TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Augustyna, Ingi, Jaromira 26 Czerwca 2019, 07:52
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Monteverdi – pierwszy genialny kompozytor baroku

Monteverdi – pierwszy genialny kompozytor baroku

Pierwszy okres życia spędził w Cremonie, gdzie urodził się w 1567 roku. Był człowiekiem niesamowicie pracowitym, ambitnym, odpowiedzialnym i surowym dla siebie. Swoją edukację muzyczną rozpoczął u znanego muzyka i kompozytora M. A. Ingegneriego, który wprowadził go m. in. w świat muzyki kościelnej. Od roku 1590 związany był z dworem Gonzagów w Mantui, gdzie pełnił w kapeli książęcej funkcje muzyka (viola da braccio) i kapelmistrza. W tym czasie powstały jego najwspanialsze dzieła: opera Orfeusz, Nieszpory Najświętszej Maryi Panny oraz kolejne księgi madrygałów (forma lirycznej poezji, treścią jest opis przyrody czy zjawisk, ujęty w krótkie wiersze z wydźwiękiem pouczającym lub satyrycznym i był złączony z muzyką), których fakturę doprowadził do perfekcji. Krótko po premierze Orfeusza w 1607 r. umiera jego żona, pozostawiając dwóch synów. Służba na dworze w Mantui była coraz trudniejsza, wiele oczekiwań co do nowych kompozycji, służbowe wyjazdy, rodzinny dramat. To sprawia, że po śmierci kapelmistrza katedry św. Marka w Wenecji, złożył ofertę na to stanowisko. Po przeprowadzonym konkursie (a one do łatwych nie należały), jednogłośnie został wybrany nowym maestro di cappella katedry św. Marka. Odtąd Wenecja stała się jego nowym domem, gdzie żył i tworzył w dostatku i uznaniu. Spokój ostatnich 30 lat życia kompozytora przerwały tragiczne przeżycia związane z panującą w 1630 roku w Wenecji dżumą. Jego stateczny charakter i oblicze grożącej śmierci oraz niewątpliwa pobożność spowodowały podjęcie decyzji o wstąpieniu do stanu duchownego. W roku 1632 w wieku 65 lat przyjął święcenia kapłańskie.

Monteverdi był pierwszym genialnym kompozytorem baroku (barocco - dziwna nieregularna perła, okres nazywany przez współczesnych zepsutym renesansem). Łączy styl późnorenesansowy (prima prattica) i świadomy dokonujących się zmian wprowadza barok (seconda prattica). Styl podporządkowujący muzykę znaczeniu śpiewanego tekstu i poszukujący nowych form ekspresji.

W twórczości kompozytora obok wspaniałych madrygałów, należy zachęcić do wysłuchania szczególnie dwóch: baśni muzycznej - OrfeuszVespero della Beata Virgine. Orfeusz jest pierwszą dramatyczną kompozycją Monteverdiego. Zgodnie z założeniami, starał się podporządkować muzykę słowu, przekazując stany emocjonalne wyrażone w tekście. Libretto napisał jego przyjaciel A. Striggo. Jest ono głębokie, 5 aktowe (jak tragedie greckie) z prologiem. Monteverdi zmienił zakończenie. Od ukochanej żony do idealnego piękna (jak u Platona). Sentencją jest myśl: ,,wstydem jest, aby człowiek wielki żył dla jednego uczucia, powinien żyć dla wszystkich”.

Nieszpory Najświętszej Maryi Panny – dedykowane papieżowi Pawłowi V, to obok Mszy h-moll J. S. Bacha najwybitniejsze dzieło baroku. „Dzieło zarazem monumentalne i autentycznie intymne, łączące subtelny liryzm z wystawnym splendorem i okazałością, mistyczną inspirację z gorącą zmysłowością” E. Obniska. Napisane w stylu barokowym, z jednej strony polichóralizm wenecki, bogate instrumentarium, z drugiej strony monodia (chorałowy cantus firmus - śpiew stały). Monteverdi nie trzyma się porządku nieszporów maryjnych w znaczeniu ściśle liturgicznym. Rezygnuje z antyfon, a na ich miejsce wprowadza concerti. To one wprowadzają duże kontrowersje w Rzymie, uznawane jako zbyt śmiałe, w Wenecji miały olbrzymie powodzenie. W tym dziele dokonał syntezy sacrumprofanum. Stara się subiektywnie interpretować tekst liturgiczny, dowodząc mistrzostwa warsztatu kompozytorskiego w starym i nowym stylu.

ks. Jacek Paczkowski

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!