Kiedy chodziłem do szkoły, a potem na studiach i w seminarium, pierwszą rzeczą, jaką zwykle robiłem po rozpoczęciu roku szkolnego, było przygotowanie specjalnego kalendarza. Miał kształt krawieckiej miary, a każdy centymetr oznaczał jeden dzień. Zapożyczonym z wojska zwyczajem, im bliżej do wakacji, a zwłaszcza w czerwcu, w moim seminaryjnym pokoju zbierało się wieczorami wielu kolegów i z wielką nadzieją i utęsknieniem odcinaliśmy każdy kolejny dzień. Na ścianach wieszaliśmy mapy górskich okolic i zdjęcia z ubiegłorocznych wędrówek, w kącie stał plecak, który pieczołowicie dopakowywaliśmy niezbędnym ekwipunkiem.

Wakacje z dnia na dzień stawały się coraz bliższe, a nasza radość większa. Bo choć nauka nauką, a obowiązek obowiązkiem, to jednak wakacje w życiu i dojrzewaniu człowieka odgrywają rolę szczególną i niezastąpioną. Aby jednak wykorzystać ich twórczy walor, trzeba posiąść umiejętność dobrego przeżywania wakacji, by stały się prawdziwą sztuką; trzeba kogoś, kto nas w nią wprowadzi i nauczy dobrze przeżyć wolny czas. Wtedy wakacje mogą stać się wielką szansą osobistego rozwoju.

Co ciągnie ludzi młodych duchem na górskie wertepy, kajakowe spływy, w leśne ostępy czy nad jeziora?

Przede wszystkim piękno natury i życia: piękno, które można osobiście odkryć i doświadczyć tylko na wakacjach. Tam kontakt z przyrodą jest bliski, żywy i spontaniczny, pozbawiony całorocznej schematyczności i monotonii, przypisanej niejako do szkolnej mordęgi i stałego miejsca zamieszkania. Samo wyrwanie się z domu, spod oka rodziców i nauczycieli, już niesie cudowny i obiecujący zapach wolności. Ale też i odpowiedzialności. Bo na wakacjach wszystko trzeba robić samemu. I chętnie się robi, bo każdy widzi sens i konieczność okopania namiotu, utrzymywania porządku w plecaku, dyżurów w kuchni, zakupów, zbierania chrustu i przygotowania zabaw na wieczorne ognisko. Każdy zaniedbany obowiązek mści się bowiem szybko i bezpośrednio na niedbałych, a to uczy życia o wiele skuteczniej niż rodzicielskie „kazania” czy szkolne regulaminy.

Wakacje to także świetna szkoła życia społecznego. Komfort i dobra atmosfera we wspólnocie jest bowiem zależna od każdego z uczestników: od umiejętności współpracy i podziału zadań, wkładu swojego poczucia humoru, wspólnej woli rozwiązywania konfliktów, dyscypliny i punktualności. Stąd też w naturalny sposób odkrywa się, że na jakość życia we wspólnocie wielki wpływ ma osobisty wkład każdego, że to wspólne dobro nie przychodzi samo z zewnątrz, lecz musi być tworzone wzajemnym wysiłkiem i zaangażowaniem każdego.

Dlatego czas wakacyjny to miniaturka i trening dorosłego życia, to jakby połączenie poligonu z laboratorium, gdzie w zagęszczeniu czasowym, z dużą intensywnością, a zarazem w poczuciu bezpieczeństwa i pod dobrą opieką, można się zetknąć z różnorodnymi sytuacjami życia. Młody człowiek w krótkim czasie i z możliwością wycofania się z błędu, ma okazję przetestować wiele sytuacji, które później są ciągłym i nieuchronnym udziałem każdego człowieka.

I właśnie dlatego wakacje stwarzają wspaniałą szansę wychowawczą, którą warto wszechstronnie wykorzystać. Kiedyś dawno robiło to tylko skautowe harcerstwo, ale już od dziesiątków lat dołączyły do nich duszpasterstwa akademickie (jednym z pionierów takich wakacji był Ks. Karol Wojtyła), rekolekcje oazowe czy rozmaite grupy duszpasterskie z księdzem. Dla takich duszpasterzy to jednak nie są tylko wakacje, lecz praca, choć inna niż w roku szkolnym. I dlatego w planie rocznych zajęć i obowiązków duszpasterskich każdego księdza pracującego z młodzieżą, warto uwzględnić kilkanaście dni na wakacyjny wyjazd z grupą. I to niekoniecznie tylko w ramach własnego urlopu. Wtedy bowiem duszpasterstwo wakacyjne staje się jakby prywatnym hobby księdza, na które poświęca swój wolny czas, podczas gdy powinno być ono istotnym, wręcz obowiązkowym dopełnieniem pracy katechetycznej i formacyjnej. Skoro tyle wysiłku wkładamy organizacje i kontrolę pracy duszpasterskiej w roku szkolnym, może warto zainwestować też w pracę wychowawczą w czasie wakacji.

Oczywiście duszpasterstwo wakacyjne wymaga specjalnego charyzmatu: chyba nie każdy ksiądz się w tym odnajdzie i poradzi sobie. Ale tym bardziej należy wspomóc tych, którzy potrafią i lubią to robić, np. skierowując ich na dwutygodniowy obóz z młodzieżą. Na pewno będzie to dla nich większy wysiłek i utrudzenie, niż „dyżurowanie” w opustoszałej parafii w sezonie urlopowym. A pożytek i owoce tej pracy będą na pewno niepomiernie większe.

Ks. Mariusz Pohl
Opiekun nr 3 (123) 2003