Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2015-07-22 12:49:16

Ikonografia św. Ignacego Loyoli

31 lipca Kościół katolicki wspomina św. Ignacego Loyolę, jednego z najbardziej znanych świętych. Sztuka sakralna obfituje w wizerunki ukazujące tego Świętego wywodzącego się z Kraju Basków.

Św. Ignacy pochodził z niewielkiej miejscowości Loyola. Tam w rodzimym domu-warowni wychował się i nawrócił, stamtąd też wyruszył do Montserrat, a następnie do Manresy, gdzie napisał swoje słynne Ćwiczenia duchowe. W sanktuarium maryjnym w Montserrat pozostawił swój oręż i zbroję, postanowiwszy zostać rycerzem Jezusa Chrystusa.  

Oblicza św. Ignacego

Mimo iż wielokrotnie i rozmaicie przedstawiano w sztuce św. Ignacego, to za najbardziej autentyczny i najstarszy jego wizerunek uchodzi portret namalowany w 1585 roku przez Alonsa Sáncheza Coello. Dzieło to znane jest nam jedynie z fotografii, bowiem obraz spalony został 11 maja 1931 roku. Także jeden z najwybitniejszych malarzy baroku wykonał portret św. Ignacego, a był nim Flamandczyk Peter Paul Rubens. Malarz ten zapoczątkował przedstawianie św. Ignacego w szatach liturgicznych, gdyż dotychczas wyobrażany był on w sutannie i birecie. Portret autorstwa Rubensa przeznaczono na uroczystość kanonizacji św. Ignacego. 

W takich samych szatach Święty ukazany jest też w głównym ołtarzu bazyliki w Loyoli. Statuę tę wykonał ze srebra w XVIII wieku w Rzymie Giuseppe Agricola. Widzimy tutaj św. Ignacego trzymającego księgę otwartą na słowach Ad maiorem Dei gloriam, czyli „Na większą chwałę Boga”, na które wskazuje prawą ręką. Dewiza ta i dzisiaj przyświeca działalności jezuitów. Św. Ignacego przedstawiano także jako żołnierza, pielgrzyma, pokutnika, a nawet katechetę. Jako żołnierza ukazał go w rzeźbie J. Flotsas, w chwili, gdy kula zdruzgotała Świętemu nogę podczas obrony Pampeluny. Zranionego św. Ignacego otaczają usiłujący pomóc mu towarzysze broni. 

Wskażę też na jedno z arcydzieł sztuki baroku, jakim jest fresk na sklepieniu nawy głównej kościoła św. Ignacego w Rzymie. Przebywając w Wiecznym Mieście, warto zajrzeć do tej świątyni, choćby ze względu na malowidło. Dzieło to wykonał w II połowie XVII wieku Andrea del Pozzo, a nosi ono tytuł „Apoteoza św. Ignacego”. Fresk ukazuje Trójcę Świętą, od której biegnie promień ku unoszonemu przez anioły św. Ignacemu. Promień ten rozszczepia się na cztery wiązki kierujące się następnie ku kobiecym personifikacjom Europy, Azji, Afryki i Ameryki.

Atrybuty o Świętym

Sporo informacji o św. Ignacym Loyoli dostarczają nam jego atrybuty. Pierwszym z nich są litery „A.M.D.G.” oznaczające dewizę Ad maiorem Dei gloriam, oraz emblemat „IHS” z trzema gwoździami. Gwoździe te symbolizują trzy śluby zakonne, czyli czystość, ubóstwo i posłuszeństwo. Jeśli taki emblemat umieszczony jest na ścianie świątyni, oznacza to, że należy ona lub należała do zakonu jezuickiego. Niekiedy na trzymanej przez św. Ignacego książce pojawia się łaciński tytuł Konstytucji zakonu jezuickiego. Z takimi atrybutami ukazuje Świętego rzeźba we wnęce krakowskiego kościoła Świętych Piotra i Pawła.

Św. Ignacemu może towarzyszyć również ogień, krzyż, serce, globus, sztandar i smok. Ogień w uniesionej przez św. Ignacego ręce wskazuje na jego imię wywodzące się od łacińskiego ignis, oznaczającego ten żywioł. Serce mówi nam, że święty propagował kult Serca Jezusowego, a krzyż wiąże się z wizją, jakiej doświadczył, gdy udawał się do Rzymu. Ujrzał on w La Storta Boga Ojca polecającego jezuitów opiece Jezusa Chrystusa dźwigającego krzyż. 

To wydarzenie ukazał osiemnastowieczny artysta Szymon Czechowicz w obrazie „Chrystus niosący krzyż, ukazujący się św. Ignacemu Loyoli”. Popychany nogą przez św. Ignacego globus symbolizuje przeznaczenie zakonu jezuickiego do misji, Chrystusowy sztandar wskazuje na zjednoczenie się pod nim chrześcijan, łzy na pokutę i posiadany przez Świętego dar łez, a smok na liczne pokusy lub, jeśli deptany jest przez św. Ignacego, na walkę jezuitów z herezjami.

Justyna Sprutta

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka

Opiekun nr 21(508) od 8 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z postulatorką służebnicy Bożej z diecezji kaliskiej s. Włodzimiry.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej