Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-07-17 10:28:43

Zatajenie faktów sprzed zawarcia

małżeństwa podstawą do procesu skróconego

Kolejną okolicznością, jaką wymienia papież Franciszek w Liście Apostolskim motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus z 8 grudnia 2015 roku jako podstawę skierowania sprawy o stwierdzenie nieważności małżeństwa na drogę procesu skróconego, według kan. 1683-1687, jest zatajenie poważnych okoliczności i faktów sprzed zawarcia małżeństwa. Jednak, aby sprawa trafiła na drogę skróconej procedury sądowej, muszą być spełnione jednocześnie tzw. wstępne przesłanki procesowe, czyli zgodność stron co do tej właśnie przyczyny nieważności małżeństwa, a także oczywistość wystąpienia wskazanej przyczyny oraz możliwość szybkiego jej udowodnienia w procesie. Każda z okoliczności wymienionych w art. 14 Listu Apostolskiego, w tym także wyżej wymieniona, musi ponadto prowadzić do określenia kanonicznej podstawy prawnej, aby  nie tylko skierować sprawę na drogę na drogę 45. dniowego procesu skróconego, ale w ogóle na drogę  zwykłego kanonicznego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa.
Powszechny prawodawca kościelny definiuje, że podstawą do rozpoczęcia skróconego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa może być podstępne zatajenie poważnych okoliczności i faktów sprzed zawarcia małżeństwa, takich jak bezpłodność, poważna choroba zakaźna posiadanie potomstwa z wcześniejszego związku lub pozbawienie wolności (por. art. 14 §1). Dlaczego wymienione okoliczności mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności małżeństwa? Otóż bezpłodność to niemożność poczęcia potomstwa. Nie należy jej mylić z niemocą płciową, czyli impotencją. Ukryta przed współmałżonkiem niepłodność jest wprowadzeniem go w błąd oraz zaprzeczeniem jednemu z dwóch istotnych celów małżeństwa, a mianowicie zrodzeniu i wychowaniu potomstwa (bonum prolis). Jeśli natomiast współmałżonek był zarażony jakąś poważną chorobą zakaźną, wirusem HIV czy chorobami przenoszonymi drogą płciową i ukrył ją, to bardzo poważnie wprowadził małżonka w błąd. W ten sposób poważnie naraził zaistnienie relacji międzyosobowych w małżeństwie, a także zrodzenie potomstwa. Kolejną okolicznością ewentualnego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa, w ramach zatajenia poważnych okoliczności i faktów sprzed małżeństwa, które w efekcie doprowadziły do rozpadu małżeństwa, jest posiadanie potomstwa z wcześniejszego związku. Potomstwo może być zrodzone w konkubinacie czy związku cywilnym. Współmałżonek tając taki fakt, wprowadza poważnie w błąd małżonka sakramentalnego, gdyż ma zobowiązania alimentacyjne wobec dziecka lub dzieci, a nawet ich rodzica. Ponadto może nadal istnieć więź z rodzicem dzieci, co zaprzecza jednemu z istotnych przymiotów małżeństwa sakramentalnego, jakim jest jedność małżeństwa. A ta zakłada z kolei wyłączność i wierność fizyczną oraz duchową małżonków. A wszystko to zazwyczaj poważnie zaburza relację osobową małżonków sakramentalnych. Ostatnią z poważnych okoliczności sprzed zawarcia małżeństwa, wymienionych w dokumencie papieskim, jest przestępstwo lub przestępstwa współmałżonka i pozbawienie go wolności, czyli ukryta przeszłość kryminalna czy przestępcza, która z oczywistych względów wpływa na pożycie małżonków i harmonię rodzinną.
Kolejną okolicznością jako możliwą podstawę do rozpoczęcia skróconego procesu kanonicznego o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest zawarcie małżeństwa z przyczyny całkowicie obcej życiu małżeńskiemu. Małżeństwo sakramentalne jest przymierzem, przez które dwoje ludzie, mężczyzna i kobieta, tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowaną ze swej natury do dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa (por. kanon 1055  § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego). Ponadto istotnymi przymiotami małżeństwa są jedność i nierozerwalność (por. kanon 1056 Kodeksu Prawa Kanonicznego). Zatem katolickie małżeństwo kościelne jest sakramentem i musi posiadać dwa istotne cele i dwa istotne przymioty, bez których nie ma małżeństwa jako takiego. Stąd wynika troska duszpastersko - kanoniczna w fazie przygotowania narzeczonych do zawarcia małżeństwa. Składa się na nią spisanie przez duszpasterza protokółu kanoniczego badania narzeczonych, by upewnić się, iż nie zachodzi żadna z kanonicznych przeszkód do zawarcia małżeństwa czy jakaś wada zgody małżeńskiej, a także wygłoszenie zapowiedzi przedślubnych, udział i ukończenie katechez przedmałżeńskich czy spotkań w Poradni Życia Rodzinnego. A wszystko po to, by uniknąć zawarcia małżeństwa z jakiekolwiek przyczyny obcej naturze małżeństwa sakramentalnego. Takimi okolicznościami są m.in. „małżeństwa kojarzone” z przyczyn ekonomicznych czy im podobnych, małżeństwa osób homoseksualnych, by uwiarygodnić społecznie swą osobę czy wprowadzenie w błąd współmałżonka z jakiegokolwiek powodu i zawarcie małżeństwa nie na drodze wyżej opisanej, lecz w celu ukrytym i niezgodnym z naturą i życiem małżeństwa sakramentalnego.

ks. Zbigniew Cieślak

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola

Opiekun nr 19(506) od 10 września 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. reportaz z Kazachstanu, relacja z dożynek diecezjalnych i historia pisana znaczkami.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej