Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2018-02-22 13:08:51

OstrowNowe organy - wotum za pontyfikat sługi Bożego Jana Pawła II, wybudowane z okazji 60-lecia parafii cz. II kościół św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim

Opis instrumentu
Szafa organowa

Szafa organowa stanowi obudowę organów. Widoczna z zewnątrz część szafy z umieszczonymi w niej ozdobami i piszczałkami nazywana jest prospektem organów. Spełnia ona w instrumencie podwójną rolę: jest ozdobną częścią instrumentu oraz zabezpiecza wnętrze organów i wpływa korzystnie na wypromieniowanie dźwięku. Prospekt omawianego instrumentu jest dwusekcyjny, współczesny, prospekt główny na cokole, wieloosiowy, o przeplatających się łukowych konturach. Siedem pól, środkowe najwyższe, wypełnionych jest piszczałkami. W górnej części centralnego pola prospektu umieszczony jest herb św. Jana Pawła II, w dolnej części herb Biskupa Kaliskiego. Obydwa wyrzeźbione przez ostrowskiego artystę J. Wiącka. W centralnej części balustrady chóru muzycznego znajduje się pozytyw o trzech polach piszczałkowych, nawiązujący do prospektu głównego instrumentu.

Stół gry
Zakupiony w firmie Laukhuff i rozbudowany przez firmę Jana Drozdowicza został wbudowany w podstawę prospektu, w jego centralnym miejscu, w niszy pod piszczałkami prospektowymi. W organach w kościele pw. św. Antoniego stosunkowo głęboko usytuowano kontuar, nad belką nośną chóru muzycznego, zwiększając stabilność konstrukcji. Kontuar posiada trzy klawiatury manuałowe C-g3, 56 tonów i klawiaturę nożną C-f1, 30 tonów. Instrument zaopatrzono w cztery tzw. wolne kombinacje, dwie kombinacje pedału, włączniki: Organo Pleno, Tutti, wałek crescendowy, wyłączniki języków oraz dźwignię tzw. szafy ekspresyjnej. Organista siedzi na regulowanej ławce.

Traktura instrumentu
We współcześnie budowanych organach stosowana jest głównie mechaniczna traktura gry. Jej elementami są cięgła (abstrakty), kątowniki, wałki obrotowe, popychacze. Zadaniem traktury jest przeniesienie ruchu klawisza na wentyl znajdujący się w wiatrownicy. Obok traktury gry w organach występuje również traktura rejestrowa, która służy do otwierania i zamykania głosów (rejestrów). W wielu instrumentach obecnie budowanych traktura rejestrowa jest także mechaniczna. Charakteryzuje się wieloma zaletami - jest trwała i niezawodna. Coraz częściej jednak dzisiejsi mistrzowie sztuki organowej decydują się na nowoczesne rozwiązania, oparte na elektryce i elektronice, umożliwiające zarejestrowanie i wywołanie w dowolnej kolejności wielu kombinacji rejestrów. Zapewnia to, w porównaniu z rejestracją czysto mechaniczną, niewątpliwie większy komfort przy grze. Omawiany instrument posiada trakturę tonową - drewnianą, mechaniczną i trakturę rejestrową elektryczną.

Wiatrownice
Najważniejszymi częściami mechanizmu powietrznego w organach są wiatrownice. W omawianym instrumencie zastosowano tonowe i rejestrowe. W tonowych wpuszczamy powietrze za pomocą wentyla do kanceli, która jest komorą powietrzną poszczególnych tonów. Innym typem wiatrownicy jest wiatrownica rejestrowa, w tym przypadku stożkowa. Składa się ona z komór dostarczających powietrze do głosów. Podczas budowania instrumentu wybór wiatrownic ma kolosalne znaczenie dla stylu organów, brzmienia i barwy głosów, ponieważ te dwa podstawowe typy wiatrownic w różny sposób kształtują powstawanie dźwięku w piszczałce. Wiatrownice klapowe działają najczęściej przy stosunkowo niskim ciśnieniu powietrza i wychodzący z nich dźwięk jest delikatny i dający się stosunkowo łatwo kształtować podczas intonacji. Wiatrownice stożkowe wymagają powietrza o znacznie większym ciśnieniu. Ich dźwięk jest mocniejszy, bardziej nasycony alikwotami stąd bogatsza barwa brzmienia. Na wybór wiatrownic ma wpływ: ciśnienie powietrza, rodzaj głosu, sposób intonacji, rodzaj materiału użytego do piszczałek. Instrument posiada 6 wiatrownic klapowych i 6 wiatrownic stożkowych, sterowanych elektrycznie, wspomagających niskie tony kilku głosów. Całość głosów ustawiona jest na wiatrownicach, które rozmieszczono na stalowej i drewnianej konstrukcji do wysokości 10,5 m. Wnętrze instrumentu okalają podesty i system drabin, które pozwalają na sprawną komunikację serwisową po całym instrumencie.

Piszczałki
Piszczałki organowe dzielą się na dwa podstawowe typy – wargowe, zwane labialnymi i językowe. W omawianym instrumencie występują oba typy. W organach znajduje się ponad 4000 piszczałek. Są one wykonane ze stopu organowego: cyny, ołowiu, bizmutu (w różnym procencie), ponadto z miedzi i cynku elektrolitycznego. Piszczałki drewniane: wykonane zostały z drewna: dębowego, sosnowego, mahoniowego i świerkowego. W prospekcie zainstalowano cynowe piszczałki gł.: Prinzipal 8, Prinzipal 16’ Prinzipalbass 16’- zasilane z osobnych wiatrowniczek. Na uwagę zasługuje zamontowanie w organach 10 głosów językowych, nadających instrumentowi specyficzny koloryt brzmienia.

System dostarczania powietrza
Za organami znajduje się wydzielone pomieszczenie na miech główny wraz z dmuchawą i systemem zabezpieczeń elektrycznych. Pomieszczenie to izoluje od wszelkich hałasów, zapewniając jednocześnie pobór powietrza (przez specjalne śluzy) z kościoła, co pozytywnie wpływa na strój i sprawność instrumentu. Miech główny pływakowy zasilany jest turbiną elektryczną. W instrumencie zainstalowano dodatkowo pięć miechów pływakowych, dla poszczególnych wiatrownic. Pod wiatrownicami klapowymi zamontowano regulatory.

ks. Jacek Paczkowski

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Archeologia i historia

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 12

Opiekun nr 13(526) od 17 czerwca 2018

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in
relacja z 22. Spotkania Młodych na Lednicy

Zamów prenumeratę

 

baner
banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej