TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Bogusława, Jagody, Katarzyny 22 Marca 2019, 11:06
Dziś 13°C
Jutro 16°C
Szukaj w serwisie

Kościół pw. św. Józefa Rzemieślnika w Międzyborzu

Z fundacji Biskupa


Zbudowany w zaledwie kilka miesięcy kościół pw. św. Józefa Rzemieślnika w Międzyborzu był niczym spoiwo dla parafian rozrzuconych na dużym terenie. Powstał dzięki wsparciu ks. bpa Hermana Gleicha, biskupa wrocławskiego.

Międzybórz, do którego udaliśmy się tym razem w naszej wędrówce po diecezjalnych świątyniach, leży w połowie drogi między Kaliszem a Wrocławiem w dekanacie sycowskim. Jest oddalony 60 km od Wrocławia i tyle samo od Kalisza. Nazwa pochodzi ze staropolszczyzny i oznacza miejscowość leżącą między iglastymi lasami, borami. Heinrich Adamy, niemiecki językoznawca w swoim dziele z 1888 roku, w którym pisze o nazwach miejscowości, tłumaczy znaczenie nazwy Miedzybor - „Mittelwalde” jako „Między lasami”. Natomiast w łacińskiej księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego, spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna, która już nie raz tutaj przytaczaliśmy, miejscowość ta wymieniona jest w zlatynizowanej formie Meczibor. Ale to nie koniec, gdyż w kolejnych latach nazwa miasta przyjmowała różne wersje jak: Mechobocz (1310), Meczebor (1376), Medzibor (1637) i Międzyborze (1750). Od około 1340 roku wieś posiadała prawo targowe, a w 1637 roku otrzymała prawa miejskie i od tego czasu zwała się „Mittelwalde”. Jak czytamy w pracy magisterskiej napisanej przez Tadeusza Króla w 1986 roku, Międzybórz należy do jednych z najmniejszych miast Polski. Powierzchnia miasta to 6,41 km².
Wgłębiając się w jego historię dowiadujemy się, iż wielokrotnie ulegało ono zniszczeniom na skutek pożarów. Do XIX wieku wchodziło, wraz z przyległymi terenami, w skład rozległych dóbr obejmujących pogranicze Dolnego Śląska i Wielkopolski, które znajdowały się w rękach prywatnych różnych rodów, najczęściej niemieckich i czeskich. Od 1886 roku miasto nosiło nazwę: „Neumittelwalde”. Międzybórz po zakończeniu I wojny światowej zamieszkany w większości przez ludność niemiecką, włączony został w skład Republiki Weimarskiej i pozostał w obrębie państwa niemieckiego. Po II wojnie światowej większość mieszkańców wysiedlono do Niemiec. Do końca II wojny światowej w Międzyborzu proboszczami byli księża niemieccy, potem franciszkanie, a od 1950 roku po dzień dzisiejszy salezjanie.

Pod słońcem
Kiedy erygowano parafię i zbudowano pierwszy kościół niestety nie wiadomo. Najstarsza informacja o miejscowej świątyni pochodzi dopiero z 1376 roku. Pod koniec XV wieku uległ on zniszczeniu i na jego miejscu wzniesiona została w 1491 roku nowa świątynia. Ufundował ją ówczesny właściciel wsi Melchior von Rohr. Urząd proboszcza pełnił wtedy ks. Bartłomiej Kosicki. Ale z racji tego, iż większość mieszkańców Międzyborza stanowili ewangelicy, przejęli oni około 1560 roku kościół katolicki na potrzeby swojego zboru. Nieliczna wówczas grupa miejscowych katolików mogła korzystać ze świątyni. Stan ten trwał aż do jej zniszczenia. W latach 1719-1720 na miejscu zniszczonego kościoła ewangelicy wznieśli swoją świątynię, która otrzymała wezwanie Świętego Krzyża. Także i z niej mogli korzystać katolicy. Niestety i ta uległa zniszczeniu podczas pożaru w 1836 roku. Od tego czasu nabożeństwa katolickie odbywały się w prowizorycznej kaplicy, znajdującej się w jednej z kamienic miejskich, w pomieszczeniach dawnej karczmy noszącej nazwę „Pod słońcem”. Przystosowanie tejże gospody do kultu religijnego trwało kilka miesięcy. Ostatecznie 21 października 1856 roku sprawujący wtedy posługę duszpasterską ks. Augustyn Pozór, zamieszkał w przygotowanych pomieszczeniach. Na parterze znajdowała się kaplica, a na piętrze mieszkanie dla proboszcza. Kaplica przez blisko 40 lat była jedynym miejscem kultu, gdzie gromadzili się katolicy, którym drogie było przywiązanie do wiary swoich ojców. Kolejnym kapłanem był ks. Roman Ruchel z Rybnika, który pełnił zaledwie przez dwa lata posługę duszpasterską i wyjechał, a parafia od 1893 roku została bez stałego duszpasterza. Obowiązki jej administratora wypełniał jako pełniący funkcję delegata biskupiego ks. Aleksander Zajadacz, proboszcz z Trębaczowa.

Integracja duchowa
Praca proboszcza z Trębaczowa wśród bardzo małej liczby wiernych rozrzuconych na dużym obszarze nie przynosiła pożądanych owoców duszpasterskich. Brakowało elementu jednoczącego, to jest z prawdziwego zdarzenia świątyni. Wyłonił się zatem problem budowy nowego kościoła. Inicjatywa wysunięta przez ks. Aleksandra spotkała się z aprobatą ogółu wiernych, jak i przełożonych. Ogromne wsparcie finansowe otrzymał on ze strony ówczesnego biskupa wrocławskiego Hermana Gleicha, dokładnie w wysokości 22.500 marek. Dzięki temu w bardzo krótkim okresie, bo od maja do września 1893 roku, została wzniesiona nowa świątynia. Konsekracji pod wezwaniem św. Józefa dokonał 19 czerwca 1894 roku Biskup - fundator. Prace związane z wyposażeniem wnętrza kościoła trwały jeszcze przez kolejne dwa lata, aż do października 1896 roku, wtedy to poświęcono organy zbudowane przez Spiegela z Rychtala.
Nowo wybudowany kościół zintegrował duchowo katolików w Międzyborzu. Do wybuchu I wojny światowej w parafii pracowali polscy księża dojeżdżający do Międzyborza, proboszcz z Drołtowic, a następnie ks. Jan Głowaczewski i ks. Adolf Pitynek. Od 1914 aż do 1945 roku posługę duszpasterską pełnili księża niemieccy. Po zakończeniu II wojny światowej jako pierwszy od 1946 roku parafią administrował franciszkanin o. Franciszek Pieczykolan, a po nim od 1950 roku pracę podjęli księża salezjanie, którzy sprawują ją do dnia dzisiejszego.

Z Jezusem na ręku
Elewację zewnętrzną świątyni tworzy mur wykonany z czerwonej cegły klinkierowej. Kościół pw. św. Józefa zbudowany w stylu neogotyckim ma układ tradycyjny i jest budowlą jednonawową, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i wysoką, trójkondygnacyjną wieżą z trzema dzwonami, zwieńczoną blaszanym, ostrosłupowym dachem z kulą i krzyżem, której gruntowny remont przeprowadzony został w 1994 roku. W jej przyziemiu mieści się kruchta, do której prowadzi ostrołukowy, uskokowy portal wejściowy. Dach nad nawą posiada formę dwuspadową i pokryty jest dachówką ceramiczną.
Wnętrze świątyni międzyborskiej jest niezbyt przestronne, ale bardzo dobrze oświetlone przez dużą ilość okien, trzy w prezbiterium i sześć w nawie kościoła. Okna w prezbiterium od 1979 roku zaopatrzone są w witraże. W centralnym, który jest tuż za ołtarzem głównym, znajduje się wizerunek patrona parafii św. Józefa. Wnęki okienne i część ścian pokrywa polichromia. Świątynia posiada dwie zakrystie po obu stronach prezbiterium. Wystrój wnętrza posiada w większości neogotycki charakter i pochodzi w zasadzie z końca XIX wieku. Zatrzymajmy się na chwilę w prezbiterium, gdzie pod gwiaździstym sklepieniem absydy znajduje się ołtarz główny z okładką księgi Pisma Świętego i figurami świętych. Wykonany on jest w stylu neogotyckim. Na nim ustawione są cztery rzeźby z drewna niepolichromowanego. I tak od lewej widzimy św. Józefa z Dzieciątkiem, obok Matkę Boską z Dzieciątkiem. Zaś po prawej stronie tabernakulum stoi św. Alojzy Gonzaga, który jako jedyny nie trzyma małego Jezusa na rękach, natomiast stojący obok Antoni Padewski, już Dzieciątko ma na ręku. W kościele znajdują się także dwa ołtarze boczne. Ten znajdujący się z lewej strony ołtarza głównego dedykowany jest Matce Boskiej, a w jego centrum umieszczony jest obraz przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny. Po obu jej stronach umieszczone są postacie aniołów. Natomiast ołtarz z prawej strony poświęcony jest Sercu Pana Jezusa. W jego centrum umieszczony został wizerunek Jezusa Chrystusa w otoczeniu klęczących ludzi oddających cześć Zbawicielowi.
Tuż obok stoi chrzcielnica. W połowie długości nawy, po jej lewej stronie, umieszczona jest ambona z drewna niepolichromowanego, na której widnieją figury Ewangelistów. A po obu stronach nawy rozmieszczone są stacje Drogi krzyżowej. Po obu stronach rozmieszczone są także obrazy, jedne większe inne nieco mniejsze. Na prawej ścianie widzimy św. Ritę, św. Dominika Savio, a po lewej zaś św. Teresę Benedyktę od Krzyża i św. Jana Bosko. Tylna część kościoła wypełnia empora chórowa z prospektem organowym, wsparta na czterech filarach. Organy, poświęcone w 1896 roku zbudował Spiegel z Rychtala.
Kościół w Międzyborzu jest utrzymany we wzorowym porządku. Przeprowadzono wiele prac upiększających świątynię, jak i jej otoczenie. Obecnie parafią w Międzyborzu opiekuje się ks. Zbigniew Porębski.

Tekst Arleta Wencwel
Zdjęcia Monika Rubas

Wizerunek patrona parafii św. Józefa. Ołtarz boczny dedykowany Matce Bożej, Sercu Pana Jezusa. Ambona z drewna niepolichromowanego, na której widnieją figury Ewangelistów. Organy zbudowane przez Spiegela z Rychtala, poświęcone w 1896 roku.

Galeria zdjęć

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!