Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2014-02-04 10:17:35

Biskupi ad limina Apostolorum

adlimina

Spotkanie biskupa Edwarda Janiaka z papieżem Franciszkiem podczas diecezjalnej pielgrzymki do Rzymu w Roku Wiary

To sformułowanie łacińskie nie dla wszystkich jest jasne, podobnie jak cel odbywającej się co pięć lat podróży biskupów z poszczególnych diecezji do Namiestnika Chrystusowego na ziemi. Spróbujmy przypomnieć pokrótce historię tych wizyt zarówno w wymiarze powszechnym, jak i z perspektywy naszego młodego Kościoła kaliskiego.

Wizyta u Grobów Apostolskich
Samo sformułowanie ad limina Apostolorum dosłownie oznacza „do progów apostolskich”. Termin ten pojawia się już w pierwszych wiekach Kościoła, kiedy to w języku kanoniczno - prawnym tak właśnie określano groby apostołów Piotra i Pawła w Rzymie i wszelkie pielgrzymki wiernych, które miały za cel miejsca pochówku najważniejszych Apostołów, nazywano wizytami ad limina. I dokładnie takiego sformułowania użyli ojcowie soborowi, którzy podczas Soboru w Rzymie w 743 roku, za pontyfikatu papieża Zachariasza ustalili, że biskupi obligatoryjnie powinni odbywać regularne wizyty u papieża. Co ciekawe, biskupi mieszkający blisko Rzymu mieli składać takie wizyty obowiązkowo każdego roku osobiście, natomiast rezydujący daleko od Wiecznego Miasta, mieli wypełnić ten obowiązek... listownie. Nie tylko nawiedzali groby Apostołów, ale przede wszystkim spotykali się z aktualnym Piotrem, aby omówić ważne dla ich Kościołów sprawy i to akurat można było zrobić listownie.
Cofając się nieco w czasie możemy śmiało powiedzieć, że o pierwszej takiej wizycie czytamy w Liście Świętego Pawła do Galatów: „Następnie, trzy lata później, udałem się do Jerozolimy dla zapoznania się z Kefasem, zatrzymując się u niego piętnaście dni” (Ga 1, 18). Podczas tej wizyty św. Paweł miał możliwość opowiedzenia św. Piotrowi (a także św. Jakubowi) o trudnościach napotkanych podczas ewangelizacji na terenie Judei i to wydarzenie może być uważane za pierwsze tego typu spotkanie, w którym chodziło o zdanie relacji, konfrontację na konkretne tematy i wzajemną pomoc.
Jednak zapoczątkowana w ósmym stuleciu tradycja z biegiem wieków osłabła i dopiero papież Sykstus V w roku 1585 ponownie ustanowił obowiązek takich wizyt w Rzymie, co trzy lata, Konstytucją apostolską Romanus Pontifex z 20 grudnia. Te same prerogatywy potwierdził papież Benedykt XIV Konstytucją Quod sancta z 23 listopada 1740 roku.
Rok 1909 przyniósł dekret Kongregacji Konsystorskiej A remotissima (31 grudnia), a wraz z nim zmianę: biskupi europejscy powinni przybywać ad limina co pięć lat, biskupi spoza Europy co 10 lat. Ostatnia istotna zmiana miała miejsce w 1975 roku, kiedy to Kongregacja ds Biskupów dekretem Ad Romanam Ecclesiam z 29 czerwca, dokonała podziału stref całego świata z ostateczną pięcioletnią częstotliwością wizyt.

Ramy prawne
Definitywnie mamy więc obowiązek wizyty ad limina tak sformułowany w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku: „Biskup diecezjalny obowiązany jest co pięć lat przedstawić Papieżowi sprawozdanie o stanie powierzonej sobie diecezji, według formy i w czasie określonym przez Stolicę Apostolską. (…) Jeśli Stolica Apostolska inaczej nie zadecyduje, biskup diecezjalny powinien w tym roku, w którym jest obowiązany przedłożyć sprawozdanie, udać się do Rzymu dla uczczenia grobów Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz spotkania się z Biskupem Rzymu” (Kan 399-400).
Aby nie poprzestać na suchym sformułowaniu z Kodeksu dodajmy jeszcze wskazówki, jakie zawiera wydane przez Kongregację ds. Biskupów w 2007 roku Dyrektorium o posłudze pasterskiej biskupów Apostolorum Successores. Stanowi ono m.in., że taka wizyta poprzez różne momenty liturgiczne, pastoralne i braterskiej wymiany ma dla każdego biskupa precyzyjne znaczenie: pogłębić poczucie odpowiedzialności jako Następcy Apostołów i ożywienie komunii i wspólnoty z Następcą Piotra. Zwłaszcza te braterskie spotkania z Biskupem Rzymu i jego najbliższymi współpracownikami ofiarują biskupowi szczególną i uprzywilejowaną okazję, nie tylko do zaprezentowania swojej diecezji i jej oczekiwań, ale również otrzymania dodatkowych informacji odnośnie nadziei, radości i trudności z jakimi boryka się Kościół powszechny i wskazówek dotyczących problemów jego własnej wspólnoty. Właśnie dlatego każda wizyta ad limina wymaga szczególnego przygotowania. Odpowiednio wcześniej (minimum sześć miesięcy) każdy biskup wysyła do Rzymu specjalny dokument
- „Relację o stanie diecezji”, która z jednej strony dostarczy Ojcu Świętemu i różnym rzymskim dykasteriom informacje o diecezji „z pierwszej ręki, prawdziwe, syntetyczne i precyzyjne”, a z drugiej pozwoli samemu biskupowi lepiej programować kolejne posunięcia i strategie duszpasterskie.

Diecezja kaliska ad limina
Jak wiemy nasza diecezja została utworzona w 1992 roku i zaledwie rok później ksiądz biskup Stanisław Napierała uczestniczył w wizycie ad limina po raz pierwszy jako Biskup Diecezjalny diecezji kaliskiej. Zauważył to Ojciec Święty Jan Paweł II, który w swoim przemówieniu 12 stycznia 1993 r., powiedział: „Na historyczny charakter obecnej wizyty ad limina składa się również fakt, iż Kościół polski przybywa dzisiaj do Piotra po raz pierwszy już w odnowionej strukturze prowincji kościelnych i diecezji, dokonanej dzięki Bulli apostolskiej Totus Tuus Poloniae populus z dnia 25 marca 1992 roku. Widomym znakiem dokonanych zmian jest obecność tutaj nowych Metropolitów i Biskupów nowo utworzonych diecezji, których witam szczególnie serdecznie”.
Na kolejnym spotkaniu z Janem Pawłem II w 1998 roku biskupowi Stanisławowi towarzyszył biskup pomocniczy Teofil Wilski. W przemówieniu 16 stycznia do pierwszej grupy biskupów z Polski (w tym z naszej diecezji) Ojciec Święty powiedział m. in. „Trzeba pomóc wiernym świeckim, aby w duchu jedności, przez uczciwą i bezinteresowną służbę we współpracy z wszystkimi umieli zachować i rozwijać na płaszczyźnie społeczno-politycznej chrześcijańską tradycję i kulturę. Doktryna społeczna Kościoła z jej dziedzictwem, istotnymi treściami i konsekwencjami winna być przedmiotem głębokiej refleksji, studiów i nauczania. Waszym obowiązkiem jest rozpalać wiarę w obecność Zbawiciela, który jest źródłem nadziei i odwagi dla każdego człowieka i całych narodów, a także czuwać i stale inspirować odnowę myśli i serc”.
Trzecie i ostatnie dotychczas spotkanie ad limina miało miejsce z dwuletnim opóźnieniem (ze względu na chorobę Jana Pawła II) i tym razem biskup Stanisław był przyjęty przez papieża Benedykta XVI. Najważniejsze spotkanie miało miejsce 26 listopada 2005 roku i tak je wspominał ówczesny Biskup Kaliski na łamach „Opiekuna”: „Tematyka rozmowy objęła w skrócie całe życie diecezji, a więc jej początki, zróżnicowanie z racji utworzenia jej z części sześciu diecezji macierzystych. Ojciec Święty pytał o proces integrowania diecezji. Powiedziałem, że diecezja ciągle się scala, ale widać już świadomość jedności, która wyraża się w tym, że gdziekolwiek się znajduję słyszę jak diecezjanie mówią „nasza kaliska diecezja”. Ojciec Święty interesował się Seminarium Duchownym. Mówiłem jak budowaliśmy je od podstaw, mówiłem o powołaniach, o kadrze profesorów i wychowawców. Ojciec Święty cieszył się liczbą powołań. Błogosławił Seminarium. Mówiłem także o Kurii, o Domu Księży Emerytów, o naszym Radiu diecezjalnym, o „Opiekunie”. (…) W Ojcu Świętym czuje się głębię duchową, wielką kulturę, bezpośredniość, dobroć.
Po spotkaniu z nim czułem się napełniony radością i pokojem. To było spotkanie w wierze. Biskup Rzymu, dziś Benedykt XVI, to następca Piotra. Dotykając dłoni Papieża, ma człowiek świadomość, że w geście tym dokonuje się jakieś oparcie Kościoła diecezjalnego, na tej Skale, na której dziś Chrystus buduje swój Kościół”. Natomiast Benedykt XVI w swoim przemówieniu do polskich biskupów szczególny nacisk położył na sprawy wychowania, a zwłaszcza katechizacji młodzieży, duszpasterstwa akademickiego, katechezy dla dorosłych i duszpasterstwa świata kultury i środków społecznego przekazu.

Kolejne spotkanie z Franciszkiem
Od ostatniej wizyty ad limina minęło już osiem lat i tym razem biskupi z Polski spotkają się z papieżem Franciszkiem. Przebywać będą w Rzymie od 1 do 8 lutego 2014 r. i oprócz spotkania z Papieżem złożą wizyty w sześciu kongregacjach: Kongregacji Nauki Wiary, Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Kongregacji ds. Biskupów, Kongregacji ds. Duchowieństwa, Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego oraz w Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej.
Nasza diecezja reprezentowana będzie w Rzymie przez księdza biskupa Edwarda. Ksiądz Biskup dwukrotnie uczestniczył w wizytach ad limina jako biskup pomocniczy archidiecezji wrocławskiej w latach 1998 i 2005 i wydarzenia te pozostały w jego pamięci: „Spotkania z Ojcem Świętym zawsze przeżywałem w kategoriach wiary, były one niepowtarzalne zarówno ze względu na osobę Jana Pawła II jak również Benedykta XVI”.
Tym razem, po raz pierwszy jako ordynariusz, biskup Edward weźmie udział w wizycie ad limina i spotyka się z papieżem Franciszkiem, którego miał już okazję poznać podczas innych wydarzeń.
„Udaję się z radością na spotkanie z Ojcem Świętym Franciszkiem, ale bardziej jestem nastawiony na słuchanie, by odczytać zamysły, pragnienia i oczekiwania. Miałem okazję spotykać się i rozmawiać z Ojcem Świętym i wiem, jak bardzo bezpośrednio się kontaktuje, dlatego na temat wizyty ad limina dotyczącej Kościoła kaliskiego wolałbym nie uprzedzać w prasie treści, jakie noszę w sercu, a którymi pragnę się podzielić w czasie tej wizyty” - podkreślił ks. biskup Edward.
Wizyta biskupa diecezjalnego u Grobów Apostolskich to ważny moment w historii każdej diecezji, a zwłaszcza tak młodej jak nasza. Niech Księdzu Biskupowi towarzyszy nieustannie modlitwa wszystkich diecezjan.

ks. Andrzej Antoni Klimek

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 22

Opiekun nr 22(509) od 22 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. o pracującej w Etiopii Magdalenie Fiec, która odkryła swoje misyjne powołanie podczas studiów na Politechnice Śląskiej.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej