TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Augustyna, Ingi, Jaromira 23 Września 2019, 09:18
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Najsłynniejszy angielski konwertyta

Najsłynniejszy angielski konwertyta

John Henry Newman jest jednym z tych Bożych mężów, którzy przygotowali odrodzenie katolickie XX wieku. Niedawno zakończył się jego proces beatyfikacyjny, a podczas kończącej się właśnie pielgrzymki Benedykta XVI do Wielkiej Brytanii, podczas Mszy Świętej w Parku Cofton został on ogłoszony błogosławionym.

John Henry Newman był bacznym obserwatorem świata, w którym przyszło mu żyć. Uważany jest za najznamienitszego angielskiego konwertytę z anglikanizmu na katolicyzm. Postać ta fascynuje po dziś dzień. Jest inspiracją dla poszukujących pojednania podzielonych chrześcijan. Ziemia angielska wydała przez ostatnie dwa stulecia szereg konwertytów. Najsłynniejszym z nich był XIX-wieczny anglikański pastor, John Henry Newman, którego proces beatyfikacyjny właśnie się zakończył. W przyszłym roku Kościół będzie obchodził 120. rocznicę narodzin kardynała Newmana dla nieba. Jego życie było przeniknięte duchem służby dla Boga i drugiego człowieka. Oratorium w Birmingham, gdzie znajdują się relikwie jego założyciela, doskonale go pamięta.

Anglikanin z urodzenia
John Henry Newman żył na przestrzeni XIX stulecia, w epoce Karola Dickensa. Urodził się 21 lutego 1801 roku w Londynie, w mieszczańskiej rodzinie kultywującej wiarę i tradycje anglikańskie. Jego ojciec był dobrze prosperującym bankierem. Matka zaś zajmowała się wychowaniem sześciorga dzieci, ochrzczonych i wzrastających w Kościele anglikańskim. Pochodziła z rodziny francuskich hugenotów. To ona przekazała Johnowi Henry’emu, swojemu najstarszemu synowi, żywą wiarę i nauczyła zgłębiać treść Pisma Świętego. Była jego pierwszym mentorem i przewodnikiem duchowym. Matka młodzieńca, w przeciwieństwie do ojca Newmana, była gorliwą i pobożną anglikanką.
Chłopiec wyróżniał się nieprzeciętnymi zdolnościami, ujawnionymi już w prywatnej szkole w Ealing, na przedmieściach Londynu. W Ealing, wzorowanym na prestiżowym Eton, spędził 8 lat. Kolejnym krokiem w edukacji było podjęcie humanistycznych studiów w Trinity College w Oksfordzie, „świętym mieście anglikanizmu”, gdzie Newman przygotowywał się do stanu duchownego. Zrezygnował z kariery prawniczej, do której zachęcał go ojciec. W Oksfordzie John Henry przeżył najpiękniejsze lata swojego życia. Już jako katolik często będzie powracał do tych chwil spędzonych w uniwersyteckich murach. Na uniwersytecie w Oksfordzie młody Newman zdobył solidne wykształcenie, dzięki któremu otrzymał etat wykładowcy i tutora, w cieszącym się uznaniem, Oriel College’u. Odtąd jego życie nabrało dynamiki i polotu.
W Oksfordzie młodzieniec otrzymał święcenia kapłańskie. Zanim jednak do tego doszło przeżył on pierwsze ewangelickie nawrócenie, zwane przełomem myślowym, wraz z którym dogmat zaczął odgrywać istotną rolę w jego życiu. Bóg nabrał realnych kształtów, a wiara fundamentalnych podstaw. Ewangelicyzm stał w opozycji do szerzącego się oświeceniowego racjonalizmu. To pierwsze nawrócenie Johna Henry’ego, w piętnastym roku życia, stanowiło zaczyn podjętej decyzji o konwersji, tj. o opuszczeniu Kościoła anglikańskiego na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego. Newman pokonał długą drogę zanim przestał być nominalnym anglikaninem.

Krocząc ku Rzymowi
Studia w Oksfordzie ukierunkowały myślenie Johna Henry’ego Newmana w stronę pierwszych wieków chrześcijaństwa, a więc Kościoła pierwotnego i Kościoła anglikańskiego, jako jego dyspozytariusza. Od 1828 roku ów członek Oriel College zaczął zgłębiać teksty Ojców Kościoła. Rozmiłował się szczególnie w św. Augustynie i św. Ambrożym. Cztery lata później zakończył redakcję swojej pierwszej książki poświęconej zmaganiom Kościoła pierwotnego z arianami. John Henry rozpoczął poszukiwanie tego, co katolickie, czyli powszechne.
Zaczynem i jednocześnie pokłosiem tych poszukiwań był Ruch Oksfordzki (z ang. Oxford Movement), w którym John Henry Newman odegrał rolę niekwestionowanego lidera. Ruch Oksfordzki miał na celu odnowę i ożywienie ducha wiary w skostniałych strukturach Kościoła anglikańskiego. Nastąpił, za jego przyczyną, zwrot ku doktrynie i obrzędowości katolickiej. Decyzja o powołaniu do życia tego ruchu przebudzenia zapadła w 1833 roku, po powrocie Johna Henry’ego z śródziemnomorskiej podróży, m.in. do Rzymu i Marsylii. Jego założyciele, nazywani anglokatolikami lub traktarianami, wydali w jego ramach kilkadziesiąt traktatów. Najsłynniejszym z nich był, zredagowany przez Newmana, Tract 90., w którym podjął się interpretacji, w duchu katolickim, 39 Artykułów anglikańskich, będących zbiorem sformułowań doktrynalnych Kościoła anglikańskiego.
John Henry coraz wyraźniej uświadamiał sobie, że pełnię wiary apostolskiej zachował jedynie Kościół rzymski. To przeświadczenie stanowiło jedynie krok od konwersji z anglikanizmu na katolicyzm. Nie satysfakcjonowała go już anglikańska via media, czyli droga pośrednia między protestantyzmem a rzymskim katolicyzmem. Opowiadał się coraz bardziej za czystością i radykalizmem doktrynalnym. Nie znajdując zrozumienia u współwyznawców, wycofał się z życia publicznego i osiadł w Littlemore, nieopodal Oksfordu.

Katolik z wyboru
W Littlemore, w podoksfordzkiej wiosce, John Henry Newman, wraz ze swoimi towarzyszami, prowadził mniszy żywot, zaznajamiając się z lekturami Ojców Kościoła. Pochłaniało go również pisarstwo. Najsłynniejszym dziełem Newmana, owocem jego przemyśleń, był Esej o rozwoju doktryny chrześcijańskiej, w którym przedstawił śmiałą, i rewolucyjną na ówczesne czasy, koncepcję ewolucji prawd wiary. Był to okres przepełniony duchowymi rozterkami i intensywnym poszukiwaniem prawdy. John Henry, podczas dwuletniego pobytu w Littlemore, przeszedł gruntowne przeobrażenie swojego wnętrza, dojrzewając do decyzji o przejściu na łono Kościoła rzymskokatolickiego.
Konwersja z anglikanizmu na katolicyzm angielskiego myśliciela była świadomym i przemyślanym krokiem. Newman definitywnie opuścił Kościół anglikański 8 października 1845 roku, w wieku 44 lat. Data ta otworzyła w jego życiu nowy rozdział. Johna Henry’ego, na łono Kościoła rzymskokatolickiego, przyjął włoski pasjonista, ojciec Domenico Barbieri, podróżujący w tym czasie po Anglii. Konwersja została poprzedzona sakramentem spowiedzi. Ów oksfordzki uczony na zawsze pożegnał się z Kościołem, w którym wzrastał przez znaczną część swojego życia. Rozstanie z angielskimi przyjaciółmi przeżył głęboko. Rozłąka była bolesna, ponieważ Newman opuszczał ukochane środowisko, które dawało mu poczucie bezpieczeństwa. Wkraczał zaś na teren zupełnie mu nieznany.

Odszczepieniec?
Pierwsze lata po przejściu na łono Kościoła rzymskokatolickiego były niezwykle trudne dla Johna Henry’ego Newmana. Czuł się on odepchnięty i niezrozumiany zarówno przez anglikanów, jak i katolików. Obie strony traktowały tegoż konwertytę z rezerwą i nieufnością, trzymając go na dystans. Ów wszechstronnie wykształcony angielski myśliciel miał przez długi okres czasu poczucie osamotnienia przebywając wśród słabo wyedukowanych, w dużym procencie, irlandzkich katolików.
Wyjazd Newmana do Rzymu w 1846 roku, na dwuletnie studia teologiczne, sprzyjał nawiązaniu kontaktów z katolikami i poznaniu ich mentalności. Rzymskie studia były konieczne, aby zostać wyświęconym na katolickiego księdza. Stolica Apostolska uznała za nieważne jego anglikańskie święcenia.
John Henry, po powrocie do Anglii, założył w Birmingham zgromadzenie księży oratorianów, wzorując się na regule św. Filipa Nereusza. Oratorianie są świeckimi kapłanami bez ślubów zakonnych, wypełniającymi swoje duszpasterskie obowiązki.
Ustanowienie na nowo hierarchii katolickiej w Anglii stanowiło szansę na zaistnienie Newmana w Kościele rzymskokatolickim. Stopniowo zaczął przełamywać nieufność w stosunku do swojej osoby. Jednak poczucie wyobcowania trwało jeszcze przez wiele lat.
Inicjatywy, które wybitny konwertyta podejmował, były niejednokrotnie torpedowane przez nieżyczliwych mu ludzi. Z tej przyczyny zrezygnował on m.in. z funkcji rektora Katolickiego Uniwersytetu w Dublinie i redaktora katolickiego miesięcznika „Rambler”, w którym ukazał się osławiony i budzący kontrowersję, artykuł pt. „O konsultowaniu wiernych w sprawach doktryny”.

Rehabilitacja
Szacunek i uznanie wobec Johna Henry’ego Newmana, pod koniec życia tego znamienitego konwertyty epoki wiktoriańskiej, zajęły miejsce dotychczasowej nieufności i wrogości. Swój pozytywny wizerunek zaczął odbudowywać dzięki autobiografii zatytułowanej „Apologia pro vita sua”, która wyszła spod jego pióra w 1864 roku. Na łamach tej klasyki angielskiej prozy stanął on w obronie katolickiego duchowieństwa oskarżonego o kłamliwość. Zyskał, za sprawą tego dzieła i swojej wzorcowej postawy, podziw wśród społeczności katolickiej, jak i anglikańskiej.
Wielkim zaszczytem dla myśliciela z Birmingham było uzyskanie tytułu honorowego członka anglikańskiego Trinity College. Wyróżnienie to otrzymał w 1877 roku. Z tym miejscem wiązały się jego najpiękniejsze wspomnienia z lat młodzieńczych. Natomiast Oriel College, w którym Newman pełnił rolę wykładowcy, umieściło na swoich murach portret z wizerunkiem swojego dawnego członka w stroju kardynalskim. John Henry otrzymał biret kardynalski w 1879 roku z rąk papieża Leona XIII.
John Henry Newman zmarł 11 sierpnia 1890 roku w opinii świętości. Jego śmierć opłakiwali anglikanie, protestanci i katolicy. Ten wybitny oratorianin został pochowany w zacisznym Rednal, nieopodal Birmingham, do którego przybywał, kiedy szukał spokoju i ciszy. Obecnie zakończył się proces beatyfikacyjny kardynała Newmana i zostanie on ogłoszony błogosławionym. Relikwie Johna Henry’ego Newmana, po ekshumacji jego ciała, znajdują się w Oratorium Birmingham.

Tekst i foto Justyna Majewska

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!