Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2018-05-07 11:01:08

Za Cezara AugustaBrzozowa rzeźba

Cesarz Oktawian August jest jedną z tych postaci, które wywarły trwały wpływ na dzieje świata. To za jego panowania urodził się w Betlejem Jezus Chrystus (Łk 2, 1).

Urodzony jako Gajusz Oktawiusz był wnukiem siostry Cezara i jego spadkobiercą. Jako młodzieniec po zamordowaniu Cezara przez spiskowców w 44 roku przed Chr. chciał wykorzystać sytuację i objąć po nim spadek.

Po 75 denarów
Oktawiusz przyjął nazwisko zamordowanego wuja i zaczął realizować zapisy testamentu. Wypłacił ludowi z pieniędzy własnych i swojej rodziny po 75 denarów na osobę. Uzyskał w ten sposób poparcie ludności Rzymu i stał się popularny wśród weteranów Cezara i plebsu. Zgromadził liczną armię i pokonał najpierw zabójców Cezara, a potem razem ze swoim sprzymierzeńcem Markiem Antoniuszem i Lepidusem podzielił się władzą nad rozległym rzymskim imperium. Rosnące napięcie między sprzymierzeńcami doprowadziło w 32 r. przed Chr. do wypowiedzenia wojny Antoniuszowi i jego nowej żonie Kleopatrze przez Oktawiana. Siły Oktawiana i Agryppy zdołały otoczyć flotę Antoniusza w Zatoce Ambrackiej w zachodniej Grecji. Do decydującego starcia doszło 3 września 31 r. przed Chr. niedaleko przylądka Akcjum. Była to jedna z największych i najbardziej zaciętych bitew morskich w dziejach ludzkości. Większa część floty Antoniusza uległa zniszczeniu. Wiosną 30 roku przed Chr. Oktawian wkroczył do Egiptu. Resztki wojsk Antoniusza i Kleopatry rozproszyły się, a oni sami popełnili samobójstwo.

Cesarz osobą prywatną
Nowy władca Imperium nie przeprowadził większych represji w szeregach zwolenników Antoniusza. Egipt został włączony do państwa rzymskiego jako prowincja i osobista domena Oktawiana. Zakończył się okres wyniszczających wojen domowych. Większość mieszkańców Imperium Rzymskiego przyjęło tę zmianę z ulgą, gdyż oznaczała ona koniec związanych z wojną gwałtów, zniszczeń i grabieży. Świat śródziemnomorski został poddany władzy jednego człowieka i spacyfikowany. Oznaczało to z jednej strony utrzymywany żelazną ręką porządek i posłuszeństwo podbitych ludów, a z drugiej spokój i dogodne warunki do bezpiecznego życia, podróżowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Na czele Imperium stanął August jako pierwszy senator, pierwszy obywatel, głównodowodzący armii i niepodzielny władca wszystkich prowincji. Oficjalnie przez większość czasu cesarz był w świetle prawa osobą prywatną sprawującą od czasu do czasu urzędy. Zachowano dawne rytuały i obrzędy Republiki Rzymskiej. Zadbano o to, by ludność widziała nowy ustrój jako odnowioną republikę. Nie ulegało wątpliwości, że żadna istotna sprawa państwowa nie mogła być przeprowadzona bez udziału cesarza.

Umocnienie potęgi
Cezar August uporządkował sprawy państwowe i umocnił potęgę wielkiego imperium. Państwo rzymskie posiadało w tym czasie aż trzy skarby: senatorski, cesarski i wojskowy. Ponadto każda prowincja posiadała swoją odrębną kasę. Do ściślejszej kontroli nad skarbem państwa i biciem monety powołał August specjalnych urzędników. Państwo nakładało na mieszkańców Imperium podatki w celu uzyskania funduszy. Płacono podatek gruntowy, pogłówny, oraz spadkowy i od licytacji. Państwo ciągnęło znaczne dochody z pobieranych przez siebie ceł: na granicy wschodniej Imperium cło na przewożone towary wynosiło 25% ich wartości. Kolejnym ważnym źródłem dochodu były kopalnie będące własnością państwa. W celu nadzoru nad zaopatrzeniem plebsu miejskiego Rzymu w darmowe zboże utworzono urząd prefekta zaopatrzeniowego. Nad stolicą pieczę sprawować miał prefekt miasta. W celu sprawnego przekazywania informacji z prowincji do stolicy Oktawian August wprowadził pocztę państwową opartą na sieci kurierów i punktów zmiany koni. Dążono do maksymalnego skrócenia czasu przekazywania wiadomości, mimo to np. namiestnik Syrii musiał czekać dwa miesiące na odpowiedź na swój list do cesarza.
August zreorganizował zarząd prowincji. Dokonał ich podziału na prowincje ludu rzymskiego  i prowincje cesarskie. Pierwsze zarządzane były przez namiestników ze stanu senatorskiego w randze prokonsulów. Byli oni wyznaczani losowaniem. Głównymi zadaniami namiestników było pilnowanie porządku publicznego i spokoju przy pomocy dostępnej im obsady wojskowej (legionów bądź wojsk pomocniczych), odbywanie sądów i rozsądzanie sporów miejscowych społeczności, zbieranie podatków. Do niższych urzędników towarzyszących namiestnikom można zaliczyć skrybów, posłańców, heroldów i liktorów opłacanych z kasy państwowej. W sumie całym ogromnym państwem zarządzało kilkuset urzędników. Po bitwie pod Akcjum August zmuszony był zlikwidować 32 z 60 istniejących legionów. Zostało w efekcie 28 legionów, w których służyli wyłącznie obywatele rzymscy. Pozostało około 300 tysięcy zdemobilizowanych legionistów. Zostali oni wysłani do kolonii na terenie całego Cesarstwa i obdarzono ich ziemią i odprawami w pieniądzu. Legiony rzymskie w czasach Augusta znacznie rozszerzyły granice Imperium. Z rozkazu cesarza podbiły północną Hiszpanię, Alpy, Bałkany, kraje naddunajskie. W 6 r. po Chr. Judea i Samaria została zamieniona w prowincję rzymską zarządzaną przez prefektów podlegających namiestnikowi Syrii. Wielką klęską skończyła się jednak próba opanowania Germanii na wschód od Renu. W 9 r. po Chr. armia rzymska składająca się z trzech legionów i oddziałów pomocniczych została kompletnie rozgromiona przez germańskich wojowników w Lesie Teutoburskim.

Kampania propagandowa
Prowadzona przez pierwszego rzymskiego cesarza nieustanna kampania propagandowa, miała budzić w obywatelach cześć, a nawet nabożny lęk w stosunku do jego osoby. Nowy władca miał być uosobieniem tradycyjnych cnót: męstwa, łaskawości i sprawiedliwości. Propagandowe wizerunki na monetach, popiersiach i płaskorzeźbach przedstawiały wyidealizowany wizerunek władcy. Za tym propagandowym, oficjalnym portretem krył się charakter bardziej złożony. Oktawian był bezwzględnym graczem politycznym. Życiem swojej rodziny kierował bezwzględnie według przyjętych kalkulacji dynastycznych i politycznych. Nie liczył się z uczuciami swoich dzieci i wnuków, dobierając im partnerów życiowych według własnych kryteriów, motywowanych głównie polityką. Jego samowolne układanie życia krewnym przyniosło tragiczny skutek, stając się jednym z powodów późniejszej głębokiej demoralizacji rodu panującego, co w końcu doprowadziło do jego upadku i zmiany dynastii. W ostatnich latach panowania zdrowie Augusta zachwiało się na tyle, że ograniczył on znacznie swój udział w rządach. Na niekwestionowanego następcę wyrósł Tyberiusz, zięć i pasierb Oktawiana Augusta oraz jego współpracownik w rządach. Twórca nowego ustroju Cesarz August zmarł w 14 r. po Chr. Pozostawił po sobie umocnione reformami i skonsolidowane Imperium, cieszące się pokojem i dobrobytem.

Tekst Szymon Modzelewski

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Archeologia i historia

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 12

Opiekun nr 13(526) od 17 czerwca 2018

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in
relacja z 22. Spotkania Młodych na Lednicy

Zamów prenumeratę

 

baner
banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej