Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2016-06-17 10:41:24

Bitwa pod Benicami

Benice. 25 maja odbyły się w Benicach uroczystości poświęcone 70. rocznicy bitwy, w której siły komunistycznej bezpieki starły się partyzantami ppor. Zygmunta Borostowskiego ps. „Bora”. Bitwa ta była jednym z największych tego typu starć w Wielkopolsce. Inicjatorem obchodów było Muzeum Regionalne im. H. Ławniczaka w Krotoszynie oraz Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Benicach.


Uroczystość rozpoczęła Msza św. w kościele pw. św. Mikołaja, której przewodniczył ks. biskup Edward Janiak. W Eucharystii wzięli również udział proboszczowie parafii dekanatu krotoszyńskiego, poczty sztandarowe, zaproszeni goście oraz mieszkańcy okolicznych wsi. Homilię nawiązującą do wydarzeń sprzed 70 laty wygłosił ks. prałat Aleksander Gendera. Podczas uroczystości zagrała Krotoszyńska Orkiestra Dęta. Po Mszy św. uczestnicy przeszli pod pomnik, gdzie odśpiewano hymn, a następnie dr Edward Jokiel przeprowadził Apel Pamięci Żołnierzy „Bora”. Wiązanki przy monumencie złożyli przedstawiciele władz samorządowych na czele ze starostą – Stanisławem Szczotką oraz burmistrzem – Franciszkiem Marszałkiem, organizacje pozarządowe, delegacje szkół oraz przybyli goście. Następnie zebrani udali się do budynku Zespołu Szkół, gdzie odbyła się część artystyczna, przygotowana przez miejscowe dzieci i młodzież. Tło historyczne wydarzeń przedstawił pracownik krotoszyńskiego muzeum Daniel Szczepaniak. Zaprezentowano także film, który ukazał przeprowadzone w okolicznych gimnazjach zajęcia dotyczące powojennej konspiracji. Uwieńczeniem uroczystości był poczęstunek przygotowany przez benickie Koło Gospodyń i Radę Rodziców.

W 1946 roku nad ranem, w niedzielę, 26 maja do Benic przybyli partyzanci ppor. Zygmunta Borostowskiego i zajęli kwatery w południowej części wsi. Liczący 30 osób oddział wrócił z miejscowości Salnia pod Krotoszynem, gdzie wieczorem dnia poprzedniego udało mu się zlikwidować zastępcę komendanta UB por. Ignacego Synowca. Ok. 11.00 do wsi wjechały samochody ciężarowe z żołnierzami 6 PAL oraz funkcjonariuszami UB i MO, którzy rozpoczęli przeszukiwanie domów. Pierwsze strzały padły na oddalonej kwaterze, lecz szybko walka przeniosła się między pozostałe zabudowania i w okolicę kościoła, gdzie trwała Msza św. W tej części potyczki poległo dwóch partyzantów, m.in. ppor. Borostowski, a trzech kolejnych zostało rannych. Z chwilą śmierci „Bory” dowództwo nad oddziałem przejął sierż. Kazimierz Szczepaniak ps. „Borys”. W obliczu przewagi liczebnej bezpieki zebrał oddział i wydał rozkaz opuszczenia Benic od południowego zachodu – w kierunku Starygrodu. Partyzanci wycofywali się wraz z wziętymi jeńcami (ok. 10 żołnierzy i funkcjonariuszy UB), których w miarę oddalania się od wsi zwalniano. Ok. 15.00 wycofujący się partyzanci zauważyli nadjeżdżające od strony Lutogniewa dwie ciężarówki z wojskiem, usiłujące przeciąć im drogę. Na rozkaz „Borysa” pojazdy zostały silnie ostrzelane z broni maszynowej, a wyskakujący z nich żołnierze ukryli się na pobliskim polu. W tej sytuacji sierż. Szczepaniak skierował oddział w stronę niewielkiego lasu w okolicy Nepomucenowa i Kromolic. Partyzanci od północy ominęli Starygród, przechodząc pomiędzy kościołem a cmentarzem, cały czas prowadząc intensywny ostrzał z tzw. „garłacza”, którym powstrzymywali pościg. W pobliżu rzeki Orli, ze względu na wysokie jak na tę porę roku łany zbóż, część żołnierzy zboczyła z planowanego kierunku odwrotu i zgubiła drogę. Zauważono to dopiero po dotarciu do lasu, gdzie bezskutecznie czekano na ich przybycie. Jednocześnie w pobliskim gospodarstwie pozostawiono dwóch rannych, których następnego dnia ujęły penetrujące okoliczne wsie siły bezpieki. Po zauważeniu zbliżającego się pościgu partyzanci przeszli na drugą stronę lasu i ukryli się wśród pobliskich zbóż. Komuniści, po przeczesaniu lasku, utracili ślad i zaniechali dalszych poszukiwań. Po zapadnięciu zmierzchu, licząca 15 osób grupa „Borysa” odskoczyła na północ, w kierunku Gościejewa, omijając Wielowieś.

Tymczasem inne oddziały bezpieki natknęły się w pobliżu rzeki Orli na odłączoną wcześniej grupę partyzantów. Wywiązała się walka, w wyniku której poległo 6 żołnierzy, a następnych 6 zostało schwytanych. Z grupy wziętych do niewoli jednemu z wyklętych udało się zbiec w trakcie konwojowania, a kolejny uniknął schwytania kryjąc się w wieży kościoła w Starygrodzie. Straty podziemia wyniosły tego dnia 8 poległych i 7 wziętych do niewoli, poza tym partyzanci utracili także dużą ilość broni. Straty bezpieki to 8 zabitych i nieznana liczba rannych.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrowie na sesji wyjazdowej w Krotoszynie z 5 czerwca 1946 r. pięciu ujętych pod Benicami partyzantów skazano na śmierć przez rozstrzelanie, a pozostałych dwóch na karę wieloletniego więzienia. W tym samym procesie za współpracę z oddziałem skazano jeszcze trzy inne osoby. Wyroki śmierci wykonano dwa dni później na dziedzińcu więzienia w Krotoszynie. Zwłoki rozstrzelanych pochowano na cmentarzu parafialnym w Krotoszynie. Ciała partyzantów poległych w bitwie początkowo złożono w kaplicy szpitala przy dzisiejszej ul. Bolewskiego, gdzie wieczorem mieszkańcy miasta potajemnie składali kwiaty i zapalali świece. W związku z tym następnego dnia bezpieka wywiozła je i zagrzebała w do dziś nieznanym miejscu. (za: Daniel Szczepaniak „Oddział Zygmunta Borostowskiego ps. „Bora”. Z dziejów powojennej konspiracji antykomunistycznej w powiatach krotoszyńskim i jarocińskim”).

Piotr Mikołajczyk

 

 
Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka

Opiekun nr 21(508) od 8 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z postulatorką służebnicy Bożej z diecezji kaliskiej s. Włodzimiry.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej