Autorzy Archiwum Galeria Polecane Kontakt Ogłoszenia

2012-06-27 10:18:01

Związek św. Józefa z Egiptem

sw jozef

Dlaczego Pan Bóg postanowił, że to właśnie do Egiptu św. Józef z Jezusem i Maryją uciekali przed Herodem? Może nam się wydawać, że nie ma to większego znaczenia, dokąd się udali, może nam się wydawać, że po prostu ten kraj był stosunkowo blisko, że były tam dobre warunki, jednak w Biblii nie ma tekstów, nazw, słów i miejsc przypadkowych. Na 43. Sympozjum Józefologicznym uświadamiał nam to ks. Jacek Stefański w swoim referacie: ,,Józefie, wstań, weź Dziecię i Jego matkę i uchodź do Egiptu (por. Mt 2, 13). Ale dlaczego do Egiptu?“

Ktoś powie, że przecież mamy odpowiedź na to pytanie w tekście Ewangelii wg. św. Mateusza, gdzie pisze on, że miało to być spełnienie słów z Księgi Ozeasza: ,,Z Egiptu wezwałem Syna mego”. Te słowa wypowiedziane wiele lat przed Chrystusem, odnosiły się tak naprawdę do wyjścia Izraelitów z Egiptu. To naród Izraela był określony przez Boga w Księdze Wyjścia mianem Syna. Pytanie więc pozostaje: dlaczego w planach Bożych proroctwo Ozeasza odnośnie powrotu Izraela z Egiptu musiało się spełnić w życiu Pana Jezusa? Dlaczego w planach Bożych musiał zaistnieć związek między Jezusem a Egiptem?

Ucisk i wnuk Noego

W języku hebrajskim słowo ,,Egipt” brzmi ,,mitzraim” (to – oczywiście zapis fonetyczny). Nazwa ,,mitzraim” pojawia się po raz pierwszy w Biblii w Księdze Rodzaju, ale nie jako nazwa, ale jako imię jednego z wnuków Noego. Ten człowiek - Mitzraim stał się ojcem ludu egipskiego, który otrzymał jego imię. Dlatego też tą samą nazwą określono ziemię, na której zamieszkali potomkowie wnuka Noego. Intrygujący jest fakt, że hebrajskie słowo ,,mitzraim” pod względem etymologicznym mogłoby pochodzić z hebrajskiego źródłosłowu ,,uciskać, sprawić cierpienie”. Egipt na kartach Starego Testamentu jest ukazany albo jako miejsce schronienia przed uciskami, albo jako miejsce, które przyczyniło się do ucisków i prześladowań.

Gdy na ziemi Kanaan panował głód, Abraham wraz z małżonką Sarą udali się tymczasowo do Egiptu i w ten sposób Egipt stał się dla nich miejscem ocalenia, aż mogli wrócić do ziemi Kanaan. Po wielu latach do Egiptu trafił też prawnuk Abrahama - Józef Egipski, który uratował od głodu nie tylko Egipt, ale także swoich braci i ojca. Był to kraj, który wcześnie wpisał się w dzieje wyznawców judaizmu, jako nie tylko miejsce ucieczki przed głodem, ale też błogosławieństwa, zwłaszcza dla patriarchów Izraela. 

Już w tej chwili możemy stwierdzić, że udanie się św. Józefa wraz z Jezusem i Maryją do Egiptu zostało jakby zapowiedziane przez udanie się do Egiptu patriarchy Abrahama z żoną Sarą oraz udanie się tam Józefa Egipskiego z braćmi i ojcem Jakubem. Natomiast paradoksalnie w pamięci wyznawców judaizmu Egipt zapisał się bardziej jako miejsce ucisku ze względu na długie doświadczenie niewolnictwa, które spotkało Izraelitów w tym kraju. 

Nowy Mojżesz

Ostateczne wyzwolenie Izraelitów z niewoli egipskiej za pośrednictwem Mojżesza wywarło tak wielki wpływ na tożsamość żydowską, że Żydzi zawsze rozważali, zresztą nadal rozważają, swoje losy w świetle wyjścia z Egiptu. W związku z tym, w literaturze rabinicznej znajdujemy ciekawe przekonanie, że gdy w końcu przyjdzie Mesjasz, to będzie on jakby nowym Mojżeszem, podobnym w swoich dziejach do pierwszego. Ten nowy Mojżesz, mówili rabini, zaprowadzi Naród Wybrany do nowej Ziemi Obiecanej, gdzie będzie panował jako mesjański Król. Sam Mojżesz powiedział w Księdze Powtórzonego Prawa: ,,Pan, Bóg twój, wzbudzi ci proroka spośród braci twoich, podobnego do mnie”, czyli nawet on powiedział, że kiedyś przyjdzie nowy Mojżesz podobny do mnie. (...)

Jeden z Ojców Kościoła św. Jan Chryzostom zauważa, że Egipt na Zachodzie i Babilonia na Wschodzie reprezentowały dla starożytnych cały świat. Wobec tego wyciąga on wniosek, że Bóg wyprowadził z terenu byłej Babilonii Mędrców z darami dla Mesjasza, a Mesjasza wraz z Józefem i Maryją posłał do Egiptu. Dlaczego? Aby w ten sposób zapowiedzieć nawrócenie Wschodu i Zachodu, czyli całego świata.  

Ucieczka w nocy

Ważne jest także to, kiedy Święta Rodzina uchodziła do Egiptu - w nocy! Czy tylko dlatego, że noc była najbardziej stosownym czasem na ucieczkę w ukryciu? Seder Pesach to obrzęd podczas żydowskiej Wieczerzy Paschalnej, kiedy rodziny siedząc przy stole śpiewają pieśń o wyjściu Izraelitów z Egiptu, a w niej wielokrotnie powtarza się hebrajskie słowo ,,lajla” - noc, bo jest to wieczerza, którą spożywa się po zmroku, bo właśnie w nocy Bóg sprawił, że wszystko, co pierworodne w domach egipskich pomarło, a w domach Izraelitów wszyscy ocaleli i tej samej nocy Izraelici wyszli z Egiptu. Wyjście Izraelitów z Egiptu było zapowiedzią wyjścia Świętej Rodziny z Judei.

W Księdze Wyjścia Mojżesz usłyszał od Boga, że może wracać do domu, kiedy już był dorosły, a w przypadku Jezusa wszystko się dzieje, kiedy Jezus jest jeszcze niemowlęciem. Dlatego to nie do Jezusa zwraca się Anioł, lecz do św. Józefa z podobnym nakazem. Tu właśnie widzimy, jak św. Józef wprowadza Jezusa w mesjańską rolę nowego Mojżesza. Zanim Jezus może stać się nowym Mojżeszem, niesamowita rzecz, jego rolę musi pełnić, przynajmniej tymczasowo, św. Józef, bo on wprowadza Jezusa do Egiptu, a potem wyprowadza z powrotem do Ziemi Obiecanej, tak, jak kiedyś Mojżesz wyprowadził Izraelitów z Egiptu. 

Dlatego słowa, które św. Mateusz cytuje z Księgi Ozeasza, nie dotyczą tylko Jezusa, ale też św. Józefa, bo św. Józef jest też synem Boga Ojca pod względem wyboru i wierności, bo jest opiekunem Syna Bożego i wypełnia wolę Ojca w sposób doskonały, pod każdym względem. 

Niewierność Egipcjan i Izraela po wyjściu z Egiptu miała być zastąpiona wiernością św. Józefa, torującego drogę dla Mesjasza. Tak dochodzimy do jednego z najważniejszych starotestamentowych tekstów odnośnie Egiptu. Prorok Izajasz ponad 600 lat przed Chrystusem mówi o kulcie oddanym Bogu w Egipcie, o błogosławieństwie Boga dla Egiptu. 

Dlaczego Egipt

Słowo Boże, tradycja rabiniczna, patrystyczne źródła i tradycja koptyjska potwierdzają, że Egipt został wybrany przez Pana Boga jako miejsce wskazujące na działanie Boże w dziejach zbawienia. Św. Mateusz tak przedstawia nam epizod ucieczki Świętej Rodziny do Egiptu, aby potwierdzić, że dzieje patriarchów oraz Izraela w Egipcie w Starym Testamencie spełniają się w dziejach Jezusa, Mesjasza, nowego Mojżesza w Nowym Testamencie, a niezbędną rolę w tym wszystkim pełni św. Józef, bo tak Bóg chciał. Bóg chciał, aby św. Józef był przewodnikiem przygotowującym nas wszystkich i cały świat na spotkanie z Jezusem. Pod przewodnictwem św. Józefa dzisiejszy neopogański świat będzie mógł przejść z ziemi egipskiej do ziemi obiecanej, z niewiary do wiary, z ateistycznego lęku do chrześcijańskiego męstwa, z oziębłości do gorliwości, w służbie Bogu, w służbie człowiekowi. 

Fragmenty referatu ks. Jacka Stefańskiego

oprac. Anika Djoniziak

 

Ks. dr Jacek Stefański urodził się w 1966 r. w Izraelu. W 1982 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1994 r. w Camden (New Jersey) i pracował na terenie diecezji Camden jako wikariusz oraz kapelan szpitalny. W 2000 r. wyemigrował do Polski i został kapłanem diecezji kaliskiej. W 2004 r. został mianowany ojcem duchownym w Wyższym Seminarium Duchownym w Kaliszu, gdzie pełni również funkcję wykładowcy egzegezy biblijnej oraz języka hebrajskiego. Należy do Stowarzyszenia Biblistów Polskich.

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz, prosimy o przepisanie wyrazów z obrazka. Wyrazy muszą być oddzielone spacją.

Artykuły

Pozostałe kategorie
komentarz redaktora
w słowie bożym
prawo kanoniczne
meandry czwartej wladzy
sacrum w muzyce
nauka spoleczna kosciola
okladka 25

Opiekun nr 25(512) od 3 grudnia 2017

Zapytaj w parafii o nowego "Opiekuna", a w nim m.in. rozmowa z kustoszem kaliskiego sanktuarium ks. prałatem Jackiem Plotą, który opowiedział o swojej osobistej relacji z Patriarchą z Nazaretu i o radościach posługi w sanktuarium.

Zamów prenumeratę

 

baner
banner
figazmakiem
Drewniane kościólki Jasna i ta druga strona 25 lat diecezji

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Więcej