Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-10-20 13:38:36

św. FlorianU świętego Floriana

Spór o potrzebę budowania nowego kościoła trwał przez wiele lat. Jego losy spoczywały w rękach zaborców i Kamery w Berlinie, która nie chciała ponosić ciężarów patronackich. W 1892 roku nowym patronem został książę Henryk Hohenzollern i dzięki niemu jak i wspólnoty parafialnej stanął kościół w Opatowie.

Kiedy spoglądamy na stojącą w naszym mieście, czy wiosce świątynię choćby nie wiem jak była ona wiekowa, to tak naprawdę nie wiemy ile świątyń przed nią gromadziło wiernych z tych ziem. Kościół parafialny w Opatowie także miał swoich poprzedników, gdyż jest już trzecim z kolei. W czasach średniowiecza wieś należała do majątku klasztoru św. Wincentego we Wrocławiu-Ołbinie. Kilkadziesiąt lat w XV wieku wieś posiadała prawa miejskie. Z akt wizytacyjnych w kolejnych latach odnotowano, że do parafii należał: Opatów, Trzebień i Biadaszki oraz Słupia z kościołem filialnym. Uposażenie proboszcza składało się wówczas z dwóch łanów roli, łąki, ogrodu, stawu rybnego, czterech osiadłych zagród oraz mesznego od włościan, dziesięciny folwarcznej i kmiecej, a także daniny w naturze z młynów.
Budowę pierwszej świątyni, która stanęła na w Opatowie pw. św. Floriana należy łączyć z wcześniej wspomnianym opactwem św. Wincentego we Wrocławiu, do którego Opatów został włączony w 1239 roku. Już w 1149 roku benedyktyni z tego klasztoru władali pobliską Trzcinicą z nadania swego fundatora Piotra Włostowica. Klasztor św. Wincentego był wówczas obsadzony przez norbertanów. Mimo, że o pierwszej świątyni nie ma żadnych bliższych informacji, to prawdopodobnie pierwszy kościół powstał z inicjatywy norbertanów w I połowie XIII wieku.

W modrzewiu
Kolejna świątynia została zbudowana w całości z drzewa modrzewiowego w XIV wieku. Ulegał on ciągłej przebudowie. W XVI wieku istniało tylko prezbiterium. Trzy wieki, później, bo dopiero w 1829 roku dzięki fundacji Hipolita Rychłowskiego, ówczesnego dzierżawcy Opatowa, kościół uzyskał swój ostateczny kształt. Niestety bliższych informacji kiedy i przez kogo ten kościół został konsekrowany nie wiadomo. W czasie pożaru w 1768 roku, który zajął probostwo, spłonęły także wszystkie dokumenty. W 1900 roku ze względu na pogarszający się stan techniczny budynku, a także ze względu na przybywających parafian rozebrano kościół i podjęto decyzję o  budowie nowej świątyni.  W drewnianej świątyni prezbiterium znajdowało się od strony wschodniej, umieszczony był w nim wielki ołtarz św. Floriana, Męczennika z relikwiami innych świętych Pańskich. Z prawej strony prezbiterium znajdował się ołtarz Świętego Krzyża, a po przeciwnej stronie obok ambony ołtarz św. Jana Nepomucena. W kościele były dwie kaplice. Od północy była kaplica Matki Bożej, w której znajdował się ołtarz Matki Boskiej Pocieszenia, a po prawej stronie ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej. Natomiast od strony południowej znajdowała się kaplica św. Michała. Wejście do kościoła było od zachodniej strony i prowadziło przez kruchtę. Kościół miał też niewielkie podziemia (tzw. sklep), w których chowano zmarłych. W osobno stojącej drewnianej dzwonnicy znajdowały się duże dzwony. Przy kościele stała kapliczka św. Jana Nepomucena. Całość była otoczona wiązami i lipami oraz drewnianym płotem.

Trudne decyzje i spory
Po rozebraniu drewnianej świątyni długo jeszcze nie zaczęto prac nad kolejnym kościołem, ale jak czytamy w pracy magisterskiej Marka Kowalskiego, który zgromadził wiadomości o parafii i kościołach, było to spowodowane najprawdopodobniej trudnościami „z jakimi borykał się Kościół katolicki pod zaborem pruskim w okresie Kulturkampfu”. Dalej w pracy tej czytamy: „Decydujący wpływ na przyśpieszenie tempa prac związanych z budową nowego kościoła miały, wydaje się, cztery czynniki: zmiana w 1863 roku proboszcza, którym został ks. Wojciech Sierakowski; czynne wsparcie patronów, zwłaszcza Wielkiego księcia Badeńskiego Fryderyka (w latach 1865 – 1887) i księcia Pruskiego Henryka, brata królewskiego; obaj nie uchylali się od ponoszenia 2/3 kosztów budowy przypadających na patronat; zły stan kościoła drewnianego, w którym dotychczas skupiało się życie religijne parafii i definitywne jego zamknięcie przez ówczesne władze w 1898 roku, ze względu na duże zagrożenie dla życia wiernych, duże zaangażowanie i cierpliwość parafian opatowskich. Wstrzymanie prac przygotowawczych nastąpiło pod koniec 1887 roku, gdy patronem kościoła została Królewska Kamera w Berlinie. Przez pięć lat toczył się spór o potrzebę budowania nowego kościoła. Patron sugerował wyremontowanie starego kościoła. W rzeczywistości Kamera chciała się uchylić od ponoszenia ciężarów patronackich. Sprawa ruszyła zdecydowanie do przodu z chwilą, gdy w 1892 roku nowym patronem został, wspomniany wyżej, książę Henryk Hohenzollern. W końcu sierpnia 1898 roku, po zatwierdzeniu rysunku i kosztorysu p. Dahmsa, zarówno przez władze duchowną, jak i świecką, rozpoczęto prace budowlane” (fragment z pracy magisterskiej Marka Kowalskiego).

W rekordowym tempie
Kiedy już ruszyły prace budowlane, to w rekordowym tempie dwóch lat został postawiony nowy kościół. Jego konsekracji dokonał ks. bp Edward Likowski 14 października 1900 roku, zachowując  wezwanie św. Floriana. Kościół położony jest w południowej części Opatowa, przy drodze do Siemianic, nad doliną Pomianki. Murowany z cegieł budynek ma kształt neoromańsko-neogotycki  i stanowi pseudobazylikę. Zbudowany jest na planie krzyża. z poprzeczną nawą oraz z prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Prezbiterium zamknięte jest trzema bokami ośmiokąta, w centrum wznosi się ołtarz główny wykonany z drzewa sosnowego w stylu romańskim. Pochodzi on z 1898 roku. W ołtarzu głównym umieszczony jest obraz przedstawiający św. Floriana, patrona świątyni i parafii, po bokach rzeźby św. Piotra i św. Pawła. Obraz patrona namalowany został w 1900 roku przez J. Szpetkowskiego z Poznania. Jest on wzorowany na ikonografii XVI – wiecznej, Przedstawia św. Floriana jako patrona walki z ogniem i pożarem. Na obrazie ubrany jest on w zbroję, trzyma w ręku naczynie z wodą, którą gasi znajdujący się pod stopami płonący dom. W prawym dolnym rogu artysta umieścił wieżę kościoła opatowskiego. Po obu stronach nawy głównej oraz w prezbiterium umieszczono 12 figur Apostołów.

W ramionach Matki Bożej
W kościele znajdują się także dwa ołtarze boczne, które pochodzą z poprzedniego kościoła drewnianego. Po lewej stronie znajduje się ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej, wykonany  z drzewa - rzeźbiony  i polichromowany w stylu barokowym z I poł. XVIII wieku. Początkowo znajdował  się w nim obraz Matki Bożej Szkaplerznej nieznanego autora pochodzący z II poł. XVII wieku. W jego miejsce, w roku 1901 umieszczono obraz MB Szkaplerznej autorstwa T. Lesiewicza. W 1982 roku oba obrazy poddano gruntownej renowacji i konserwacji. Obraz Lesiewicza, został umieszczony na ścianie kościoła. Pierwszy obraz po renowacji został zaliczony do dzieł z II połowy XVII wieku i wrócił na swoje miejsce. W ołtarzu tym umieszczono  relikwie :św. Amacjusza, św. Florydy, św. Kolumba, św. Symplicjusza i św. Walda. Po prawej zaś pochodzący z II połowy XVII w ołtarz św. Michała, wykonany z drzewa, rzeźbiony i polichromowany. Dziś widzimy w nim obraz  św. Michała namalowany przez pana Krzyżaka, ale pierwotnie stała tam figura św. Michała nieznanego rzeźbiarza. Także i tu znajdują się relikwie świętych: św. Amacjusza, św. Walentego, św. Florydy,  św. Kolumba, św. Prospera, św. Symplicjusza. Po obu stronach centralnych pól tych ołtarzy umieszczone są rzeźby aniołów. W skład wyposażenia wnętrza wchodzi także obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w otoczeniu aniołów, figura Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, chrzcielnica, drewniana ambona oraz Stacje Drogi Krzyżowej.
Kościół posiada trzy nawy z transeptem. Całość zwieńczona jest sklepieniem kolebkowym, z lunetami, wspartym na gurtach i ośmiu filarach. W ścianach świątyni jest dziewiętnaście okien, przeszklonych bez witraży co zapewnia dobre oświetlenie. Świątynia posiada dwie wieże. Większa o wysokości 39 m, wyposażona jest w 4 tarcze zegarowe, usadowione zgodnie z głównymi kierunkami geograficznymi, zakończona jest neogotyckim zwieńczeniem, hełmem strzelistym. Nad środkiem kościoła, na skrzyżowaniu jego ramion, wznosi się mniejsza wieża z dzwonem sygnaturką.
Ściany kościoła zdobią namalowane w latach 1970 – 1974 obrazy z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej oraz o. Maksymiliana Kolbe. Oba są autorstwa ówczesnego wikariusza opatowskiego ks. Stanisława Witka.

Tekst Arleta Wencwel
Zdjęcia M.Rubas


Galeria fotografii

Przeglądaj galerię wersji Flash

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 24

Opiekun nr 24(511) od 19 listopada 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. "Brat naszego Boga" - pożegnanie ze św. Albertem oraz artykuł o niedawno otwartej Pustelni Salezjańskiej "Ognisko Miłosierdzia"

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej