment złożenia przed sądem takiego oświadczenia. Oznacza to, że jeżeli spadkobierca złoży do sądu wniosek w powyższym przedmiocie przed upływem 6 miesięcy od chwili, gdy dowiedział się o powołaniu do spadku, a oświadczenie przed sądem złoży już po upływie tego okresu, termin 6 miesięczny zostanie spełniony, a oświadczenie o odrzuceniu spadku zostanie uznane jako złożone skutecznie.
Co istotne, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie można złożyć pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, ponieważ będzie ono dotknięte sankcją nieważności. Ponadto oświadczenie takie składamy raz co do tego samego spadkodawcy, a już złożone nie może być odwołane ani zmienione. Chyba, że spadkobierca udowodni, że jego oświadczenie dotknięte jest wadą.
Monika Mazur
monika.mazur@prawnik-kalisz.pl
Zdjęcie: pxhere.com
Komentarze
Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!