Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-05-16 11:38:54

Sacrum i muzyka

Śpiewy uwielbienia

Każda liturgia pragnęła zakończyć sprawowanie Eucharystii w sposób modlitwy. Stąd wykorzystywała w tym celu trzy elementy: śpiew, cichą lub litanijną modlitwę całego zgromadzenia oraz modlitwę końcową celebransa. Wyjątkowy nacisk na element dziękczynny kładziono w starożytności chrześcijańskiej. Św. Jan Chryzostom ganił tych, którzy nie mają czasu na dziękczynienie.

Modlitwy dziękczynne rozwinęły się szczególnie w Kościołach wschodnich. Troszczono się tam bowiem, aby wierni nie opuszczali zgromadzenia bezpośrednio po przyjęciu Eucharystii. W liturgii św. Jana Chryzostoma na zakończenie Komunii św. celebrans udziela ludowi błogosławieństwa. Diakon zaś rozpoczyna krótką litanię dziękczynną. Obrzęd uwielbienia powinien rozpocząć się dopiero wówczas, gdy zakończono rozdzielanie Komunii św., a także gdy, naczynia liturgiczne zostały już obmyte i umieszczone w odpowiednim miejscu. Wtedy to celebrans zajmuje miejsce przewodniczenia, biorąc czynny udział w uwielbieniu. Dlatego też w istotny sposób kłóci się z tymi wskazaniami praktyka rozpoczynania śpiewu uwielbienia jeszcze podczas rozdzielania Komunii. Instrukcje liturgiczne podając przykłady śpiewów, sugerują jednocześnie ich treść. Wymieniany jest Ps 34, Ps 150, kantyk „Błogosławcie Pana”. Są to wszystko teksty o charakterze wielbiącym. Wyłączono więc śpiewy o charakterze adoracyjnym i błagalnym. A zatem niepoprawne jest wykonywanie takich pieśni jak: „Cóż ci Jezu damy”, „O mój Jezu”, „Duszo Chrystusowa”. Takie treści trzeba przenieść na nabożeństwa adoracyjne i błagalne. Śpiewy wielbiące mają się odnosić do Boga Ojca lub Trójcy Świętej.
W przypadku uwielbienia adresatem czci staje się Bóg. Człowiek wyraża wdzięczność za wszelkie dobra, jakie otrzymuje od Boga i liturgia to podkreśla. Osoba Syna Bożego jest także darem Ojca i za nią trzeba również składać dziękczynienie. W tym bowiem momencie należy czcić nie tylko Chrystusa, ale Boga Ojca przez Chrystusa w Duchu Świętym. Dziękczynienie zaś trzeba składać za wielką chwałę Boga. Jest to uwielbienie bezinteresowne, które płynie z miłości. Katechizm Kościoła Katolickiego mówi: „Eucharystia jest ofiarą dziękczynienia składaną Ojcu, uwielbieniem, przez które Kościół wyraża Bogu swoją wdzięczność za wszystkie Jego dobrodziejstwa, za wszystko, czego On dokonał przez stworzenie, odkupienie i uświęcenie”.
Tradycyjne polskie pieśni eucharystyczne najczęściej nie mają charakteru wielbiącego. Trudno więc spośród nich wybrać stosowne treści. Wydaje się, że do wypełnienia tego obrzędu nie nadają się pieśni okresowe (adwentowe, bożonarodzeniowe, wielkopostne, wielkanocne), gdyż nie wyrażają ducha tej części liturgii. Przez całe stulecia moment uwielbienia zbiorowego po Komunii św. był zupełnie zaniedbany. Dlatego też tradycja muzyczna nie mogła wytworzyć odpowiedniego repertuaru. Jak dotąd, istnieje możliwość wyboru psalmów, kantyków Starego i Nowego Testamentu, niektórych hymnów, a także kilku pieśni. Należy także dodać, że hymn „Ciebie, Boga, wysławiamy” przewidywany jako obowiązkowy z okazji różnych uroczystości, a wykonywany najczęściej po liturgii, należy przenieść właśnie do obrzędu uwielbienia, gdzie znajduje się jego właściwe miejsce. Możliwości obrzędu uwielbienia sięgają jednak o wiele dalej niż tylko wspólne śpiewy ludu. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w imieniu wiernych wystąpił kantor, schola czy chór. Wskazana jest także odpowiednia muzyka instrumentalna, zwłaszcza organowa. Tak dobrany repertuar będzie doskonale korelować z treścią następujących po nich modlitw pokomunijnych i staną się dla nich przygotowaniem.

ks. Jacek Paczkowski

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Sacrum w muzyce

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola

Opiekun nr 11(498) od 21 maja 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in prezentacja pięciu diakonów, którzy za kilka dni przyjmą święcenia oraz rozmowa o historycznym fenomenie objawień w Fatimie.

Zamów prenumeratę

 

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 1(9) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner

Padre gotuje humor26330

Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej