Jedną z najpopularniejszych form kultu eucharystycznego jest adoracja Najświętszego Skaramentu. W naszej diecezji istnieją kaplice wieczystej adoracji w siedmiu kościołach. W najbliższym czasie powstaną kolejne.

Łacińskie słowo adoratio oznacza oddawanie czci i uwielbienie. We wszystkich religiach adoracja należy do istotnych elementów kultu religijnego. Dla chrześcijan jedynym przedmiotem adoracji są Osoby Boskie - Ojciec, Syn i Duch Święty. W tradycji chrześcijańskiej szczególne miejsce zajmuje adoracja Najświętszego Sakramentu, czyli oddawanie boskiej czci i uwielbienia Chrystusowi obecnemu pod postaciami eucharystycznymi. Adoracyjne przebywanie przy Chrystusie eucharystycznym pogłębia przyjaźń człowieka z Bogiem, pozwala otworzyć przed Nim serce i modlić się w potrzebach własnych i innych ludzi. Adoracja Najświętszego Sakramentu pogłębia wiarę, nadzieję i miłość, a nade wszystko przygotowuje do pełnego zjednoczenia z Chrystusem w Komunii świętej. Taka adoracja jest także świadectwem wiary w realną obecność Chrystusa w Eucharystii.

Na przestrzeni wieków

W pierwotnym Kościele adoracja Najświętszego Sakramentu wyrażała się w godnym i pełnym uczestnictwie w Eucharystii. Wielką czcią otaczano Komunię świętą zanoszoną osobom chorym. Poza tym wierni byli zobowiązani oddawać cześć Eucharystii przed jej przyjęciem przez złożenie rąk i post eucharystyczny. W późniejszych wiekach, kiedy malała liczba przystępujących do Komunii świętej, zaczęto akcentować moment podniesienia, czyli ukazania konsekrowanej Hostii w czasie Mszy świętej. W wiekach średnich zaczęto wystawiać Najświętszy Sakrament do adoracji oraz noszono go w procesjach. W XI wieku pojawił się zwyczaj przyklękania przed Najświętszym Sakramentem, okadzania go i zapalania przed nim lampki.

Pierwsze wzmianki o wystawieniach Najświętszego Sakramentu w monstrancji pochodzą z północnych Niemiec z końca XIV wieku. Prawdopodobnie zwyczaj ten wywodzi się z kościołów, w których odmawiano wspólnie brewiarz w uroczystość Bożego Ciała przy wystawionym Najświętszym Sakramencie. Rozkwit kultu adoracji Najświętszego Sakramentu przypada na XV wiek, głównie w Skandynawii, Niemczech i we Włoszech. W okresie baroku budowano okazałe ołtarze, w centrum których znajdowało się tabernakulum jako mieszkanie Boga - Króla królów, oraz specjalne trony do wystawienia Najświętszego Sakramentu.

Na przestrzeni wieków adoracja wystawionego Najświętszego Sakramentu przybierała różne formy. Znane są czterdziestogodzinne nabożeństwa, godziny święte i adoracje wieczyste. W związku z rozwojem tych nabożeństw powstawały różne bractwa, które czuwały, aby modlitwa przed Najświętszym Sakramentem trwała bez przerwy.

Adoracja wieczysta

Adoracja wieczysta to nieprzerwanie trwająca cześć wystawionego Najświętszego Sakramentu, oddawana przez jednostki lub wspólnoty religijne i parafialne w obrębie diecezji. Ta forma adoracji Najświętszego Sakramentu narodziła się w katedrze mediolańskiej na początku XVI wieku i stopniowo rozszerzała się kolejno na wszystkie kościoły w Mediolanie. Do Rzymu przyniósł ją św. Filip Nereusz w roku 1548, a papież Klemens VIII wprowadził wieczystą adorację do wszystkich kościołów rzymskich. Potem także w innych diecezjach i w innych krajach Europy wyznaczano adorację Najświętszego Sakramentu, tak aby trwała przez cały rok, czyli w sposób ciągły. W Polsce wieczyste adoracje pojawiły się w końcu XVIII wieku. Oprócz wieczystej adoracji organizowanej w całej diecezji i angażującej wszystkie kościoły i kaplice parafialne istnieją także kościoły, w których wyznaczono specjalne kaplice, w których Najświętszy Sakrament wystawiony jest stale. Również w naszej diecezji istnieją kościoły posiadające kaplice wieczystej adoracji. Poza tym dekretem księdza biskupa Stanisława Napierały, z dniem 1 stycznia 2001 roku została wprowadzona w naszej diecezji Wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu, polegająca na tym, że w cyklu rocznym w każdym kościele parafialnym, filialnym lub wyznaczonej kaplicy zakonnej odbywać się będzie adoracja wystawionego Najświętszego Sakramentu.

ks. Dariusz Kwiatkowski
Opiekun nr 72