Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2013-07-30 12:35:18

Boże wcześniaki

wczesniaki

Przyzwyczailiśmy się, że temat Pierwszej Komunii Świętej pojawia się najczęściej w maju i większość dzieci w wieku ośmiu, dziewięciu lat przyjmuje po raz pierwszy Pana Jezusa. Większość, to nie znaczy wszystkie. Są takie, które przyjmują go dwa do czterech lat wcześniej. Tak jest już od ponad stu lat, od dekretu papieża Piusa X o wczesnej Komunii Świętej.

W naszej diecezji jeszcze nie ma takiej parafii, gdzie przedszkolaki mogłyby przystąpić do wczesnej Komunii Świętej. Są pewne plany, by było to możliwe w jednej z kaliskich wspólnot. Na razie mamy swój udział w powstaniu poradnika związanego z wczesną Komunią Świętą. Są diecezje, gdzie jest ona praktykowana od wielu lat, jak w archidiecezji katowickiej, czy poznańskiej. 

Taki pomysł w kontekście przedszkolaków, delikatnie mówiąc, zaskakuje wielu. Kiedy poruszam ten temat od razu pojawiają się głosy: to niemożliwe, niepotrzebne przyspieszanie dnia Pierwszej Komunii Świętej, elitaryzm, robienie niesłusznych wyjątków i pytanie: czy małe dzieci rozumieją Eucharystię?

Decyzja Piusa X

- Przyjąłem Pierwszą Komunię Świętą w wieku przedszkolnym w roku 1987. Było to jedno z tych wydarzeń, które zaważyło na moim życiu, dzięki któremu stawiam duchowość na pierwszym miejscu w hierarchii wartości. Sakrament ten sprawił, że już od wczesnych lat mam rozeznanie, co jest dobrem, a co złem. Przyczyniły się do tego formacja duchowa oraz łaska, jaką otrzymałem w sakramencie Komunii Świętej - tak wspomina dorosły już Rafał dzień swojej Pierwszej Komunii Świętej. Mógł ją przyjąć wcześniej, bo ponad sto lat temu 8 sierpnia 1910 roku papież św. Pius X ogłosił Dekret Quam singulari Christus amore, w którym ustalił wiek Pierwszej Komunii Świętej na chwilę, „gdy dziecko zaczyna rozumować”, czyli około siódmego roku życia, czasem nieco później lub wcześniej. Dzięki temu dziecko może przyjąć Pana Jezusa, o ile potrafi odróżnić chleb zwykły od Chleba Eucharystycznego i wierzy, że przyjmując Komunię Świętą przyjmuje Chrystusa. Papież wiedział o czym pisze, bo sam jako dziecko bardzo pragnął przyjąć Jezusa pod postacią Chleba, a nie mógł ze względu na wiek. W końcu udało się. Ojciec Święty w swoim dokumencie podkreśla, że „do pierwszej spowiedzi i Komunii Świętej nie jest konieczna zupełna i dokładna znajomość nauki wiary chrześcijańskiej. Dziecko powinno jednak później w miarę swego uzdolnienia nauczyć się stopniowo całego katechizmu”. Katecheza wczesnokomunijna nie jest prowadzona „poprzez książki”, lecz przez świadectwo wiary, praktyki religijne rodziców i kontakt z katechetą i księdzem.

W naszym kraju Konferencja Episkopatu Polski ustaliła czas przyjęcia Pierwszej Komunii Świętej na 8.-9. rok życia. Poszczególne diecezje mogą jednak wprowadzać swoje regulacje. To mądre rozwiązanie, bo doświadczeni duszpasterze dostrzegają dzieci zaniedbane w wychowaniu religijnym i niegotowe do przyjęcia Komunii Świętej nawet w wieku szkolnym. Ale widzą też dzieci dojrzałe do życia eucharystycznego jeszcze przed pójściem do szkoły. Jak mówi poznański proboszcz ks. Marcin Węcławski, w którego parafii dzieci od wielu lat przystępują do wcześniejszej Komunii Świętej, to tak jak z owocami na drzewie, niektóre dojrzewają wcześniej i są gotowe do zbioru przed innymi. Czy każde dziecko może przyjąć Komunię Świętą w wieku przedszkolnym? - To nie zależy od dziecka, lecz od jego rodziców. Od tego, czy mają żywą wiarę i czy często, najlepiej w każdą niedzielę, przystępują do Stołu Pańskiego. Przygotowywałem do Pierwszej Komunii Świętej nawet dziecko upośledzone i ono również przyjęło wcześniej Pana Jezusa. Skoro w przedszkolu dzieci uczą się języka angielskiego i już w tym wieku posługują się komputerem, tym bardziej będą zdolne spełnić wymagania stawiane do przyjęcia wczesnej Komunii Świętej - kontynuuje ks. Marcin. Jedno na pewno jest bardzo ważne - nikomu nie można narzucać przyjęcia Komunii Świętej. Tylko rodzice, bądź opiekunowie dziecka mogą o to poprosić, a proboszcz parafii zdecydować, czy dziecko i rodzice są gotowi. Na pewno powodem musi być wiara rodziców i dziecka, a nie np. fakt, że młodsze dziecko ma ze starszą siostrą, czy bratem przyjąć Pierwszą Komunię Świętą, bo rodzice chcą wyprawić uroczystość „za jednym razem”.

Wiara i miłość

Po co przyspieszać uroczystość I Komunii Świętej? - Po to, by dziecko, które już prowadzi świadome życie wzrastało nie tylko w mądrości u ludzi, ale i w łasce u Boga. Dwa lata dłużej w swoim życiu będzie przyjmowało Komunię Świętą. Wierzymy w obiektywne działanie łaski Bożej. Jest to analogia do zalecanego przez Kościół możliwie szybkiego chrztu niemowląt – wyjaśnia ks. proboszcz Węcławski. Na zarzut – co tak małe dzieci wiedzą, rozumieją odpowiada, że tkwi w tym twierdzeniu niedobra spuścizna doby oświecenia i jansenizmu. Pan Jezus nie domaga się od nas wielkiej wiedzy, ale wiary i miłości. Owszem Kościół domaga się koniecznego rozeznania - dziecko ma odróżnić chleb powszedni od Chleba Eucharystycznego i pobożnie przyjąć Komunię Świętą. Nie lekceważąc oczywiście wiedzy teologicznej, można zapytać: kto z nas, dorosłych wie i rozumie więcej ponad to, że w Komunii Świętej jest żywy Pan Jezus?

A elitaryzm wczesnego przyjęcia Chrystusa pod postacią Chleba? „Elitaryzm” w duszpasterstwie praktykował sam Jezus. Z wielu ludzi, którzy szli za Nim wybrał 72 uczniów i 12 apostołów, a nawet spośród nich wybrał grupę trzech: Piotra, Jakuba i Jana. - Tworzenie elit otwartych, żyjących Bogiem, nie szkodzi duszpasterstwu, ale je ubogaca. Dzieci po wczesnej Komunii Świętej w szkolnej grupie katechetycznej stają się apostołami, dobrym zaczynem wśród rówieśników – tłumaczy ks. Węcławski.

Wśród przedszkolaków

Zanim dzieci przyjmą Jezusa pod postacią Chleba potrzebne jest oczywiście przygotowanie. Małe dzieci przez rok uczestniczą w katechezach z katechetką, natomiast rodzice mają spotkania katechetyczne z księdzem. - Dzieci są wprowadzane w podstawowe prawdy wiary. Natomiast dla rodziców odbywają się katechezy na temat, czym jest żywa wiara, dotyczące pogłębienia życia modlitwy w życiu osobistym. Inne katechezy dotyczą sakramentów w Kościele: nawrócenia i chrztu św., sakramentu pokuty, Eucharystii – podkreśla ks. Marcin. Pomocą może być strona internetowa prowadzona przez poznańskiego proboszcza - wczesna-komunia.com.pl i poradnik wydany przez „Apostolicum” księży pallotynów. Wśród jego autorów znalazła się Beata Misiek, doradca metodyczny nauczycieli religii naszej diecezji, katechetka w przedszkolu i szkole średniej. - Do wczesnej Komunii Świętej przekonuje mnie to, co obserwuję w kontaktach z przedszkolakami. Widzę, jak te dzieci spontanicznie otwierają się na treści o Panu Bogu. Widzę jak np. w czasie modlitwy robią mini rachunek sumienia, przypominają sobie, co zrobiły złego. Ich przeproszenie jest autentyczne – mówi Beata Misiek wyjaśniając, że w przedszkolu na setkę katechizowanych przez nią dzieci szóstka mogłaby przygotowywać się do wczesnej Komunii Świętej.
- One mają wyczucie, czym jest Komunia Święta, że jest to żywy, prawdziwy Pan Jezus, który przychodzi do człowieka. Mają przekonanie, że Bóg ich kocha. Niektóre dzieci pytają: kiedy ja będę mógł przyjąć Pana Jezusa jak rodzice, zaangażowani w życie religijne, czytający Pismo Święte i modlący się z nimi. Obecnie odpowiadam im, że w trzeciej klasie – kontynuuje pani Beata.

W naszej diecezji jest też grupa rodziców, która zgłosiła się z prośbą - pytaniem o udzielenie dzieciom wczesnej Komunii Świętej. - Odpowiedziałem pozytywnie, ponieważ taka sytuacja daje dobre rokowania na współpracę z rodzicami, którzy wiedzą, czego chcą i dlaczego. A większość przygotowania musi dokonać się w rodzinie. Rodzice nie mogą czuć się zwolnieni z tego obowiązku i być wyręczani przez szkolę. W przygotowaniu do tej uroczystości będą mogły uczestniczyć dzieci, które więcej rozumieją i są już wystarczająco uwrażliwione na obecność Jezusa w Eucharystii – mówi kaliski proboszcz
ks. Włodzimierz Guzik.

Mali apostołowie

Ci, którzy widzieli, jak małe dzieci przeżywają swoje pierwsze spotkanie z Jezusem pod postacią Chleba podkreślają ich głęboką i żywą wiarę, wzruszenie i miłość do Jezusa. I to, że nie są one skażone materializmem, który obserwuje się u niektórych starszych dzieci czekających głównie na pierwszokomunijne prezenty. Dzięki temu rozwija się nie tylko życie religijne dzieci, ale także ich bliskich. Rodzice jeszcze bardziej angażują się w życie parafialne.

Tak było w życiu Matki Teresy z Kalkuty, założycielki Misjonarek Miłości, która zapisała w swoich wspomnieniach: „Już kiedy miałam pięć i pół roku – kiedy pierwszy raz Go (Jezusa – przyp. autorki) przyjęłam – już wtedy była we mnie miłość do dusz. Rosła ona wraz z latami – aż przyjechałam do Indii – z nadzieją, że ocalę wiele dusz”. Jest wiele takich przykładów wśród świętych, jak Joanna Beretta Molla, lekarka, która oczekując na narodzenie czwartego dziecka, zrezygnowała z leczenia nowotworu, by ocalić jego życie, czy Łucja z Fatimy, której objawiła się Matka Boża. A w czasie pielgrzymki w 1987 roku w Tarnowie Jan Paweł II wspominał: „Niech mi będzie wolno wywołać w pamięci osobę tego kapłana, którego znałem w późnych już latach jego życia: ks. prałata Władysława Mendrali. Śp. ks. Mendrala opowiadał mi o tradycji wczesnych Komunii dzieci w wieku przedszkolnym w jego parafii, tak jak to zalecał św. papież Pius X. I mówił jeszcze o licznych powołaniach kapłańskich i zakonnych, które stąd brały swój początek”. 

Zresztą, jak przyznawał Ojciec Święty w książce „Wstańcie, chodźmy” on sam przyjął wcześniej Pierwszą Komunię Świętą. Potem w czasie katechezy środowej w 1994 roku Jan Paweł II przypomniał słowa
św. Piusa X uzasadniające obniżenie wieku, w którym można przystąpić do I Komunii Świętej: „Będziemy mieli świętych pośród dzieci. I rzeczywiście, mieliśmy takich świętych. Dzisiaj możemy dodać: będziemy mieli apostołów pośród dzieci. Módlmy się, by coraz bardziej spełniało się to przewidywanie, to życzenie, tak jak spełniły się słowa św. Piusa X”.

Renata Jurowicz

Fot. J. Kot


Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 22

Opiekun nr 22(509) od 22 października 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. o pracującej w Etiopii Magdalenie Fiec, która odkryła swoje misyjne powołanie podczas studiów na Politechnice Śląskiej.

Zamów prenumeratę

 

kwartlanik

Kwartalnik "Opiekuna" -
Okno Wiary 2(10) 2017

w którym pragniemy rozmawiać z naszymi Czytelnikami o wierze, Kościele, rodzinie i historii.
W najnowszym numerze o św. Józefie

ARCHIWUM KWARTALNIKA

banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej