Odważny patron

Odważny patron 

Parafia rzymskokatolicka pw. św. Judy Tadeusza w Garkach to stosunkowo młoda wspólnota w strukturach diecezji kaliskiej, wchodząca w skład dekanatu odolanowskiego. Właśnie w tym czasie obchodzi ona swój jubileusz, który świętuje w dniu liturgicznego wspomnienia swojego patrona. Kościół wspomina św. Judę razem ze św. Szymonem Apostołem 28 października.

Zanim przedstawimy postać św. Judy Tadeusza, którego wizerunek znajduje się w świątyni, a tuż obok jego figura, przypomnijmy historię powstania parafii. 

Powstała ona na potrzeby mieszkańców wsi Garki oraz okolicznych terenów, którzy wcześniej uczęszczali do kościołów w sąsiednich miejscowościach. Budowę świątyni rozpoczęto jesienią 1998 r. i w jej powstanie zaangażowało się wielu ludzi, wśród nich ks. prałat Kazimierz Nadstazik, ówczesny proboszcz parafii w Odolanowie i okoliczni mieszkańcy. Następnie w czerwcu 2001 r. na bazie wznoszonej świątyni ówczesny biskup kaliski ks. bp Stanisław Napierała powołał do istnienia Ośrodek Duszpasterski dla dwóch sąsiadujących ze sobą wsi, czyli dla Garek i Bonikowa. Natomiast samodzielna parafia została powołana do istnienia w święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, 8 grudnia 2002 r. Parafia otrzymała za patrona św. Judę Tadeusza, apostoła, a wchodzące w jej skład miejscowości wyłączono z parafii św. Marcina w Odolanowie. Proboszczem nowej parafii został ustanowiony ks. Andrzej Burchardt, dziś już nie żyjący kapłan. Kamień węgielny wmurowany w kościół poświęcił św. Jan Paweł II w Łowiczu w 1999 r. Zaś uroczystości konsekracji kościoła pod przewodnictwem ks. bpa Stanisława Napierały odbyła się 17 października 2009 r. Otrzymał on to samo wezwanie co parafia.

Jeden z dwunastu

Św. Juda Tadeusz, w Kościele katolickim czczony jest jako patron w sprawach beznadziejnych, trudnych i wymagających szczególnego wsparcia duchowego. Święty Juda Tadeusz był jednym z dwunastu apostołów Jezusa Chrystusa, bratem św. Jakuba Młodszego. Imię Juda oznacza z hebrajskiego „godny pochwały”. A przydomek Tadeusz (z aramejskiego Taddai) tłumaczy się jako „odważny”, czy „odznaczający się gorącym sercem”. Ewangelie określają św. Judę Tadeusza mianem „brata Pańskiego” (syn Kleofasa/Alfeusza i Marii Kleofasowej, spokrewnionej z Matką Bożą). Trzeba też zaznaczyć, że w Ewangeliach wyraźnie odróżniano go od Judy Iskarioty, który zdradził Jezusa. To właśnie Juda Tadeusz podczas Ostatniej Wieczerzy zadał Chrystusowi pytanie: „Panie, cóż się stało, że masz się nam objawić, a nie światu?” (J 14, 22). W związku z tym przypuszcza się, że św. Juda dołączając do apostołów na początku kierował się perspektywą zrobienia kariery przy Chrystusie.

Ponadto Juda jest autorem listu z Nowego Testamentu, w którym wzywa chrześcijan do obrony wiary i ostrzega przed fałszywymi nauczycielami. Po zesłaniu Ducha Świętego głosił Ewangelię w Palestynie, Syrii, Egipcie i Mezopotamii, często u boku św. Szymona. Część tradycji podaje, że razem ponieśli śmierć męczeńską, a inne mówią, że Szymon został zabity w Jerozolimie, a Juda Tadeusz prawdopodobnie w Libanie lub w Persji za odmowę złożenia pogańskich ofiar. Ciało świętego zostało z czasem przewiezione do Rzymu i do dziś znajduje się w kaplicy Najświętszego Sakramentu Bazyliki św. Piotra, gdzie doznaje wielkiej czci. Prochy św. Judy Tadeusza spoczywają wraz ze szczątkami apostoła Szymona. 

Św. Juda Tadeusz został zabity pałkami lub ścięty toporem bądź halabardą i właśnie pałka, topór lub halabarda są atrybutami w ikonografii świętego.  Przedstawienie apostoła w kościele w Garkach wpisuje się w kanon ikonografii katolickiej. Święty trzyma na piersi wizerunek Jezusa, co nawiązuje do tradycji uzdrowienia króla Abgara w Edessie. Ukazany jest w klasycznych szatach z pałką apostolską – symbolem pasterskiej posługi i męczeństwa. To opis wizerunku przedstawionego na obrazie, który zajmuje zaszczytne miejsce w świątyni. 

Ale jak już wcześniej wspomniałam postać św. Judy Tadeusza zobaczymy także jako rzeźbę, która stanęła na specjalnie przygotowanym cokole tuż pod obrazem. Przestrzeń ta stanowi miejsce, gdzie święty otaczany jest kultem. Figurę św. Judy Tadeusza ufundował ojciec rodziny, jako votum za opiekę świętego nad jej członkami. Figura została zainstalowana w 2023 r. 

Orędownik trudnych spraw

Kult św. Judy Tadeusza nasilił się w Europie w XVIII w. Stał się wówczas popularnym świętym w Austrii i Polsce, a także we Francji i w Niemczech. Istnieje piękny obyczaj szerzenia czci dla św. Judy w formie pisemnych podziękowań za doznaną opiekę. Są one zamieszczone w prasie oraz w internecie. Bardziej tradycyjną formą dziękczynienia za doznane łaski i cuda są napisy wotywne – najczęściej w postaci grawerowanych tabliczek – umieszczone przed obrazami świętego i poświęconymi mu ołtarzami. Zwyczaj dziękowania apostołowi na łamach pracy upowszechnił się zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. W działach ogłoszeń licznych gazet często można znaleźć teksty zawierające znamienne słowa: „Dziękuję Ci św. Judo za otrzymane łaski”. 

Do św. Judy Tadeusza odmawiana jest nowenna w sprawach trudnych, życiowych kryzysach i ciężkich chorobach. W wielu parafiach we wtorki odprawiane są cotygodniowe Msze św. i nabożeństwa do św. Judy Tadeusza połączone z odczytywaniem próśb i podziękowań.

Także i w parafii w Garkach wierni modlą się do św. Judy Tadeusza, który jest głównym patronem tej wspólnoty i tamtejszego kościoła. Najważniejszym wydarzeniem w ciągu roku jest uroczystość odpustowa obchodzona 28 października. Uroczysta Suma odpustowa połączona jest z modlitwami dziękczynnymi i błagalnymi do patrona. A jak podkreśla proboszcz parafii, ks. Czesław Jędroszka we wszystkie niedziele października, poprzedzające uroczystości odpustowe, odmawiana jest Litania do św. Judy Tadeusza. 

I zaznaczmy jeszcze raz, że w diecezji kaliskiej jest to jedyna parafia pod wezwaniem świętego Judy Tadeusza, który został wybrany na patrona parafii jako orędownik trudnych wyzwań, bo takim było tworzenie nowej parafii i budowa kościoła. Podjęty trud wymagał ogromnego wysiłku organizacyjnego oraz finansowego ze strony mieszkańców Garek i Bonikowa. Obranie za patrona apostoła czczonego jako orędownika w sprawach trudnych i beznadziejnych miało dodawać wiernym sił i nadziei w pokonywaniu przeciwności podczas wznoszenia świątyni. 

Arleta Wencwel-Plata