Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2017-02-13 10:54:32

Jedyne w Polsce

prostyn

Prostyń to jedyne w Polsce sanktuarium poświęcone Trójcy Świętej i jedno z niewielu miejsc, gdzie objawiła się św. Anna, babcia Pana Jezusa. Tu był organistą ojciec ks. kard. Stefana Wyszyńskiego.

Nieopodal tej miejscowości znajduje się Zuzela, rodzinna wieś Prymasa Tysiąclecia, którego rodzice zawarli związek małżeński właśnie w prostyńskim kościele. Położona jest ona na Podlasiu na skraju Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego w diecezji drohiczynskiej. Najpierw należała do rodziny Prostyńskich, stąd oczywiście zapewne nazwa. Ostatni z rodu Baltazar sprzedał ją w XVII wieku Suchodolskim. Krótki czas była własnością Kudelskich, potem Kazimierza Łagiewnickiego. Ostatni właściciel Stanisław Nikutowicz w 1881 roku rozparcelował dobra pomiędzy włościan.

W uroczystość Trójcy
Teraz w Prostyniu istnieje jeden kościół – sanktuarium Trójcy Świętej i św. Anny, ale kiedyś wybudowano tu dwie świątynie. Jedną by uczcić Trójcę Świętą i drugą –wspomnianą już babcię Pana Jezusa, która objawiła się na tych terenach.
Zacznijmy jednak historię tego sanktuarium od początku. Już w 1344 roku istniał tu drewniany kościół parafii Kosów Lacki, z którego zachował się drewniany krzyż z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego naturalnej wielkości. Potem w 1510 roku w uroczystość Trójcy Przenajświętszej Małgorzacie Błażkowej ukazała się św. Anna, która poprosiła o wybudowanie na wzgórzu kościoła pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej i w miejscu objawienia kapliczkę. Na znak prawdziwości słów Anna pozostawiła cztery wieńce na ławce pod krzyżem: trzy złączone ze sobą na znak Trójcy Przenajświętszej, a czwarty na jej pamiątkę. Opis objawienia można znaleźć w pochodzących z XVI wieku dokumentach biskupów diecezji łuckiej, a także w Księdze Cudów sporządzonej w 1511 roku. Kolejne objawienie św. Anny przekazywane przez miejscową tradycję opowiedział ks. Stefan Obłoza w broszurze o Prostyni z 1904 roku.

Z pracowni Wita Stwosza
W końcu właściciele miejscowości, Prostyńscy, wybudowali dwa kościoły: jeden pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w miejscu wskazanym przez św. Annę i drugi pod jej wezwaniem w miejscu objawień. Biskup łucki Paweł Holszański erygował tu parafię w czerwcu 1511 roku. Wtedy też Ksiądz Biskup podarował parafii gotycką figurę Trójcy Przenajświętszej, która zachowała się do dzisiaj. Ma ona 125 cm wysokości i wyrzeźbiona jest w drzewie lipowym. Ukazuje postać Boga Ojca siedzącego na tronie, który rękoma podtrzymuje krzyż z postacią Zbawiciela. Nad krzyżem unosi się Duch Święty w postaci gołębicy. Figura symbolizuje tron łaski. Przeprowadzone badania naukowe stwierdzają, że została ona wykonana przez Wita Stwosza lub jego uczniów na przełomie XV i XVI wieku. Jej pierwowzorem być może jest tryptyk wawelski z kaplicy Świętego Krzyża. Teraz figura znajduje się w ołtarzu głównym sanktuarium. Wraz z nią została tam umieszczona figura św. Anny.

Bona i wielu innych
Od początku do Prostyni pielgrzymowali wierni szczególnie z diecezji łuckiej, płockiej, poznańskiej i wileńskiej. W 1547 roku przybyła tu w pielgrzymce nawet królowa Bona, żona Zygmunta Starego. Pięć lat później na Prostyń napadli Tatarzy i zabrali do niewoli kilkunastu mieszkańców wioski. W 1657 roku tym razem napadli ją Szwedzi i obrabowali oba kościoły. W kościele św. Anny zabili ks. Marcina Rybińskiego, a potem podpalili świątynię. Odbudował ją w 1750 roku dziedzic Barnaba Suchodolski. Postanowiono też o budowie nowego, murowanego kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej, dlatego rozebrano stary, drewniany. W tym czasie nabożeństwa odbywały się w świątyni pw. św. Anny. W 1812 roku w niedawno wybudowany kościół uderzył piorun, od którego spłonął dach i wieże, pozostały tylko mury. Odbudowa ruszyła dopiero w 1857 roku dzięki ofiarom pielgrzymów. Do odbudowy szczególnie przyczyniła się Konstancja Ciecierska, dziedziczka dóbr Mordy. W 1860 roku świątynię konsekrował biskup podlaski Beniamin Szymański.

Korony dla Trójcy
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wierni znów zaczęli pielgrzymować do Prostyni. Na uroczystości odpustowe w 1919 roku przybyło ponad 30 tysięcy pielgrzymów. W 1944 roku wycofujący się Niemcy wysadzili w powietrze kościół, ale przed zniszczeniem pozwolili ks. wikariuszowi Ludwikowi Warpechowskiemu wynieść cenniejsze zabytki. Tak ocalała cudowna figura Trójcy Przenajświętszej. Po wojnie ks. proboszcz Józef Ruciński przystąpił do odbudowy świątyni. Obecnie istniejący kościół wybudowany został w 1954 roku. Projektantem świątyni był prof. Bohdan Pniewski. W uroczystość Trójcy Przenajświętszej1954 roku świątynię poświęcił ks. bp Ignacy Świrski. On też uroczyście wprowadził do świątyni cudowną figurę. W zeszłym roku na Jasnej Górze Ojciec Święty Franciszek poświęcił korony dla figury Trójcy Przenajświętszej. Wcześniej sanktuarium otrzymało od Jana Pawła II kielich, którego używał podczas Mszy Świętej, gdy celebrował swoje 50-lecie święceń kapłańskich. Więcej informacji można znaleźć na www.parafiaprostyn.pl.

Tekst Renata Jurowicz

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka

Opiekun nr 21(508) od 8 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z postulatorką służebnicy Bożej z diecezji kaliskiej s. Włodzimiry.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej