Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-05-04 11:06:33

Nieco o Synodzie Diecezjalnym i Sądzie Biskupim

Przypominając najważniejsze dzieła i wydarzenia z dwudziestopięcioletnich dziejów diecezji kaliskiej nieco uwagi poświęcić również należy dwóm niezwykle ważnym kwestiom mającym istotny wpływ na pełny obraz Kościoła kaliskiego i jego dzisiejsze funkcjonowanie.

Pierwsza z nich dotyczy synodu diecezjalnego, który w Kodeksie Prawa Kanonicznego określony został jako: „zebranie wybranych kapłanów oraz innych wiernych Kościoła partykularnego, którzy dla dobra całej wspólnoty diecezjalnej świadczą pomoc biskupowi diecezjalnemu”. Jego zwoływanie tenże kodeks pozostawił decyzji biskupa diecezjalnego i zastrzegł, że jedynym ustawodawcą na synodzie jest biskup diecezjalny, a inni jego członkowie posiadają tylko głos doradczy. Natomiast w „Instrukcji o odbywaniu synodów diecezjalnych”, wydanej w maju 1997 roku, napisano, że: „synod ma dążyć do tego, aby budzić apostolski dynamizm u wszystkich wiernych Kościoła pod przewodnictwem prawowitych pasterzy” i dodano, że należy na nim: „dążyć także do tego, by dokładnie zbadać lokalne dziedzictwo prawne, w razie potrzeby poprawić je i uzupełniając usunąć luki prawne”.

Diecezja kaliska utworzona przez Jana Pawła II 25 marca 1992 roku składała się z terenów wydzielonych z sześciu różnych diecezji i w związku z tym stanowiła połączenie tradycji i dorobku sześciu Kościołów partykularnych: częstochowskiego, gnieźnieńskiego, opolskiego, poznańskiego, włocławskiego i wrocławskiego. Od początku jej istnienia wiadomym zatem było, że koniecznym będzie doprowadzenie do ujednolicenia norm i praw tworzącego się Kościoła kaliskiego.
Biskup Stanisław Napierała decyzję o zwołaniu Pierwszego Synodu Diecezji Kaliskiej podjął w piętnastą rocznicę jej utworzenia i w lutym 2007 roku powołał Komisję Główną oraz 16 komisji synodalnych, a w następnym miesiącu poinformował diecezjan, że: „Kościół ma swoje prawo. Jest nim miłość Boga i człowieka. To fundamentalne prawo nie wyklucza norm jurydycznych, owszem ich się domaga. Miłość bowiem powinna być uporządkowana. Porządek zaś wprowadza się w relacje międzyludzkie dzięki normom prawnym [i dlatego] w przyszłą niedzielę (25 marca) pragnę w kaliskiej katedrze uroczyście ogłosić rozpoczęcie pierwszego Synodu diecezjalnego, którego celem będzie przygotowanie księgi prawa diecezjalnego”.

Myśl wiodącą Synodu stanowiło hasło „Jednoczy nas miłość”, a poszczególne jego komisje - w których działanie zaangażowane były łącznie 864 osoby - rozpoczęły swoją pracę 26 kwietnia 2007 roku. Spotkania bpa Stanisława Napierały z komisjami synodalnymi, na których omówiono pierwszą wersję projektów statutów, miały miejsce jesienią 2007 roku. Ich efektem było opracowanie kolejnej propozycji dokumentów synodalnych, które przesłane zostały do księży proboszczów z prośbą o zapoznanie się z nimi i przygotowanie ewentualnych uwag, które rozpatrzone zostały przez Komisję Główną Synodu. Ostateczna wersja projektu wszystkich schematów synodalnych ustalona została 11 sierpnia 2008 roku, a Biskup kaliski w „Słowie” skierowanym do diecezjan i odczytanym w ostatnim dniu tegoż miesiąca napisał, że: „stanie się on przedmiotem obrad czterech plenarnych sesji Synodu (w których) wezmą udział przedstawiciele całej diecezji, których należało wezwać, zgodnie z normami określonymi w tej sprawie przez Kościół” i dodał, że: „Modlitwie wszystkich diecezjan polecam dzieło Synodu, który wkracza w definitywne stadium swej realizacji”.

Sesje plenarne Synodu rozpoczynały się Mszą św. sprawowaną w katedrze kaliskiej, po której jego członkowie udawali się do Wyższego Seminarium Duchownego w Kaliszu na obrady. Odbyły się one 13 września, 18 października, 15 listopada i 13 grudnia 2008 roku.
Zakończenie prac nastąpiło z chwilą zamknięcia czwartej sesji plenarnej, podczas której Biskup kaliski podziękował wszystkim uczestnikom Synodu za trud włożony przez nich w tworzenie prawa partykularnego Kościoła kaliskiego. Natomiast uroczyste zamknięcie Pierwszego Synodu Diecezji Kaliskiej miało miejsce 25 marca 2009 roku w katedrze, gdzie odczytany został dekret Biskupa kaliskiego zatwierdzający i promulgujący statuty i aneksy synodalne. Czytamy w nim, że: „Na chwałę Boga w Trójcy Świętej Jedynego, w służbie Ludowi Bożemu (...) podpisuję statuty i aneksy, owoc dwuletniej pracy i modlitwy pierwszego Synodu Diecezji Kaliskiej i ogłaszam je prawem diecezjalnym. Będzie ono obowiązywać od 27 grudnia 2009 roku”.
Natomiast druga ze wspomnianych na wstępie kwestii dotyczy utworzenia Sądu Biskupiego. Trzeba tu jednak od razu dodać, że zgodnie z postanowieniami Kodeksu Prawa Kanonicznego sędzią pierwszej instancji w każdej diecezji jest biskup, który: „posiada w sposób pełny potrójną władzę: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą”, przy czym władzę sądowniczą może on sprawować osobiście lub przez wyznaczonych przez siebie wikariuszy sądowych. Ponieważ w pierwszych latach swego istnienia diecezja kaliska nie posiadała kapłanów z kwalifikacjami uprawniającymi do wypełniania funkcji sędziów bp Stanisław Napierała uzyskał zgodę abpa Jerzego Stroby na czasowe prowadzenie „spraw kaliskich” przez Metropolitalny Sąd Duchowny w Poznaniu, w którego pracach w późniejszych latach uczestniczyli także - po ukończeniu studiów prawniczych - księża z naszej diecezji. Zgoda Metropolity poznańskiego zatwierdzona została przez Sygnaturę Apostolską (Najwyższy Trybunał Stolicy Apostolskiej) i przez prawie dwadzieścia lat „sprawy kaliskie”, które stanowiły wyłącznie sprawy małżeńskie (na etapie przygotowawczym prowadzone w Kaliszu) rozpatrywane były w Poznaniu.

Dekret o powołaniu Sądu Biskupiego w Kaliszu bp Stanisław Napierała wydał 14 września 2010 roku i następnego dnia ustanowił skład personalny Trybunału Sądowego Pierwszej Instancji, działającego pod przewodnictwem oficjała sądowego, którego funkcję do 30 czerwca 2014 roku pełnił ks. dr Zbigniew Cieślak, a od 1 lipca tegoż roku sprawuje ją ks. mgr lic. Bogumił Kempa. Kaliski Sąd Biskupi zatwierdzony został przez Sygnaturę Apostolską 17 października 2010 roku i rozpoczął swoją działalność 1 stycznia 2011 roku. Siedziba Sądu początkowo mieściła się w „starym” budynku Kurii diecezjalnej, a po jego adaptacji w 2014 roku na rezydencję biskupią, przeniesiona została do „nowej” Kurii.

tekst Jerzy Aleksander Splitt

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

25 lat Diecezji Kaliskiej

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola

Opiekun nr 17(504) od 13 sierpnia 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. reportaż z pierwszych dni pieszej pielgrzymki na Jasną Górę, o reanimacji tradycji robienia bukietów na uroczystość Matki Bożej Zielnej oraz pomaganiu dzięki podróżowaniu rowerem.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej