Projekt Czas dla Stworzenia

Czas dla Stworzenia 

Od 2 września w diecezji kaliskiej realizowany był projekt „Czas dla Stworzenia 2026”, którego hasłem były słowa: „Żywa woda”. W ramach projektu przygotowano cykl spotkań i rozmów, które miały ukazać jak ważna jest troska o środowisko. 

Gośćmi, którzy wypowiadali się w tym temacie były zarówno osoby duchowne, jak i świeckie, gdyż temat został poruszony zarówno z perspektywy ekologicznej, biblijnej, teologicznej i społecznej. Pomysłodawcą wydarzenia był Piotr Nowicki, redaktor naczelny Telewizji Internetowej Diecezji Kaliskiej „Dom Józefa”. W projekt wpisała się również akcja „250 lip dla parafii diecezji kaliskiej” związanej z 800-leciem „Pieśni Słonecznej” św. Franciszka. 

Cykl paneli dyskusyjnych był realizowany w studio Telewizji Internetowej Diecezji Kaliskiej „Dom Józefa”. Pierwszy odbył się 2 września, a gośćmi byli: o. Stanisław Jaromi OFMConv., doktor filozofii, absolwent teologii i ochrony środowiska, przewodniczący Ruchu Ekologicznego św. Franciszka z Asyżu i Krzysztof Mączkowski, antropolog kulturowy, analityk ochrony środowiska i edukator, zajmujący się m.in. ochroną zasobów wodnych oraz adaptacją do zmian klimatu, którzy opowiedzieli o tegorocznym „Czasie dla Stworzenia” oraz 800-leciu „Pieśni Słonecznej” św. Franciszka z Asyżu. O tym spotkaniu już pisaliśmy na łamach „Opiekuna".

Kolejne spotkanie odbyło się 17 września zorganizowane pod gasłem: „Żywa woda i wyzwania Prosny” z udziałem Macieja Garbowicza, który jest pasjonatem rzek, ichtiologii, architektem oraz autorem i pomysłodawcą projektu społeczno-przyrodniczego: „Prosna od źródeł”. Projekt ten to wieloletnia inicjatywa poświęcona rzece, jej faunie, florze, poszukiwaniu jej źródeł oraz organizacji spływów kajakowych.

Z kolei 24 września gościem programu był ks. prof. Wojciech Pikor, biblista oraz profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Tego dnia poruszono temat: „O jakiej Wodzie Żywej mówi się w Piśmie Świętym?” Biblista zauważył, że pośród różnych proroków takich jak Jeremiasz czy Izajasz, warto zauważyć proroka, od którego wypływa hasło „Czasu dla Stworzenia Woda żywa” , a jest nim prorok Ezechiel. – Pojawia się w tym kontekście niezwykły obraz świątyni, z której wypływa woda, następnie woda ta tworzy rzekę, która uzdrawia, czy nawet ożywia Morze Martwe – zaznaczył prelegent stawiając pytanie, co Ezechiel chciał przez ten obraz nam pokazać. Dalej ks. profesor podkreślił, że Pan Bóg słuchaczom Ezechiela pokazuje, że ziemię i to wszystko co jest związane z ziemią, należy traktować podmiotowo, nie przedmiotowo. – Jednak nie znaczy to, że mamy deifikować ziemię i ją ubóstwiać, ale mamy traktować ją podmiotowo, jako dar. I to u Ezechiela bardzo mocno wybrzmiewa, ponieważ Pan Bóg, kiedy przez proroka punktuje ziemię, punktuje Izrael za to, że doprowadził ziemię do tego, że ona jest zniszczona, że stała się miejscem kultu bałwochwalczego – wskazywał ks. prof. Wojciech Pikor.

Natomiast 2 października w studio gościli ks. Zbigniew Kucharski, sekretarz Zespołu ds. Ekologii przy KEP oraz Sławomir Mazurek, doradca Prezydenta RP i przewodniczący Rady ds. Środowiska i Klimatu, którzy pochylili się nad tematem „Rola ludzi Kościoła w trosce o dzieło stworzenia”. Ks. Zbigniew w odpowiedzi na tezę postawioną przez prowadzącą panel dyskusyjny Karolinę Gaweł, że w ostatnich latach  troska o ekologię stała się „modna” także w misji Kościoła, zauważył, że Kościół jest od zbawienia, od głoszenia życia wiecznego i zmartwychwstania, a nie od sadzenia kwiatków itp. – Cały świat, a przede wszystkim my zostaliśmy obdarowani życiem wiecznym, darem życia od Boga Ojca Stworzyciela i kiedy zrozumiemy, że cała sprawa wywodzi się od tematu Boga Stworzyciela, to zrozumiemy cel misji, jaką Bóg powierzył nam ludziom tutaj na ziemi, ziemi o którą musimy się troszczyć – zaakcentował kapłan. Dalej zauważył, że w Piśmie Świętym czytamy o ogrodniku, który zachowuje, a jednocześnie użytkuje, bo polski model ochrony środowiska to jest właśnie ochrona przez użytkowanie. – Jeśli czegoś nie użytkujesz, chronisz konserwatorsko, zamykasz w szafie, to pokrywa to kurz, znika po jakimś czasie. A kiedy użytkujemy, cały czas dbamy o coś to ono służy nie tylko nam ale i kolejnym pokoleniom – podkreślił prelegent. Natomiast mówiąc o wskazaniach, jakie płyną z dokumentów w sprawie ekologii, o których my ludzie wierzący musimy pamiętać troszcząc się o świat, ks. Kucharski zaznaczył, że samo słowo ekologia niekiedy wywołuje różne odczucia i różne reakcje. Ale kiedy mówimy o poszanowaniu środowiska naturalnego, to ono już nie wywołuje takiego efektu negatywnego, a w sumie chodzi o to samo. – Warto też w kontekście dokumentów powiedzieć o jeszcze jednym aspekcie, a mianowicie o pojęciu grzechu, który ma zawsze złe skutki. Chodzi tutaj o pojęcie właśnie wydobyte przez papieża Franciszka, który mówi o grzechu ekologicznym, który w końcowym efekcie ma ewidentnie złe skutki dla świata, dla drugiego człowieka wywołane przez człowieka, który nie  wziął się znikąd – wyjaśniał prelegent wskazując na różnego rodzaju katastrofy ekologiczne, które zostały wywołane przez człowieka, bo ktoś na przykład z jakiegoś powodu wpuścił jakąś truciznę do rzeki. Dalej ks. Zbigniew wskazał na nawrócenie ekologiczne, które polega na tym, żeby przestać czynić zło i zaczął czynić wszystko co ma pozytywne skutki. I w związku z tym my mamy po prostu taką sytuację, by odkrywać też to wszystko. Prelegent zaakcentował także, że pojęcie grzechu ekologicznego i nawrócenia ekologicznego, które przywołuje papież Franciszek jest autorstwa św. Jana Pawła II. 

Drugi z gości panelu dyskusyjnego tego dnia Sławomir Mazurek, przewodniczący Rady ds. Środowiska i Klimatu podkreślił, że w instytucjach państwowych widzą potrzebę realizacji różnych programów związanych z poprawą jakości życia. Natomiast mówiąc o roli wspólnot religijnych z perspektywy polityki środowiskowej i doradztwa publicznego w trosce o środowisko zaznaczył, że rolą wspólnot religijnych i Kościoła jest prowadzenie człowieka do zbawienia i codzienne jego nawracanie. – W kontekście ochrony środowiska bardzo ważne jest to, żeby też formować sumienia, budować podstawę zrozumienia i intuicji – zaakcentował prelegent. Dalej zauważył, że kiedyś na polskiej wsi nie było śmieci, wszystko było zagospodarowane, nic się marnowało, a dzisiaj żyjemy w kulturze marnotrawstwa, marnujemy żywność, zaśmiecamy środowisko. Wspomniał również kardynała Wyszyńskiego, który mówił, że przyroda jest Bożym uniwersytetem, który uczy pokory wobec przyrody.

Z wszystkich wypowiedzi usłyszanych podczas paneli dyskusyjnych możemy wywnioskować, że biblijna zasada uczy nas, że człowiek nie otrzymał ziemi jako absolutny właściciel, który może ją bezkarnie eksploatować, ale jako zarządca (ogrodnik). Ma zatem prawo z niej korzystać (użytkować), ale jego nadrzędnym obowiązkiem jest dbanie o to, by nie uległa ona zniszczeniu (zachowanie). Do wszystkich materiałów zrealizowanych w ramach projektu i do słów wypowiedzianych w czasie konferencji można powrócić zaglądając na portal telewizji internetowej Dom Józefa. 

Przypomnę, że ważnym wydarzeniem towarzyszącym była akcja „250 lip dla parafii diecezji kaliskiej”, związana z 800-leciem „Pieśni Słonecznej”. Dzięki współpracy z Leśnym Kompleksem Promocyjnym „Lasy Rychtalskie”, Nadleśnictwem Antonin oraz Nadleśnictwem Syców do parafii trafiły sadzonki polskiej lipy, które zostały posadzone na terenach przykościelnych. 

Arleta Wencwel-Plata