Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2015-10-09 12:12:49

Piękny klejnot

Opactwo benedyktynów w Tyńcu to najstarszy, istniejący klasztor w Polsce. Od XI wieku był świadkiem kształtowania się państwa polskiego oraz ośrodkiem kultury i duchowości.

Z tym miejscem związana jest akcja książki „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza. Opisy zabudowań klasztornych oparł on prawdopodobnie na tekstach Jana Długosza. To właśnie z klasztoru benedyktynów wyszła inicjatywa tłumaczenia Biblii na język polski z języków oryginalnych, znamy je jako Biblię Tysiąclecia. Tutaj także po II Soborze Watykańskim przygotowano polskie tłumaczenie ksiąg liturgicznych. Teraz Tyniec przypomina nam się, kiedy pojawia się imię i nazwisko lub twarz znanego w Polsce benedyktyna ojca Leona Knabita, który ma już 85 lat i mieszka w klasztorze na wysokim, kamiennym brzegu Wisły. W sumie w tynieckim klasztorze jest prawie 40 mnichów i to dość młodych, bo średnia wieku to 40 lat. Obecny opat o. Szymon Hiżycki jest najmłodszy od powojennych czasów, ma zaledwie 35 lat, zaledwie jak na opata. Czytałam, że to niedoszły wykładowca literatury, wielbiciel Słowackiego i nauk Ojców Pustyni.

Sto lat po chrzcie
Historia klasztoru i kościoła ojców benedyktynów pw. św. Piotra i św. Pawła zaczyna się już w XI wieku, niedługo po chrzcie Polski przyjętym przez Mieszka I. Mnichów sprowadził z Francji w 1044 roku najprawdopodobniej książę Kazimierz Odnowiciel z biskupem Aronem. Na wzgórzu tynieckim 26 lat później osadził ich Bolesław Śmiały. Jeszcze w XI wieku benedyktyni wybudowali pierwszą kamienną romańską bazylikę. Jej resztki odkryto pod posadzką obecnego kościoła. Odkryto wtedy także groby opatów z przedmiotami liturgicznymi. Wśród nich unikalny romański kielich podróżny ze złota z pateną.
Romański kościół i klasztor zostały zniszczone, prawdopodobnie przez Tatarów w 1260 roku. Benedyktyni jednak nie poddali się i odbudowali opactwo. Wzgórze otoczyli obronnym murem i Tyniec stał się twierdzą. Jak pisze w kronice Jan Długosz opactwo posiadało dobra składające się ze 100 wsi i pięciu miasteczek. Kronikarz opisuje Tyniec jako „piękny klejnot Ojczyzny”. Potem przyszedł czas na kościół gotycki bez wież, z którego zachowały się fragmenty: fundamenty, skarpy, dwa okna w prezbiterium, schody na piętro, skarbczyk i płyta posadzkowa. Gotycki kościół przebudowano w stylu barokowym i tak istnieje do dziś.
Klasztor benedyktynów rozbudowano w XIV wieku. We wschodnim skrzydle powstał kapitularz, a 100 lat później gotyckie krużganki otaczające wirydarz. Potem przebudowano go w stylu renesansowym i barokowym. Klasztor ucierpiał, kiedy na Polskę napadły wojska szwedzkie w XVII wieku i kiedy bronili się w nim konfederaci barscy. Przysłowiową kropką nad „i” stał się wielki pożar w XIX wieku, po którym odnowiono tylko kościół. Podczas zaborów Austriacy dokonali kasacji klasztoru benedyktynów i do 1831 roku przebywali tu jezuici. Później klasztorem zajął się biskup krakowski.

Odbudowa klasztoru
Benedyktyni powrócili do tynieckiego klasztoru przed wybuchem II wojny światowej. Sprowadził ich ks. kardynał Adam Sapieha, który przystąpił do odbudowy opactwa. Grupka mnichów przybyła tu z Belgii 30 lipca 1939 roku. Niestety odbudowę klasztoru przerwał wybuch wojny. Dopiero po niej podjęto prace archeologiczne, restauracyjne i konserwatorskie. Odbudowano wschodnią część południowego skrzydła klasztoru. Prace zakończono w 2008 roku. Odbudowano nie tylko mury, ale i benedyktyńską wspólnotę. Obecnie jest ona największa w Polsce. Rytm dnia nadal wyznacza jej Liturgia Godzin, a życie oparte jest na regule św. Benedykta.
Jak zapewniają benedyktyni, klasztor otwarty jest dla pielgrzymów pragnących czerpać z duchowości benedyktyńskiej, jak i turystów, zainteresowanych historią i pięknem tego miejsca. W Tyńcu można uczestniczyć w zorganizowanych warsztatach, rekolekcjach, we Mszy św. i Liturgii Godzin z mnichami. Kościół to miejsce wyciszenia, spowiedzi i medytacji. Zwiedzanie obejmuje dziedziniec, kościół i muzeum. Warto obejrzeć m.in. gotyckie krużganki, XIV-wieczny kapitularz i bibliotekę, chociaż po kasacie klasztoru zbiory wywieziono, a w 1939 roku odzyskano jedynie znikomą ich część.
W kościele na uwagę zasługuje ołtarz główny z XVIII wieku ufundowany przez opata Stanisława Benedykta Bartoszewskiego. Znajduje się w nim obraz Andrzeja Radwańskiego, który przedstawia Patronów kościoła adorujących Trójcę Świętą. Benedyktyni zapraszają też do restauracji, kawiarni, księgarni, sklepu z produktami benedyktyńskimi, na ścieżki rowerowe i spacerowe wokół klasztoru. Na pielgrzymów i turystów czeka Dom Gości, który oferuje pokoje w odrestaurowanym budynku dawnej Biblioteki i skromniejsze w dawnej Opatówce.

Chronić dobro
W klasztorze w Tyńcu założony został Benedyktyński Instytut Kultury „Chronić dobro”, który oferuje program rekolekcji, warsztatów rozwojowych, inspirowanych Regułą św. Benedykta i wydarzeń kulturalnych. Program znajduje się na www.benedyktyni.eu. Szczególną atrakcją kulturalną jest festiwal Benedyktyńskie Lato Muzyczne z udziałem wykonawców z różnych krajów Europy, odbywający się co roku we wszystkie niedziele lipca i sierpnia. W klasztorze powstało też Wydawnictwo TYNIEC, które zajmuje się głównie edycją tłumaczeń tekstów źródłowych do dziejów i duchowości monastycznej oraz popularyzacją benedyktyńskiej tradycji.

Tekst Renata Jurowicz

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka

Opiekun nr 21(508) od 8 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z postulatorką służebnicy Bożej z diecezji kaliskiej s. Włodzimiry.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej