Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2015-11-19 11:43:31

W sercu lasu

Otoczony pięknymi, starymi lasami Przedborów znają na pewno ci, którzy przyjeżdżają tu do ośrodka „Pascha”. W tej miejscowości wznosi się kościół pod wezwaniem św. Idziego, który w czasie wojny został zamieniony na więzienie.


Przedborów położony jest na Ziemi Ostrzeszowskiej, niedaleko Mikstatu. To dawna wieś szlachecka, jej właścicielem w 1439 roku był Piotr Zajączek herbu Świnka, podkomorzy sieradzki. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą już z 1337 roku. Nazwa pochodzi od nazwiska Jana Przyborowskiego, który przejął ją na własność w 1579 roku i w miejscu zrujnowanego kościoła postawił nową drewnianą świątynię pw. Zesłania Ducha Świętego i św. Idziego. Została ona konsekrowana przez biskupa Adama, sufragana wrocławskiego. Jak zapisano w kronice parafialnej Przedborowa rok później, wdowa po Janie, Jadwiga Busińska dokumentem spisanym w Sieradzu „na uposażenie plebana przeznaczyła rolę czynszową Wawrzyńca Jaźwińskiego z łąkami i drugą rolę - Gajdzinę Niwą z dwiema sadzawkami oraz daniny od kmieci w Przedborowie i dwóch młynów swych w Drożdżynach i w Świbie. Patronat zastrzegła właścicielom Przedborowa”. Prawie sto lat później kolejny dziedzic Kazimierz Ostrowski w miejscu starego kościoła postawił nowy drewniany pod wezwaniem św. Idziego, opata. Niestety w 1893 roku uderzył w niego piorun. Z kościoła udało się uratować monstrancję, puszkę, kielich, niektóre z ornatów, lichtarze, obrazy do noszenia, chorągwie, mszały i skrzynię świec brackich. Reszta spłonęła. Przeczytałam o tym w pracy magisterskiej Marioli Sneli-Mosińskiej napisanej pod kierunkiem ks. Jana Stachowiaka, przez wiele lat proboszcza Przedborowa i historyka, za którego czasów kościół został gruntownie odnowiony. Obecnie proboszczem jest tu ks. prałat Sławomir Grześniak.

Wspomnę jeszcze, że data erygowania parafii nie jest znana. Od 1337 roku parafia administracyjnie związana była z Ostrzeszowem. Ze względu na brak dochodów, z których można było utrzymać księdza, od 1774 roku nie miała swojego proboszcza. Obowiązki duszpasterskie przez ponad 60 lat na mocy unii personalnej pełnili w niej kapłani z pobliskiego Chlewa. Potem parafianami z Przedborowa opiekowali się księża z Mikstatu. Od 1931 roku parafia ma swojego proboszcza, którym jako pierwszy został ks. Henryk Pankowski.

Wracając do świątyni, obecny murowany kościół został zbudowany w 1897 roku w tzw. stylu gotyku wielkopolskiego z czerwonej cegły staraniem ks. Antoniego Zarzyckiego z Mikstatu i konsekrowany w 1902 roku przez bpa Edwarda Likowskiego, sufragana poznańskiego. Wieża została bezpośrednio złączona z kościołem od strony zachodniej. Świątynia posiadała kiedyś dzwony pochodzące z 1898 roku. W lipcu 1917 roku Prusacy zarekwirowali jeden z nich i wykorzystali brąz na armaty. Dzwon, który pozostał, nosił imię św. Barbary. Dlaczego tej Świętej, skoro od 1579 roku kościół jest pod szczególną opieką św. Idziego? Oprócz niego wierni czczą tu szczególnie właśnie św. Barbarę i św. Stanisława, biskupa. Obrazy przedstawiające tych Świętych znajdują się w bocznych ołtarzach z dębu. Dodam jeszcze, że w 1670 roku czczono tu św. Dorotę i św. Katarzynę, a mniej więcej 150 lat później św. Barbarę i św. Kazimierza. Zresztą do dzisiejszego dnia istnieje w parafii Bractwo św. Barbary, którego głównym celem była i jest modlitwa o dobrą śmierć i za zmarłych. Obecnie zajmują się też potrzebującymi z parafii. 

Jednak głównym patronem parafii i kościoła zawsze był św. Idzi, opat, którego obraz znajduje się w głównym ołtarzu. Wchodząc do przedborowskiej świątyni można jeszcze zobaczyć bramę wejściową z ozdobnymi zawiasami wykonanymi przez Ignacego Krawczyka i kratę - dzieło Franciszka i Bogusława Krawczyków, w prezbiterium tabernakulum z wieńcem żniwnym i słowami Jezusa z Ewangelii wg św. Jana „Jam jest Chleb Żywy” oraz freski namalowane przez J. Szenczeka w 1935 roku, drewnianą chrzcielnicę w stylu neogotyckim z napisem „Źródło wody życia” z 1899 roku wykonaną przez zakład artystyczno - kościelny J. Szpetkowskiego i najstarszy w kościele drewniany krzyż procesyjny. Natomiast o tylną ścianę dzielącą świątynię od wieży, oparte są organy wykonane w 1898 roku przez prawnuka Jana Sebastiana Bacha, organmistrza Schlaga. Do dziś zachowały się również feretrony ukazujące: św. Jana Ewangelistę i św. Katarzynę z 1678 roku, NMP Wniebowziętą i św. Barbarę przypuszczalnie z 1703 roku, Matkę Bożą Częstochowską i św. Barbarę z 1717 roku oraz NMP Niepokalanie Poczętą i św. Barbarę z połowy XIX wieku. 

Na murach świątyni tuż przy wejściu głównym umieszczona została tablica poświęcona ostatniemu przedwojennemu proboszczowi Przedborowa ks. Marianowi Rywoltowi. Pozostał on w pamięci parafian, bo nie ukrył się pomimo ostrzeżeń o grożącym mu aresztowaniu. Uważał, że kapłan jak dobry pasterz nie może opuścić swojej owczarni. W czasie masowych aresztowań księży został uwięziony i zginął w obozie koncentracyjnym w Dachau we wrześniu 1942 roku. W czasie II wojny światowej kościół został zamknięty i służył jako więzienie, a dokładnie jego wieża. Tam osadzono kilku Polaków związanych z ruchem oporu, którym pomogli uciec przedborowscy parafianie. Dlatego, jako wotum wdzięczności naprzeciw kościoła po drugiej stronie ulicy, postawiono później grotę z figurą NMP, która niedawno została odbudowana. Niedawno zostały również odnowione prawie stuletnie witraże w kościele, w których wnętrza wkomponowano postacie Jana Pawła II i ks. kard. Stefana Wyszyńskiego. Wiele można by jeszcze pisać o przedborowskim kościele, ale najlepiej zajrzeć do niego w czasie wyjazdów w miejsca bliskie, piękne i godne odwiedzenia.

Tekst Renata Jurowicz

foto Monika Rubas


Galeria fotografii

Przeglądaj galerię wersji Flash

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka

Opiekun nr 21(508) od 8 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z postulatorką służebnicy Bożej z diecezji kaliskiej s. Włodzimiry.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej