TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Augustyna, Ingi, Jaromira 30 Września 2020, 20:46
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Zatajenie fakto?w sprzed zawarcia małżen?stwa - prawo kanoniczne

Zatajenie fakto?w sprzed zawarcia małżen?stwa podstawą do procesu skróconego

Kolejną okolicznością, jaką wymienia papież Franciszek w Liście Apostolskim motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus z 8 grudnia 2015 roku jako podstawę skierowania sprawy o stwierdzenie nieważności małżeństwa na drogę procesu skróconego, według kan. 1683-1687, jest zatajenie powaz?nych okolicznos?ci i fakto?w sprzed zawarcia małz?en?stwa. Jednak, aby sprawa trafiła na drogę skróconej procedury sądowej, muszą być spełnione jednocześnie tzw. wstępne przesłanki procesowe, czyli zgodność stron co do tej właśnie przyczyny nieważności małżeństwa, a także oczywistość wystąpienia wskazanej przyczyny oraz możliwość szybkiego jej udowodnienia w procesie. Każda z okoliczności wymienionych w art. 14 Listu Apostolskiego, w tym także wyżej wymieniona, musi ponadto prowadzić do określenia kanonicznej podstawy prawnej, aby  nie tylko skierować sprawę na drogę na drogę 45. dniowego procesu skróconego, ale w ogóle na drogę  zwykłego kanonicznego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa.
Powszechny prawodawca kościelny definiuje, że podstawą do rozpoczęcia skróconego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa może być podste?pne zatajenie poważnych okolicznos?ci i fakto?w sprzed zawarcia małz?en?stwa, takich jak bezpłodnos?ć, powaz?na choroba zakaz?na posiadanie potomstwa z wczes?niejszego zwia?zku lub pozbawienie wolnos?ci (por. art. 14 §1). Dlaczego wymienione okoliczności mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności małżeństwa? Otóż bezpłodność to niemożność poczęcia potomstwa. Nie należy jej mylić z niemocą płciową, czyli impotencją. Ukryta przed współmałżonkiem niepłodność jest wprowadzeniem go w błąd oraz zaprzeczeniem jednemu z dwóch istotnych celów małżeństwa, a mianowicie zrodzeniu i wychowaniu potomstwa (bonum prolis). Jeśli natomiast współmałżonek był zarażony jakąś poważną chorobą zakaźną, wirusem HIV czy chorobami przenoszonymi drogą płciową i ukrył ją, to bardzo poważnie wprowadził małżonka w błąd. W ten sposób poważnie naraził zaistnienie relacji międzyosobowych w małżeństwie, a także zrodzenie potomstwa. Kolejną okolicznością ewentualnego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa, w ramach zatajenia poważnych okoliczności i faktów sprzed małżeństwa, które w efekcie doprowadziły do rozpadu małżeństwa, jest posiadanie potomstwa z wcześniejszego związku. Potomstwo może być zrodzone w konkubinacie czy związku cywilnym. Współmałżonek tając taki fakt, wprowadza poważnie w błąd małżonka sakramentalnego, gdyż ma zobowiązania alimentacyjne wobec dziecka lub dzieci, a nawet ich rodzica. Ponadto może nadal istnieć więź z rodzicem dzieci, co zaprzecza jednemu z istotnych przymiotów małżeństwa sakramentalnego, jakim jest jedność małżeństwa. A ta zakłada z kolei wyłączność i wierność fizyczną oraz duchową małżonków. A wszystko to zazwyczaj poważnie zaburza relację osobową małżonków sakramentalnych. Ostatnią z poważnych okoliczności sprzed zawarcia małżeństwa, wymienionych w dokumencie papieskim, jest przestępstwo lub przestępstwa współmałżonka i pozbawienie go wolności, czyli ukryta przeszłość kryminalna czy przestępcza, która z oczywistych względów wpływa na pożycie małżonków i harmonię rodzinną.
Kolejną okolicznością jako możliwą podstawę do rozpoczęcia skróconego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest zawarcie małżeństwa z przyczyny całkowicie obcej życiu małżeńskiemu. Małżeństwo sakramentalne jest przymierzem, przez które dwoje ludzie, mężczyzna i kobieta, tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowaną ze swej natury do dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa (por. kanon 1055  § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego). Ponadto istotnymi przymiotami małżeństwa są jedność i nierozerwalność (por. kanon 1056 Kodeksu Prawa Kanonicznego). Zatem katolickie małżeństwo kościelne jest sakramentem i musi posiadać dwa istotne cele i dwa istotne przymioty, bez których nie ma małżeństwa jako takiego. Stąd wynika troska duszpastersko - kanoniczna w fazie przygotowania narzeczonych do zawarcia małżeństwa. Składa się na nią spisanie przez duszpasterza protokółu kanoniczego badania narzeczonych, by upewnić się, iż nie zachodzi żadna z kanonicznych przeszkód do zawarcia małżeństwa czy jakaś wada zgody małżeńskiej, a także wygłoszenie zapowiedzi przedślubnych, udział i ukończenie katechez przedmałżeńskich czy spotkań w Poradni Życia Rodzinnego. A wszystko po to, by uniknąć zawarcia małżeństwa z jakiekolwiek przyczyny obcej naturze małżeństwa sakramentalnego. Takimi okolicznościami są m.in. „małżeństwa kojarzone” z przyczyn ekonomicznych czy im podobnych, małżeństwa osób homoseksualnych, by uwiarygodnić społecznie swą osobę czy wprowadzenie w błąd współmałżonka z jakiegokolwiek powodu i zawarcie małżeństwa nie na drodze wyżej opisanej, lecz w celu ukrytym i niezgodnym z naturą i życiem małżeństwa sakramentalnego.

ks. Zbigniew Cieślak

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!