Czy parkowanie lub zatrzymanie pojazdu na chodniku jest dozwolone?

Czy parkowanie lub zatrzymanie pojazdu na chodniku jest dozwolone?

Temat parkowania czy zatrzymania pojazdu osobowego na chodniku wymaga uwagi, zwłaszcza w świetle nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 21 września 2022 r. i ostatnio zapadłego wyroku Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie V KK 401/24 (Legalis), w którym dokonano wykładni tego prawa w zakresie przepisów odnoszących się do parkowania pojazdów mechanicznych w miejscach przeznaczonych dla ruchu pieszych.

Zgodnie z brzmieniem znowelizowanego art. 47 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 1251 ze zm.), zwanej dalej jako „Ustawa”, dopuszcza się zatrzymanie lub postój na drodze dla pieszych kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że: na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz zatrzymania lub postoju, szerokość chodnika jest nie mniejsza niż 1,5 m i nie utrudni ruchu pieszych oraz pojazd umieszczony przednią osią na drodze dla pieszych nie tamuje ruchu pojazdów na jezdni. Nowelizacja powołanego przepisu polega na tym, że przed jego wprowadzeniem dopuszczone było parkowanie lub postój „na chodniku”, a po nowelizacji z 21 września 2022 r. dopuszcza się parkowanie lub postój jedynie na „drodze dla pieszych”, po spełnieniu dodatkowych przesłanek. Sąd Najwyższy w powołanym wyroku podkreślił, że „chodnik” i „droga dla pieszych” mają różne znaczenie.

Zgodnie z art. 2 ust. 4a Ustawy „drogą dla pieszych” jest droga lub część drogi przeznaczona do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch oraz pełnienia innych funkcji, w szczególności zatrzymania lub postoju. W myśl art. 2 ust.9 Ustawy „chodnikiem” jest część drogi dla pieszych przeznaczona wyłącznie do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch. Z kolei zgodnie z treścią § 27 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno - budowlanych (Dz.U. 2022 r. poz. 1518 ze zm.) w zakresie „drogi dla pieszych” rozróżnia się chodnik, pas buforowy (który przylega do chodnika od strony jezdni, torowiska tramwajowego lub drogi dla rowerów, stanowiący wyraźnie wyodrębnioną infrastrukturę) oraz pas obsługujący (przylegający do chodnika od strony granicy pasa drogowego).

Biorąc pod uwagę znowelizowane przepisy oraz przywołany wyrok, nielegalne jest parkowanie „na chodniku”, który jest przeznaczony wyłącznie dla ruchu pieszych, natomiast możliwe jest parkowanie pojazdów osobowych na „drodze dla pieszych” w pasie buforowym, wyraźnie wyodrębnionym, np. pasem zieleni, krawężnikiem, innym rodzajem lub kolorem nawierzchni. Zawsze jednak dla wyłącznej dyspozycji pieszych należy pozostawić nie mniej niż 1,5 metra wolnego obszaru. Jeśli ruch pieszych jest intensywny, może okazać się, że aby zaparkować w sposób nie naruszający zasad Ustawy koniecznym będzie pozostawienie pasa o większej szerokości. 

Monika Mazur
monika.mazur@prawnik-kalisz.pl