Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-11-02 09:33:31

 

Ocalony św. Antoni
Kościół św. Antoniego i jego patron wpisali się na stałe w krajobraz miasta i serca mieszkańców parafii. Jednak niewielu wie, że tak wyglądałaby Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie, gdyby realizacja projektu Franciszka Morawskiego doszłaby do skutku nie w Ostrowie, ale w stolicy Polski.

Historia kościoła św. Antoniego została dokładnie spisana w parafialnej kronice przez kolejnych proboszczów i ich współpracowników. Dbali oni o szczegóły, by pozostały dla przyszłych pokoleń. Dzisiaj wiemy, że do momentu odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku Ostrów miał tylko jedną parafię pw. św. Stanisława BiM, do której należało aż ponad 33 000 mieszkańców. Była to jedna z największych parafii archidiecezji poznańskiej, dlatego dziekan i proboszcz fary ks. kanonik Leon Płotka myślał o budowie nowej świątyni. Pomysł zyskał poparcie mieszkańców miasta i tak zaczęła się historia kościoła i parafii, której patronuje św. Antoni z Padwy. 

Komitet budowy nowej świątyni zawiązał się 27 października 1937 roku, a jego przewodniczącym został ks. kanonik Płotka. Jako miejsce budowy wybrano ogród starej strzelnicy u zbiegu dzisiejszych ulic Raszkowskiej i Wojska Polskiego, wtedy Ułańskiej. Opracowaniem projektu kościoła zajął się architekt Franciszek Morawski. I tu zaczyna się wspominana już historia związana ze Świątynią Opatrzności Bożej. W okresie międzywojennym władze kościelne ogłosiły konkurs na budowę Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Franciszek Morawski przygotował projekt, zgłosił go i został on pozytywnie oceniony, ale nie wygrał konkursu. Ten sam projekt 14 kwietnia 1938 roku zatwierdziła Kuria arcybiskupia w Poznaniu dodając pewne zastrzeżenia, by mógł być zrealizowany w Ostrowie. Prace budowlane powierzono firmom Juliana Kornaszewskiego i Wojciecha Stachurskiego i 7 czerwca 1938 roku uroczyście rozpoczęto budowę. Kilka miesięcy później ks. bp Walenty Dymek poświęcił kamień węgielny, a w sierpniu 1939 roku kościół był już gotowy w stanie surowym i pokryty dachem. Rozpoczęto jego tynkowanie z zewnątrz od strony prezbiterium. Wieża świątyni była częściowo gotowa.

Niestety budowę przerwał wybuch II wojny światowej i Niemcy planowali nawet, by rozebrać świątynię. Jednak jak czytamy na stronie internetowej parafii w historii kościoła, dzięki opiece św. Antoniego i pomocy ludzi kościół ocalał. Po wojnie dzięki staraniom ks. dziekana Płotki przystąpiono do dalszej budowy,  kościół został otynkowany wewnątrz.
W październiku 1947 roku, w uroczystość Chrystusa Króla ks. biskup Franciszek Jedwabski, sufragan poznański, poświęcił nową świątynię. Pierwszą homilię wygłosił wtedy ks. Seweryn Garyantesiewicz. Ks. arcybiskup Walenty Dymek, metropolita poznański 15 listopada tego samego roku erygował parafię św. Antoniego, a jej pierwszym proboszczem mianował ks. majora Franciszka Dymarskiego. Natomiast na konsekrację kościoła przez ks. bpa Stanisława Napierałę trzeba było poczekać jeszcze 50 lat. Ks. Dymarski dokończył budowę świątyni i wyposażenie jej wnętrza. Znalazły w niej swoje miejsce: ołtarze, ławki, konfesjonały, ambona, chrzcielnica, szaty i naczynia liturgiczne, założono instalację elektryczną i nagłaśniającą. Dzięki staraniom Ks. Proboszcza w 1951 roku z kościoła ewangelickiego z Raszkowie do ostrowskiej świątyni trafiły organy i zegar, który umieszczono na wieży ukończonej trzy lata później. Dodam na marginesie, że wspomniany kościół w Raszkowie został rozebrany przez komunistów. Na terenie nowej parafii św. Antoniego w 1957 roku powstał cmentarz przy ul. Bema, na którym pochowano jej pierwszego Proboszcza.

Kolejny proboszcz ks. Seweryn Garyantesiewicz przebudował prezbiterium według zaleceń Soboru Watykańskiego II. Na ścianie frontowej prezbiterium umieścił postać patrona parafii, czyli św. Antoniego z Padwy, który niesie na ramionach Jezusa. Na ścianach bocznych techniką sgraffito artysta plastyk Wiktor Ostrzołek z Katowic przedstawił chrzest Polski i polskich świętych z okazji milenium w 1966 roku. Wtedy postawiono też marmurowy ołtarz i rok później marmurową ambonę - dar matek. Jeszcze w 1947 roku w prezbiterium znalazł swoje miejsce witraż z wizerunkiem Matki Bożej Ostrobramskiej, dzieło Henryka Nostitz-Jackowskiego z Poznania, z fundacji Genowefy z Bielerzewskich Kokotkowej. Później na ścianie frontowej umieszczono obraz Matki Bożej Częstochowskiej autorstwa Juliana Wiącka i krzyż - dzieło Adama Chyrka z Suchego Lasu. Ten sam artysta w 1976 roku wykonał tabernakulum zdobione metaloplastyką. Po śmierci ks. Garyantesiewicza w 1976 roku proboszczem parafii został mianowany ks. infułat Tadeusz Szmyt, który przez 35 lat dbał o wspólnotę parafialną i kościół. W czasie jego proboszczowania m.in. dokonano przebudowy prezbiterium - tabernakulum znalazło się w centralnym miejscu prezbiterium, założono nowe instalacje elektryczną, grzewczą i nagłaśniającą. Kościół otrzymał nową polichromię, zaprojektowaną i wykonaną przez firmę Juliana Wiącka. Postawiono Dom katechetyczny im. Jana Pawła II, nowe probostwo i można by jeszcze wymieniać wiele rzeczy.

W tamtych czasach parafia św. Antoniego liczyła ponad 20.000 wiernych, dlatego na przełomie lat 70. i 80. XX wieku na cmentarzu przy ul Bema wybudowano kościół pw. Najświętszego Zbawiciela i tam powstała nowa wspólnota parafialna. W 1995 roku utworzona została jeszcze jedna parafia, tym razem pw. Ducha Świętego z kościołem przy ul. Różanej. Następcą ks. infułata Tadeusza Szmyta w 2011 roku został ks. prałat Paweł Kostrzewa, a cztery lata później proboszczem u św. Antoniego mianowano ks. prałata Witolda Szalę. Każdy z proboszczów z parafianami dbał o świątynię, obecny Ks. Proboszcz z ostatnich prac wykonanych w kościele wymienia m.in. malowanie wnętrza świątyni, wykonanie nowego oświetlenia prezbiterium i ołtarzy bocznych, renowację posadzki, prace na wieży i rozpoczynającą się wymianę ogrzewania.

Wracając do tego, co możemy „spotkać” we wnętrzu świątyni - w długim na 54 metry i szerokim na 34 metry kościele znajdują się ołtarze boczne: św. Józefa, Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Matki Bożej Częstochowskiej i Najświętszego Serca Pana Jezusa. Jednak zacznijmy od lewej strony prezbiterium, tam na tle wizerunków Świętych Piotra i Pawła wykonanych techniką sgraffito przez W. Ostrzałka w 1967 roku, umieszczone zostały chrzcielnica i niedawno obraz przedstawiający św. Antoniego pochodzący z 1604 roku. Wizerunek nieznanego autora przywiózł ze sobą obecny proboszcz i ofiarował parafii. Teraz parafianie klękając przed Patronem parafii modlą się, zapalają świeczki i wypraszają u Boga łaski za jego wstawiennictwem. Dalej po prawej stronie ołtarza głównego znajduje się ołtarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy z symboliką przypominającą o Trójcy Świętej i Opatrzności Bożej. W nawie głównej możemy też zobaczyć polichromię autorstwa Juliana Wiącka. Tuż przed prezbiterium ukazuje się naszym oczom „Ostatnia wieczerza”. Natomiast okrągłe witraże pochodzą z pracowni H. Nostitz - Jackowskiego z 1947 roku. Pod chórem zawieszono obrazy przedstawiające św. Wincentego a’ Paulo i św. Rozalię, wizerunek pochodzący z XVII wieku. Niedawno pojawiły się tam namalowane herby - naszej diecezji i obecnego ordynariusza ks. bpa Edwarda Janiaka. Kiedy spojrzymy wyżej na chór, zobaczymy organy zbudowane w latach 2006 i 2007 przez Firmę Organmistrzowską Jana Drozdowicza z Poznania. Natomiast idąc od wejścia głównego lewą nawą boczną dotrzemy do ołtarza św. Józefa, postawionego z fundacji rzeźników i kupców z okazji 25-lecia kapłaństwa ks. proboszcza Dymarskiego w 1948 roku. Wykonany on został według projektu Klemensa Wasiewicza przez Stanisława Petlińskiego, natomiast obraz Opiekuna Jezusa namalował Władysław Bartoszewicz. Obok św. Józefa stanęli dwaj święci - po lewej św. Ekspedyt, czyli patron kupców i po prawej św. Błażej jako patron rzeźników, pewnie ze względu na fundatorów ołtarza. Wykonał je Szwarc z Poznania. W tej samej nawie zobaczymy też zabytkowe XVII - wieczne obrazy: nad wejściem bocznym „Zdjęcie z krzyża”, a na jej końcu „Archanioła Michała”. Przy drugim bocznym wejściu w prawej nawie „spotkamy” Matkę Bożą Jasnogórską, obecnie jest to kaplica wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu. Ten ołtarz wykonali według projektu prof. F. Morawskiego, Ludwik Miądowicz, Zenon Porankiewicz i Franciszek Grzelak w 1951 roku. W jego nastawie w XXI wieku w relikwiarzu umieszczono relikwie św. Jana Pawła II. Natomiast przy prawej nawie bocznej w 1948 roku powstała kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa z fundacji kolejarzy z ostrowskiego węzła PKP. W jej ołtarzu Chrystusowi towarzyszą św. Andrzej Bobola i św. Krzysztof, którzy wyszli spod dłuta Ignacego Kuczmy. W obu nawach bocznych znajdują się stacje Drogi krzyżowej i witraże przedstawiające Świętych m. in.:  Kazimierza, Wojciecha i Stanisława. Święci znaleźli się również na wielu obrazach umieszczonych na filarach świątyni.

Dodam jeszcze, że przy wejściu wschodnim do kościoła można zobaczyć głowę Chrystusa z pomnika Najświętszego Serca Pana Jezusa zburzonego przez Niemców podczas II wojny światowej, wyniesioną z gruzów przez Feliksa Cyferta z synem Tadeuszem. Jej historię można przeczytać w jednym z numerów „Opiekuna”. Obecnie niedaleko kościoła stoi nowy pomnik Serca Jezusa, a przy świątyni znajduje się Grota z figurą Matki Bożej z Lourdes, Ściana Pamięci Narodowej upamiętniająca zamordowanych podczas ostatniej wojny Ostrowian i nie tylko. Postawiono również popiersie przypominające o Janie Pawle II.
Pisząc o kościele św. Antoniego nie sposób nie wspomnieć o istniejącym tutaj od 2009 roku stałym konfesjonale. Dzięki temu miejscu i spowiadającym tu księżom wielu mieszkańców Ostrowa i nie tylko może spotkać się z Jezusem Przebaczającym. Każdy kto chciałby lepiej poznać kościół i parafię św. Antoniego może zajrzeć na stronę internetową www.antoniostrow.pl.

Tekst Renata Jurowicz

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Świątynie diecezji

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 24

Opiekun nr 24(511) od 19 listopada 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. "Brat naszego Boga" - pożegnanie ze św. Albertem oraz artykuł o niedawno otwartej Pustelni Salezjańskiej "Ognisko Miłosierdzia"

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej