Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-10-31 10:11:12

 

Matka Trzykroć Przedziwna

Kościół franciszkański w Grodnie nazywany jest sanktuarium pewnie ze względu na znajdujący się tam koronowany
obraz Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej. W latach 90. XX wieku powrócili do niego franciszkanie.

Opisując w telegraficznym skrócie historię kościoła Matki Bożej Anielskiej i parafii trzeba zacząć od 1903 roku, proboszczem parafii zostaje wtedy ks. Józef Fordon. Natomiast o. Melchior Fordon w 1915 roku ratuje od śmierci 13 strażaków z Grodna. Cztery lata później do miasta powracają ojcowie franciszkanie i o. Fordon jest pierwszym gwardianem miejscowego klasztoru. Od 1922 roku przez pięć lat przy parafii pracuje św. Maksymilian Kolbe, a już w czasach nam bliższych od 1988 do 1989 roku proboszczem parafii jest ks. Tadeusz Kondrusiewicz, pierwszy biskup na Białorusi. Na koniec dodam jeszcze koronację obrazu Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej w 2005 roku.

Franciszkanie w Grodnie
Teraz trochę więcej szczegółów. Bracia mniejsi konwentualni, czyli franciszkanie trafiają do Grodna w 1635 roku z pomocą starosty upickiego Eustacha Kurcza i jego żony Zuzanny z Tyszkiewiczów. To on ofiarował im murowany dom z wyposażeniem, gdzie mieszkali do czasu wzniesienia drewnianego klasztoru na przedmieściu. Po przeprowadzce dom został sprzedany w 1651 roku.W 1635 roku wybudowano drewniany kościół Matki Bożej Anielskiej. Niestety w 1659 roku świątynia została zniszczona, dlatego rok później rozpoczęto budowę bazyliki z dostawioną dzwonnicą z zegarem i murowanego budynku klasztornego. Klasztor posiadał 24 cele zakonne, a obecnie mieści się tu szpital. Ze starych zabudowań zachowała się także część ogrodzenia klasztornego z bramą.

Koronacja i stygmatyzacja
Kościół pw. Matki Bożej Anielskiej konsekrował w 1744 roku ks. bp Józef Puzyna z Wilna. W 1759 roku świątynię przebudowano. Natomiast drewniany ołtarz główny wykonano w pierwszej połowie XVIII wieku. W jego centrum znalazły się rzeźbione w drewnie kompozycje: niżej - koronacja NMP i wyżej - stygmatyzacja św. Franciszka. W świątyni znalazła również miejsce rokokowa ambona ozdobiona rzeźbami przedstawiającymi czterech Ewangelistów. Za ołtarzem głównym i po bokach usytuowany został chór zakonny ze stallami. Całe prezbiterium zostało otoczone drewnianymi, zdobionymi kratami, które oddzielały franciszkanów znajdujących się w chórze zakonnym od obecnych w kościele wiernych. Wszystko po to, by zakonnicy mogli w skupieniu modlić się.  W nawach bocznych ustawiono ołtarze, o których za chwilę. Kościół posiadał kolebkowe sklepienia z lunetami, w których umieszczono okna.

Oczami ojca Alojzego
Tak zapamiętał kościół ojciec prowincjał Alojzy Karwacki w czasie wizytacji w 1919 roku: „Ołtarz główny to duża nastawa sięgająca sklepienia. Na pierwszym planie rzeźba koronacji Matki Bożej na królową - Matka Boża Anielska - główna patronka kościoła. Po bokach tej sceny stały dwie figury: Świętych Franciszka i Antoniego. Na drugiej kondygnacji płaskorzeźba - Stygmaty św. Franciszka, a po bokach dwie figury biskupów. Na samej górze nastawy ołtarzowej widniała figura Niepokalanej, sięgająca sklepienia. Pozostałe ołtarze to dwukondygnacyjne nastawy splecionych form architektonicznych, rzeźbiarskich i malarskich. Konstrukcja dwukondygnacyjna powodowała, że ołtarze miały przeważnie dwóch patronów. Obraz lub płaskorzeźba czy rzeźba na dolnej kondygnacji decydowała o tytule ołtarza. Dedykowane one były: Matce Boskiej Częstochowskiej i św. Annie, św. Antoniemu, Panu Jezusowi na krzyżu i Panu Jezusowi niosącemu krzyż, św. Franciszkowi i św. Stanisławowi, biskupowi i męczennikowi, Panu Jezusowi zdjętemu z krzyża i zmartwychwstałemu, św. Józefowi Oblubieńcowi NMP i św. Michałowi Archaniołowi. Poza tym niektóre ołtarze posiadały zasłony, na których również byli przedstawiani inni święci. Na ścianach kościoła wisiało 12 obrazów przedstawiających świętych franciszkańskich, fundatorów, dobrodziejów kościoła oraz wybitnych kontynuatorów św. Franciszka. Znajdowało się również 14 (dużych obrazów) stacji Drogi krzyżowej”. Tyle o Alojzy o kościele.

Franciszkanie i korony
Warto zauważyć, że obok kościoła działał przytułek dla bezdomnych, który w 1832 roku spłonął i nie został odbudowany. Z kolei w 1864 roku kościół pełnił rolę rosyjskiego więzienia dla polskich księży i zakonników, a klasztor jako więzienie funkcjonował aż do 1919 roku. Rok później bolszewicy rozstrzelali gwardiana i proboszcza o. Błażeja Justwana. Rok 1943 znowu przyniósł ze sobą dramatyczne dla franciszkanów chwile, rozstrzelano w Naumowiczach proboszcza i gwardiana o. Dionizego Klimczaka. Klasztor przez cały czas był otwarty jako minorycki, z przerwami w latach 1900 – 1918 i 1975 – 1991, kiedy opiekę nad kościołem sprawowali księża diecezjalni.
Franciszkanie wrócili do Grodna i objęli opieką duszpasterską kościół pw. Matki Bożej Anielskiej w 1991 roku. To właśnie tu  w 1994 roku odbyły się międzynarodowe uroczystości kościelne z okazji 100-lecia urodzin św. Maksymiliana.
W 2005 roku został koronowany obraz Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej koronami, które poświęcił Jan Paweł II. Dodam, że ten tytuł Matki Bożej wskazuje na wyjątkowe działanie Trójcy Świętej w jej osobie jako wybranej córki Boga Ojca, Matki Syna Bożego i oblubienicy Ducha Świętego.

Renata Jurowicz

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 24

Opiekun nr 24(511) od 19 listopada 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. "Brat naszego Boga" - pożegnanie ze św. Albertem oraz artykuł o niedawno otwartej Pustelni Salezjańskiej "Ognisko Miłosierdzia"

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej