Wokół Biblii i Ojców Kościoła 

Wokół Biblii i Ojców Kościoła 

W Forum Synagoga w Ostrowie Wielkopolskim 21 maja rozpoczęła się XIII Międzynarodowa Konferencja Biblijna „Biblia w pismach Ojców Kościoła”. Jej drugi dzień zorganizowano w Odolanowie. Na konferencję zostali zaproszeni naukowcy nie tylko z Polski, ale także z zagranicy -  z Włoch, Czech, Chin i Stanów Zjednoczonych.

W sumie zaplanowanych zostało około 30 prelekcji. Ich tematem przewodnim była Biblia w przekładach Ojców Kościoła, jej patrystyczna interpretacja oraz wykorzystanie w chrześcijańskiej literaturze antyku, takich jak pisma polemiczne, poezja itp. Kim są Ojcowie Kościoła? To teologowie, pisarze, nauczyciele wiary wczesnochrześcijańscy żyjący i działający od I do VIII w. Dział teologii zajmujący się ich nauczaniem to patrystyka. Prelekcje międzynarodowej konferencji koncentrowały się głównie wokół trzech Ojców Kościoła. – Tegoroczne wykłady dotyczą głównie św. Hieronima, św. Augustyna i św. Ambrożego. Św. Hieronimowi będzie poświęcone sześć wykładów pod różnym kątem. Prelegenci będą chcieli odsłonić tajemnicę jego przekładu, jego natchnienia, jego podejścia do Biblii. Wykłady zapowiadają się bardzo ciekawie, bo uwzględniają najnowsze badania i kwestie związane z translatoryką Biblii dokonaną przez św. Hieronima – wyjaśnił „Opiekunowi” w imieniu organizatorów dr Krzysztof Morta,  kierownik Pracowni Translatoryki i Hermeneutyki Biblijnej Uniwersytetu Wrocławskiego. Największym osiągnięciem wspomnianego św. Hieronima ze Strydonu żyjącego na przełomie IV i V w. było przetłumaczenie Biblii na język łaciński. Przekład ten znany jest jako Wulgata. 

Otwierając konferencję zwracając się do zgromadzonych w Forum Synagoga dr Morta rozpoczął od słów wspomnianego św. Hieronima: „Miłuj Pismo Święte, a mądrość cię umiłuje; kochaj ją, a będzie cię strzegła. Otaczaj ją czcią, a ona cię obejmie, przytuli”. - Biblia należy do ksiąg, które nie tylko ukształtowały religię, lecz także w sposób fundamentalny wpłynęły na kulturę, język, sztukę i samo postrzeganie świata przez człowieka. Od ponad dwóch tysięcy lat Biblia pozostaje żywym źródłem obrazów i idei, które przeniknęły niemal wszystkie dziedziny cywilizacji europejskiej i światowej. Trudno wyobrazić sobie historię literatury bez Biblii – podkreślił kierownik Pracowni Translatoryki i Hermeneutyki Biblijnej. Dodał też, że wpływ Biblii widoczny jest w samym sposobie myślenia człowieka o historii i moralności. Biblijne pojęcia dobra i zła, winy, przebaczenia, miłosierdzia czy sprawiedliwości przez stulecia kształtowały etykę społeczną. Nawet współczesny, codzienny język pełen jest odniesień biblijnych, przykładem może być zakazany owoc, syn marnotrawny, czy wdowi grosz.

Do uczestników konferencji zwrócił się również ks. bp Damian Bryl, który objął wydarzenie patronatem honorowym. Biskup podkreślił, jak bardzo Biblia jest ważnym punktem odniesienia, źródłem, inspiracją i można z nią się spotkać w różny sposób. – Bardzo dziękuję organizatorom za to, że zapraszają nas do spotkania z Biblią w naukowy, pogłębiony sposób spojrzenia z różnych stron. W programie są wystąpienia specjalistów z różnych dyscyplin, bo zauważyłem teologów, egzegetów, filozofów, kulturoznawców i tłumaczy. Dziękuję za tę wielodyscyplinarność tego spotkania. W tym roku przedmiotem naukowych dociekań będzie interpretacja Biblii przez Ojców Kościoła. Bardzo dziękuję, że podjęliście państwo ten ważny wymiar dla Kościoła i społeczeństwa – powiedział bp Bryl.

Z kolei wykład inauguracyjny nt. „Pomieszanie języków pod wieżą Babel a nowotestamentowy dar języków” wygłosił dr Sławomir Torbus, dyrektor Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych. Podczas inauguracji zaśpiewał Chór II Liceum Ogólnokształcącego i Szkoły Podstawowej nr 1 w Ostrowie Wielkopolskim pod dyrekcją Marzeny Machały. Wystąpiła także Grupa Teatralna Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem dr Olgi Kubicy przedstawiając „Sen Jonasza”. Scenariusz sztuki wystawionej przez studentów w języku starogreckim został oparty o historię, jaką znajdziemy w biblijnej Księdze Jonasza. Jej główny bohater nie chciał głosić w Niniwie wezwania Bożego do nawrócenia. Musiał „dojrzeć” do tego i udało się to dzięki pomocy Boga. Wykłady w Ostrowie podzielono na cztery sesje koncentrujące się wokół tematów: „Ewangelie, Apokalipsa i pierwotna wspólnota chrześcijańska”, „Hebraica veritas, przekłady biblijne i ekwiwalencja leksykalna”, „Hermeneutyka wczesnochrześcijańska, Augustyn i tradycja antyczna” i „Formuły biblijne, hymny i klasycyzujące reinterpretacje chrześcijańskie”.

Na kolejny dzień konferencji biblijnej jej organizatorzy zaprosili do Galerii – FORUM w poewangelickim kościele w Odolanowie. Tam na rozpoczęcie program artystyczny przedstawili uczniowie Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia w Odolanowie. Wykład inaugurujący wygłosił ks. prof. Marek Starowieyski, patrolog, historyk i biblista. Poruszył on temat „Ewangelia apokryficzna Jana oraz etiopskie Dzieciństwo Pana: nowe elementy wniesione do treści innych ewangelii apokryficznych”. Potem trzy sesje koncentrowały się wokół tematów: „Hieronim, Ambroży, apokryfy i hagiografia”, „Recepcja Biblii i patrystyki” i „Biblia i interpretacje”

XIII Międzynarodowa Konferencja Biblijna zorganizowana została przez Pracownię Translatoryki i Hermeneutyki Biblijnej działającą w ramach Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego przy współudziale Società Dante Alighieri di Wrocław i Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego. Jak wyjaśnił dr Morta, celem biblijnych konferencji organizowanych w Ostrowie i Odolanowie jest zaprezentowanie po raz pierwszy publicznie danego tematu, który wcześniej został poprzedzony badaniami i wywołanie dyskusji. – W czasie tej dyskusji zebrani naukowcy wyrażają swoje opinie pozytywne albo negatywne. Ma ona doprowadzić do tego, żeby ostateczny rezultat tych badań, czyli wydanie ich drukiem, było pozbawione wszelkich niedociągnięć. Mówiąc prostym językiem ma to być najlepszy „produkt” – zauważył. Dodał też, że innym ważnym zadaniem konferencji jest zachęcenie uczestników, m.in. młodzieży ze szkól średnich, by sięgali po Pismo Święte. – Chcemy, żeby Biblia była znowu księgą poczytną, żeby czytano ją, tak jak czyta się inne lektury. Warto nadmienić, że Biblia to lektura budująca, która zmusza do refleksji i wewnętrznie nas rozwija – powiedział. Wiadomo już teraz, że planowana jest publikacja wygłoszonych podczas konferencji prelekcji w Vox Patrum, czyli w naukowym czasopiśmie patrystycznym wydawanym przez Katolicki Uniwersytet Lubelski. Skupia się on na badaniach nad starożytnym antykiem chrześcijańskim, pismami Ojców Kościoła oraz kulturą bizantyńską. 

 Renata Jurowicz