Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2015-11-17 11:13:18

Młodzi żołnierze niepodległości

Przeżywając kolejną rocznicę odzyskania niepodległości, warto wspomnieć harcerzy, którzy już przed I wojną światową tworzyli koła konspiracyjne, a po jej wybuchu uczestniczyli w walkach o wolność. 

Słowami „Roty harcerskiej” Ignacego Kozielewskiego: „O Matko Polsko! Przyjmij nas /W szeregi swych rycerzy (...) Pójdziem, gdzie każesz, zbyci trwóg! /Wierzymy: Z nami Bóg!” wyrażali swoje pragnienie służby na rzecz niepodległości. Z ich kręgów wywodzili się późniejsi Legioniści Piłsudskiego, a także dowódcy wojskowi z okresu II wojny światowej.

Przedwojenne, „zaborcze” lata

Kaliskie harcerstwo, utworzone na przełomie lat 1911/1912 na bazie zarzewiackiej Organizacji Młodzieży Niepodległościowej ze Szkoły Handlowej, z nadzieją przygotowywało się do przyszłej walki. Jego kontakt z krakowsko-lwowskim środowiskiem „Sokolego” skautingu, ułatwiał urodzony w Kaliszu Juliusz Ulrych, student prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim i późniejszy członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Miejscem ćwiczeń terenowych skautów były podkaliskie lasy i łęgi, a ich działalność konspiracyjna nie ograniczała się jedynie do zaboru rosyjskiego, bowiem przekraczali oni też granice zaboru pruskiego i austriackiego. W początkach wojny miejscowe drużyny harcerskie rozpadły się. Niektórzy skauci wstąpili do Legionów, a inni rozpoczęli tragiczny exodus ze spalonego i zbombardowanego - w sierpniu 1914 roku - Kalisza.

W październiku 1915 roku, gdy Kaliszanie zaczęli wracać do miasta, Stanisław Wróblewski zorganizował kurs przygotowawczy dla przyszłej kadry instruktorskiej odradzającego się harcerstwa i powołał 1. Kaliską Drużynę Skautową dla młodzieży męskiej. Na przełomie 1915 i 1916 roku powstała także drużyna żeńska. Ruch skautowy zataczał coraz szersze kręgi. W mieście utworzono w początkach 1916 roku 23. Okręg Skautowy, obejmujący Kalisz, Koło, Konin, Słupcę i Turek, a po Akcie 5 listopada harcerze, pod czujnym okiem patroli żandarmerii wojskowej, uczestniczyli w manifestacjach narodowych, pokazując, że czuwają i są gotowi do działania.

Harcerstwo plus niepodległość

Ich dziełem była kaliska poczta skautowa założona z powodu zaostrzonych przepisów wojennych zakłócających obieg korespondencji pomiędzy drużynami skautowymi i naczelną Komendą Polskiej Organizacji Skautowej. Działała ona na terenie całego Królestwa Kongresowego i dostarczała także listy pisane przez legionistów do rodzin i tajne dokumenty władz legionowych. Jeden z jej posłańców wspominał: „ta ciężka służba to najpiękniejsze chwile naszego życia i (...) duma z dobrze spełnionego obowiązku”. Z poczty korzystała również Liga Kobiet Pogotowia Wojennego i Polska Organizacja Wojskowa, z którymi harcerze współpracowali.

Sytuacja na frontach Wielkiej Wojny, trzy i pół roku po jej wybuchu, niosła dla mieszkańców ziem polskich coraz większą nadzieję na jej zakończenie i odzyskanie niepodległości. Na progu 1918 roku skauci kaliscy, na wieść o podpisaniu traktatu brzeskiego, na mocy którego Ziemię Chełmską oderwano od Polski, razem z POW rozpoczęli 9 lutego akcję protestacyjną i: „nim zorze poranne oświeciły wyniosłe wieżyce kościołów kaliskich, na murach gimnazjum męskiego zawisł polski sztandar spowity krępą”. 

Od tego czasu agenci niemieccy przypatrywali się nawet legalnym zbiórkom harcerskim. Coraz trudniej było im spotykać się na ćwiczeniach w lesie winiarskim. Wobec wydarzeń rozwijających się na przełomie października i listopada 1918 roku Naczelny Inspektorat Harcerski w Warszawie zarządził mobilizację harcerzy w Kongresówce. Przybyły z Warszawy dh. por. Kazimierz Morris przeprowadził ją wśród kaliskich drużyn i stworzył Pogotowie Młodzieży. Otrzymało ono rozkaz zajęcia gmachu byłej guberni i chociaż: „nikło wyglądał ten oddziałek harcerski, ale z dzielnością szedł i po chwili raportował: Panie Poruczniku, melduję gmach guberni obsadzony przez nas, posterunki zaciągnięte”. Działo się to 96 lat temu - 11 listopada 1918 roku. 

tekst ks. Sławomir Kęszka

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 15

Opiekun nr 17(530) od 12 sierpnia 2018

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in
artykuły o Matce Bożej w różnych odsłonach

Zamów prenumeratę

 

baner
banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej