TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Borysa, Magdy, Marii-Magdaleny 25 Maja 2019, 06:48
Dziś 15°C
Jutro 18°C
Szukaj w serwisie

Miasta starożytne wschodniej części basenu Morza Śródziemnego

Miasta starożytne wschodniej części basenu Morza Śródziemnego

W epoce brązu Cypr wszedł w okres rozwoju ekonomicznego, urbanizacji i kontaktów z cywilizacjami Bliskiego Wschodu i Egiptu.

Około 1400 roku przed Chr. zaczął się okres wzrostu populacji, którego oznaką jest ogólny wzrost ilości i rozmiarów osad. Największe miasta (Paleopafos, Enkomi, Kition) powstały na brzegach wyspy. Były one ośrodkami międzynarodowego handlu morskiego. Istniały w nich budowle publiczne i sakralne. Otaczano je masywnymi fortyfikacjami. Posiadały regularny układ ulic i ciasną zabudowę złożoną z kamiennych domostw.

Przedmiejski poziom
Groby z tego okresu zawierają wyposażenie składające się w dużej mierze z przedmiotów importowanych spoza wyspy. Głównym towarem eksportowym wyspy była miedź, wydobywana w głębi lądu i obrabiana w miastach na wybrzeżu. Miedź była głównym bogactwem naturalnym Cypru, eksploatowanym aż do końca starożytności. Rozchodziła się w charakterystycznych sztabach w kształcie skóry wołu. Większa część ludności Cypru zamieszkiwała osady typu wiejskiego i trudniła się rolnictwem oraz pasterstwem.
Rozwijał się handel wewnętrzny pomiędzy tymi osadami a miastami nad morzem. W zamian za produkty rolne mieszkańcy wsi otrzymywali importowane dobra, o czym może świadczyć znajdowana na stanowiskach wiejskich ceramika. W okresie 1250-1150 przed Chr. inwazja uchodźców z rejonu egejskiego spowodowała zniszczenie najważniejszych miasta na wyspie. Cypr skolonizowała ludność mówiąca językiem greckim. Kultura Cypru cofnęła się do poziomu przedmiejskiego. Osady budowano głównie na wzniesieniach w głębi lądu, by uchronić się przed najazdem z morza.
W VIII wieku przed Chr. na Cyprze rządziła elita, po której pozostały imponujące pochówki. Notabli grzebano w podziemnych komorach grobowych budowanych z kamienia lub kutych w skale. Niekiedy zmarłym składano ofiary z ludzi. Opisane groby pochodzą z okresu 750-700 p. Chr.

Podbicie Cypru
Około 700 roku przed Chr., Cypr został podbity przez Asyryjczyków. Miejscowi władcy stali się wasalami króla asyryjskiego. Cypr dzielił się w tej epoce na 10 państw. W drugiej połowie VII wieku przed Chr. wyspa uniezależniła się od władzy Asyrii. Cały czas trwały kontakty handlowe z Fenicjanami i Grekami, czego dowodem może być znajdowana na Cyprze ceramika, przedmioty metalowe i wyroby szklane. Na przełomie VII i VI wieku przed Chr. Cypr dostał się pod władzę faraonów egipskich, którym tutejsi królowie byli zmuszeni płacić trybut. Porty cypryjskie stały się w tym okresie obowiązkowym punktem postoju statków handlowych w drodze z Bliskiego Wschodu do Grecji. Od VI wieku w kulturze Cypru zaczęły dominować wpływy z Grecji.

Katastrofalny koniec
Po upadku cywilizacji mykeńskiej przestały istnieć ufortyfikowane centra władzy i towarzyszące im miasta. Kataklizm kończący epokę brązu był katastrofalny. Znikły wszystkie niemal elementy cywilizacji: monumentalna architektura, pismo, rozwinięte rzemiosło, sztuka i organizacja polityczna. Liczba ludności gwałtownie się zmniejszyła i nastąpiło ogólne zubożenie kultury materialnej. Osady zwykle umieszczano na wzgórzach w głębi lądu, by chronić je przed napadami piratów i najeźdźców przybywających drogą morską. Szlaki handlowe właściwie przestały istnieć i Grecja stała się krainą małych, izolowanych osad, której mieszkańcy zajmowali się pasterstwem i prymitywnym rolnictwem. Była zacofana i niemal odcięta od świata zewnętrznego.
W trakcie wędrówki ludów w XII wieku przed Chr. Grecję najechali Dorowie z północy, zasiedlając spore obszary. Część Achajów dotarła na Cypr, do zachodniej Azji Mniejszej i do Pamfilii. Większość ówczesnych osad miała nie więcej niż półtora tysiąca mieszkańców. Największymi ośrodkami osadniczymi tego okresu były: Teby, Ateny, Knossos, Argos, Lefkandi na Eubei i Karphi na Krecie. Osady zabudowane były małymi, jednoizbowymi domami z cegły suszonej krytymi strzechą. W Nichorii odkryto dom z cegły na kamiennych fundamentach, z dwuspadowym dachem krytym strzechą i wspierającymi go słupami. Był wzniesiony na prostokątnym planie z apsydalnym zakończeniem i posiadał ganek z podcieniem u wejścia. W środku mieściło się pomieszczenie mieszkalne z paleniskiem i magazynowe z jamami zasobowymi. Domy z Zagory na Andros budowano z kamienia i cegły na prostokątnym i kwadratowym planie. Ich płaskie dachy wzniesiono na drewnianych belkach wspierających się na słupach. W środku znajdowało się kilka pomieszczeń, palenisko, amfory na wino i oliwę oraz pitosy na zboże.

Wzrost zamożności
Około 1000 roku przed Chr. na Eubei pojawiła się nowa elita, zamożna i kontaktująca się ze światem zewnętrznym. Dowodem na jej istnienie są znaleziska z miejscowości Lefkandi na Eubei, gdzie archeolodzy odkryli bogato wyposażone groby szybowe. Zmarli byli pochowani ze złotą i brązową biżuterią, ceramiką z Cypru i żelazną bronią. Na grobie pary, kobiety i mężczyzny, zbudowano później podłużny budynek kultowy z cegły suszonej. Wokół budynku powstał z czasem cmentarz, na którym zmarłych chowano z przedmiotami egipskimi, fenickimi i cypryjskimi. Znaleziska z Lefkandi wskazują na wzrost zamożności miejscowej elity i kontakty handlowe z Bliskim Wschodem.

Szymon Modzelewski

Galeria zdjęć

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!