Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2016-04-26 10:03:16

Niebo w herbie

Każdy z tych herbów ma swoją historię, która splata się nie tylko z historią tego czy innego miasta czy miasteczka, ale przede wszystkim z wiarą jego mieszkańców lub założycieli. Każde z godeł jest też śladem tego, co wydarzyło się 1050 lat temu, śladem chrztu Polski, śladem nieba.

W godle stolicy Wielkopolski, Poznania, miasta w którym utworzono pierwsze polskie biskupstwo widnieją dwaj najwięksi apostołowie: Piotr i Paweł. W herbie położonego w obrębie diecezji kaliskiej Krotoszyna widzimy klucze Księcia Apostołów, a herb Złoczewa to portret rodzonego brata owego księcia - św. Andrzeja, który przecież przyprowadził Piotra do Jezusa. Liczba herbów polskich miast, miasteczek, gmin i powiatów, które zawierają w sobie chrześcijańskie symbole jest naprawdę zaskakująca. 

Przenikanie chrześcijańskich symboli

Enver Hoxha, przywódca komunistycznej Albanii, który swego czasu ogłosił światu, że jego kraj stał się pierwszym państwem ateistycznym na ziemskim globie, walcząc z religią, świetnie zauważał fakty, których my nie tylko często nie dostrzegamy, ale nawet nie zdajemy sobie z nich sprawy. Jedną z form bezwzględnej, antychrześcijańskiej kampanii Hoxhy było wyrugowanie z języka albańskiego imion i nazw geograficznych, a także nazw miejscowości, które w jakikolwiek sposób nawiązywałyby do Biblii (zasada stosowana była również do walki z pozostałymi religiami w Albanii). Jednym z efektów owych zabiegów było opublikowanie w 1982 roku słownika zawierającego trzy tysiące zatwierdzonych przez rząd imion, których etymologia nie doznała skażenia przez wpływ którejkolwiek z religii i które odtąd należało nadawać dzieciom. Imiona, a także szeroko rozumiane nazwy geograficzne, jeśli nawiązywały do któregokolwiek z wyznań, były delegalizowane i zmieniane. I tak dla przykładu - odtąd nie wolno było nazywać dzieci imionami, które wydają się oczywistą i neutralną klasyką, jak choćby Anna, Jan, Piotr, Maria, a nawet… Adam i Ewa. Choć publikacje dotyczące rzeczonych faktów, nie mówią o delegalizacji herbów albańskich miejscowości nawiązujących choćby do chrześcijaństwa, można  dedukować, że traktowane były podobnie jak imiona. Co ciekawe, walczący zajadle z religią Hoxha, wydawał się mieć dogłębną świadomość tego, jak dalece życie Albańczyków przeniknęła przez wieki religia. My niestety, choć żyjemy w wolnym kraju i z Hoxhą się raczej nie porównujemy, wypadamy przy nim bardzo blado w tej kwestii. Warto zdać sobie sprawę - a 1050. rocznica chrztu Polski jest świetną do tego okazją - nie tylko z tego, jak wiele nazw ma źródła w Biblii, ale również z tego, że miejscowości w diecezji kaliskiej, a także w całej Polsce i na świecie, posiadają symbole chrześcijańskie w herbach. 

Mistyczna wizja Chrobrego

Weźmy za przykład choćby sąsiednią diecezję włocławską, z której diecezja kaliska została swego czasu wyodrębniona. W herbie powiatu zduńskowolskiego widnieje św. Maksymilian Kolbe trzymający w dłoniach korony: białą i czerwoną. Korony nawiązujące do jego chłopięcej wizji mistycznej, w której ukazała mu je Maryja. Biała oznaczała czystość, a czerwona męczeństwo. Kazimierz Biskupi (powiat koniński) ma w swym herbie Świętych Pięciu Braci Męczenników, którzy, jak głosi tradycja, zginęli na terenie dzisiejszego miasteczka. W herbie położonego w tym samym powiecie Skulska widnieje Matka Boża Bolesna trzymająca na kolanach umęczonego Syna. Herb Skulska to scena upamiętniająca mistyczną wizję, której miał w czasie polowania doświadczyć w tamtejszych kniejach Bolesław Chrobry, a także przypominająca o skarbie skulskiego sanktuarium: cudami słynącej figurze Piety. Leżące w tym samym powiecie Sompolno w herbie posiada krzyż. Jak mówią znawcy, herb ten to mutacja herbu Dębno, jednakże herb Dębno nawiązuje do relikwii Krzyża Świętego z Łysej Góry. Krzyż łaciński widzimy także w herbie Izbicy Kujawskiej, który odwołuje się do najstarszego znanego miastu godła. Gmina Olszówka (powiat kolski) ma w herbie Matkę Bożą Umieńską i drzewo olszowe, zaś na mieszkańców Brześcia Kujawskiego (powiat włocławski) spoglądają z jego herbu Apostoł Piotr i św. Stanisław Biskup. 

Święty Jan w oleju

A teraz pójdźmy jeszcze dalej w Polskę. Apostoł Jakub Starszy czuwa z herbu nad Olsztynem, a apostołowie Szymon i Juda Tadeusz, w towarzystwie św. Hieronima, doktora Kościoła, nad gminą Szelków (woj. mazowieckie). Apostoła Tomasza sportretowano na herbie Zamościa, a księcia Apostołów Piotra na herbie Ciechanowa. Umiłowany uczeń Chrystusa, Jan, Ewangelista w rzadki sposób przedstawiony został natomiast w sięgającym XIV wieku godle Zalewa (powiat iławski). Apostoł widoczny jest tam zanurzony do połowy w postawionym na ogniu kotle, a mieszkańcy Zalewa mówią o nim: „św. Jan w oleju”. Św. Barbara widnieje w herbie Rudy Śląskiej, św. Katarzyna Aleksandryjska w herbie Nowego Targu, a św. Małgorzata w godle Tucholi. Między innymi gmina Zakrzówek (woj. lubelskie) ma w swym herbie św. Mikołaja, a gmina Sochaczew św. Wawrzyńca. Podkreślam: między innymi, gdyż obu Świętych, podobnie zresztą jak choćby Piotra i Pawła, można zobaczyć w godłach wielu innych polskich miejscowości. Herb Torunia podtrzymuje anioł. Archanioła Michała rozpoznać możemy, na przykład, w herbie Białej Podlaskiej, a nokautującego smoka św. Jerzego w godle Ostródy. Mamy też Adama i Ewę w herbie Bełchatowa. I mogłabym tak jeszcze długo wyliczać.

tekst Aleksandra Polewska

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Sławomir, 2016-07-23 23:07:59

Dziękuję za ten artykuł bo przypomina nam o tradycji, historii i normalności. Lektura " Opiekuna " powinna być obowiązkowa m.in. dla "prawicowych " władz Jarocina, którzy zamiast herbu wolą średnio co półtora roku ogłaszać konkurs za kilka tysięcy złotych na "logo" !

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 25

Opiekun nr 25(512) od 3 grudnia 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z kustoszem kaliskiego sanktuarium ks. prałatem Jackiem Plotą, który opowiedział o swojej osobistej relacji z Patriarchą z Nazaretu i o radościach posługi w sanktuarium.

Zamów prenumeratę

 

baner
banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej