DomowaSzukajDomowa

                              

Ustaw stronę redakcji Opiekuna jako domową. Dodaj stronę  redakcji Opiekuna do "Ulubionych". Prześlij adres tej strony znajomym. Napisz do nas. Wydrukuj.
 Opiekun edycja internetowa Czas przed zmartwychwstaniem

 Dziś

Spis

Domowa
W górę
Archiwum
Redakcja
Historia Pisma
Promyk Radości
Dodatki specjalne
Publikacje Opiekuna
Program Duszpasterski
Humor Fenixa
Galeria Opiekuna

Piszą u nas
Pod naszym patronatem
Rekolekcje z Opiekunem
Diecezja w Internecie

Czas przed zmartwychwstaniem
---------- ks. Dariusz Kwiatkowski ---------

    W okresie Wielkiego Postu Kościół przypomina zobowiązania, które mają pomóc wiernym w procesie wewnętrznej odnowy. Prawo kościelne podkreśla, że wszyscy jesteśmy, każdy na swój sposób, obowiązani na podstawie prawa Bożego czynić pokutę.
 

Niedziela Palmowa
  Obraz, ukazujący Jezusa podczas wjazdu do Jerozolimy (Mt 21, 1-11), pochodzi z Codex Egberti (ok. 980) Szóstą niedzielę Wielkiego Postu, rozpoczynającą Wielki Tydzień, nazywamy Niedzielą Palmową Męki Pańskiej. W tym dniu liturgia wspomina dwa wydarzenia: uroczysty wjazd Jezusa do Jerozolimy i mękę Jezusa Chrystusa. Pierwsze wydarzenie uobecnia uroczysta procesja z palmami, a drugie czytany opis ewangeliczny męki Jezusa.
   Pątniczka Egeria opisuje w swoich Pamiętnikach, że w IV wieku chrześcijanie w Jerozolimie gromadzili się na Górze Oliwnej, by celebrować długą liturgię słowa Bożego, a potem w godzinach wieczornych, trzymając w rękach gałązki palm i drzew oliwnych udawali się w procesji do miasta. Ten zwyczaj bardzo szybko został przyjęty w Kościele Wschodnim. Na Zachodzie zwyczaj błogosławienia gałązek palmowych znany jest od VIII wieku. Święcono nie tylko palmy, czy gałązki oliwne, ale także gałązki z innych drzew. Od tego wieku także znane są procesje z palmami. Często procesjom towarzyszyły elementy dramatyczne i folklorystyczne, np. przedstawienia Chrystusa niosącego krzyż, drewniana figura osiołka w kształcie wozu, na którym umieszczano figurę Chrystusa. W Jerozolimie biskup, jako reprezentant Chrystusa wjeżdżał do miasta na osiołku.
   W liturgii papieskiej w Rzymie procesja z palmami przyjęła się na stałe od XI wieku. Wcześniej, w czasach papieża Leona Wielkiego była czytana Pasja według św. Mateusza. Procesji rozpoczynającej się poza miastem towarzyszyły uroczyste śpiewy i okrzyki „Hosanna”, a dzieci rozkładały przed orszakiem papieskim swoje płaszcze. W procesji niesiono księgę Ewangelii lub Najświętszy Sakrament.
   Dzisiejsze obrzędy Niedzieli Palmowej składają się z dwóch części: uroczystej i radosnej procesji z palmami, która podkreśla tryumf i królewskość Jezusa Mesjasza oraz Mszy Świętej, w czasie której czytana jest Męka Pańska. Liturgia ukazuje, że wyniszczenie i upokorzenie Chrystusa jest Jego zwycięstwem i wywyższeniem. Prawdziwy tryumf dokonał się na krzyżu. Procesja z palmami jest także kroczeniem ludu Bożego z Chrystusem ku ofierze, która uobecnia się we Mszy Świętej. Uczestnicząc w liturgii Niedzieli Palmowej wyrażamy gotowość niesienia swojego krzyża oraz wyznajemy wiarę, że każda Eucharystia jest uobecnieniem ofiary Chrystusa. Z palmami w rękach czcimy zwycięstwo Chrystusa i jednocześnie z nadzieją oczekujemy naszego zwycięstwa nad grzechem i zmartwychwstania do życia wiecznego.

Wielki Poniedziałek, Wtorek i Środa
   Pierwsze trzy dni Wielkiego Tygodnia nie wyróżniają się niczym szczególnym, jeśli chodzi o liturgię. W naszej tradycji są to dni szczególnie poświęcone sakramentowi pojednania. Przed reformą liturgiczną Soboru Watykańskiego II w Wielką Środę kapłani w kościołach celebrowali specjalną Jutrznię, która nawiązywała do ucieczki Apostołów w czasie aresztowania Chrystusa. Symbolem ich ucieczki było gaszenie po każdym Psalmie jednej świecy, aż zostawała tylko jedna. Tę ostatnią brano z lichtarza i zanoszono za ołtarz. Oznaczało to zniknięcie światła, czyli symbolu Chrystusa, zamordowanego przez ludzi. Po pewnym czasie kleryk z tą świecą powracał zza ołtarza na znak zmartwychwstania. Wtedy kapłani uderzeniami w pulpity brewiarzami dawali znać o trzęsieniu ziemi, które miało miejsce w chwili zmartwychwstania.
   Nowy Testament zaświadcza, że od Wielkiego Poniedziałku do Wielkiej Środy włącznie Pan Jezus spędzał czas w Jerozolimie i nauczał w świątyni, a na noc udawał się do odległej o około 3 km Betanii, aby tam przenocować w gościnnym domu Łazarza. W tych dniach miały miejsce wydarzenia, które bezpośrednio poprzedzały mękę i śmierć Jezusa. W Wielki Poniedziałek, będąc w drodze do Jerozolimy, Jezus uczynił uschłym figowe drzewo za to, że nie znalazł na nim owocu, a tylko same liście (Mt 21, 18-19). Natomiast po przyjściu na plac świątynny, wypędził stamtąd kupców i handlarzy (Mt 21, 12-13). W Wielki Wtorek Jezus prowadził najbardziej ostre polemiki ze starszyzną żydowską, które zakończył wielokrotnym „biada”, rzuconym na swoich zatwardziałych duchowych przywódców Izraela (Mt 21, 20 - 23, 39). W tak zwanej mowie eschatologicznej zapowiedział całkowite zniszczenie Jerozolimy oraz koniec świata, który zamknie dzieje ludzkości (Mt 24, 1-41). Zapowiedział także powtórne swoje przyjście na ziemię w chwale (Mt 25, 31-46). W przypowieści o roztropnym słudze, o mądrych i głupich pannach i o talentach nawoływał do czujności (Mt 24, 42-55. 30). W Wielką Środę Sanhedryn na tajnej naradzie postanowił zabić Jezusa. Z pomocą przyszedł Judasz, który ofiarował Wielkiej Radzie Żydowskiej swoją pomoc za trzydzieści srebrników, przyrzekając wydanie Jezusa (Mt 26, 1-16).

Wielki CzwartekJ. Nowosielski „Ostatnia wieczerza”, 1965, Ketrzyn
   W Wielki Czwartek Kościół celebruje dwie Msze Święte. Rano tak zwaną Mszę Krzyża Świętego, a wieczorem Mszę Wieczerzy Pańskiej, która rozpoczyna Święte Triduum Paschalne.
   Podczas Mszy Krzyżma dokonuje się konsekracji oleju Krzyżma Świętego, który stosuje się przy udzielaniu sakramentów chrztu, bierzmowania i kapłaństwa. Olejem Krzyżma namaszcza się także nowy ołtarz i nowy kościół podczas ich poświęcenia. W tym dniu błogosławi się również olej chorych, używany w sakramencie namaszczenia chorych. Zgodnie ze zwyczajem liturgii łacińskiej, błogosławieństwo oleju chorych odbywa się przed zakończeniem Modlitwy eucharystycznej, zaś konsekracja Krzyżma - po modlitwie po Komunii Świętej. Msza Krzyżma, którą biskup koncelebruje ze swoim prezbiterium jest wyrazem łączności prezbiterów ze swoim biskupem. Znakiem tej jedności jest wspólna koncelebra oraz odnowienie przyrzeczeń kapłańskich złożonych przez prezbiterów w dniu ich święceń. Zwyczaj ten wprowadził papież Paweł VI w roku 1970. Odnawiane przyrzeczenia dotyczą jakości sprawowania misteriów Chrystusa, pilnego i mądrego spełniania posługi słowa, naśladowania Chrystusa Dobrego Pasterza i coraz głębszego jednoczenia się z Nim przez oddanie się na służbę Bogu i zbawieniu ludzi.
   Wieczorna liturgia Wielkiego Czwartku, nazywana Mszą Świętą Wieczerzy Pańskiej rozpoczyna celebrację Triduum Paschalnego, czyli święta wszystkich świąt. Ta Msza Święta uobecnia pod osłoną znaków wydarzenia, które dokonały się w Wieczerniku. W trakcie pożegnalnej wieczerzy, tzw. Ostatniej Wieczerzy, spożywanej ze swoimi uczniami, Jezus ustanowił sakramenty Eucharystii i kapłaństwa. Chciał, aby Jego ofiara, która dokona się na krzyżu została utrwalona i była uobecniana w sakramentalnych znakach.
   Uczestnicząc w liturgii dziękujmy Bogu Ojcu za Jego nieskończoną miłość objawioną w Jezusie Chrystusie. Dziękujmy także za dar Eucharystii, w której dla nas, tu i teraz uobecnia się w sposób bezkrwawy ofiara krzyżowa Jezusa Chrystusa. Dziękujmy także za dar sakramentu kapłaństwa, który był ustanowiony z Eucharystią i dla Eucharystii. Modlimy się także za wszystkich kapłanów, aby z Eucharystii czerpali moc do pełnienia swej kapłańskiej służby według wzoru i woli Chrystusa, który przyszedł jako cierpliwy i kochający sługa wszystkich ludzi.
   Szczególnym znakiem liturgii Mszy Wieczerzy Pańskiej jest obrzęd zwany „Mandatum”, czyli „przykazanie”. Przewodniczący liturgii kapłan umywa nogi 12 mężczyznom pochodzącym z własnej parafii. Obrzęd umywania nóg podczas liturgii Mszy Wieczerzy Pańskiej narodził się w VII wieku, a na stałe wszedł do Mszału Rzymskiego w roku 1570. W symboliczny sposób naśladuje on gest Chrystusa z Ostatniej Wieczerzy oraz przedstawia Jego miłość, która wyraża się w tym, że przyszedł On na świat, aby służyć. W tym geście pokazuje swoim uczniom, w jaki sposób mają realizować przykazanie miłości bliźniego.

Wielki Piątek
   Liturgia Wielkiego Piątku celebruje mękę i śmierć Jezusa. Od początku chrześcijaństwa był to dzień żałoby i postu. Historyczne świadectwa celebracji liturgicznych Wielkiego Piątku znajdujemy w „Pamiętnikach Egerii”, które opisują liturgię celebrowaną w Jerozolimie w IV wieku. Obejmowała ona procesję, która rozpoczynała się przed Wieczernikiem, gdzie czczono miejsce biczowania Jezusa. Stamtąd wszyscy udawali się na Golgotę, gdzie biskup ukazywał krzyż do uczczenia. Wszyscy podchodzili do krzyża i każdy najpierw dotykał go czołem, patrzył na niego i następnie całował. W godzinach popołudniowych wierni gromadzili się znowu, aby rozważać słowo Boże, słuchać opisu męki Chrystusa oraz uczestniczyć w modlitwach.
   W liturgii Wielkiego Piątku w Rzymie papież, idąc boso, niósł relikwie krzyża świętego z Bazyliki św. Jana na Lateranie do kościoła Świętego Krzyża Jerozolimskiego. Tutaj odbywała się adoracja relikwii krzyża, liturgia słowa Bożego z czytaniem opisu męki Pańskiej, uroczysta modlitwa powszechna i Komunia św. Od X wieku zaczęto budować tzw. grób Chrystusa. W niektórych krajach, także w Polsce, umieszczano w nim Najświętszy Sakrament, który wierni adorowali aż do rozpoczęcia Wigilii Paschalnej.
   Odnowiona liturgia Wielkiego Piątku zachowała niemal wszystkie elementy liturgii starożytnej i składa się z liturgii słowa, w czasie której czytany jest opis męki Chrystusa, bardzo rozbudowanej modlitwy powszechnej, adoracji krzyża, Komunii św. i procesji do grobu Pańskiego. Tematem wiodącym liturgii słowa Bożego jest męka i śmierć Chrystusa.
   Najbardziej charakterystycznym elementem liturgii Wielkiego Piątku jest ukazanie i adoracja krzyża. Krzyż jest znakiem zbawienia, znakiem miłości Boga do człowieka. Chrystus, który został wywyższony na drzewie krzyża pokonał grzech i śmierć oraz przyciągnął wszystkich do siebie. W Jego krzyżu jest nasze zbawienie, jest nasze zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Kapłan najpierw odsłania krzyż, śpiewając słowa antyfony: „Oto drzewo krzyża, na którym zawisło zbawienie świata”, na którą wszyscy odpowiadają: „Pójdźmy z pokłonem”. Następnie krzyż jest ukazywany wiernym do adoracji. Śpiewając tak zwane „Improperia”, czyli żałobne pieśni mówiące o zbawczej śmierci Jezusa, podchodzimy do krzyża, przyklękamy i całujemy go. Przepisy liturgiczne wymagają, aby do adoracji używać tylko jednego krzyża; domaga się tego prawidłowość i czytelność znaku. Krzyż Chrystusa jest tylko jeden.

Wielka Sobota
   W Wielką Sobotę Kościół nie celebruje Eucharystii, lecz trwając przy grobie Chrystusa, rozważa Jego mękę i śmierć. W tym dniu adorujemy Najświętszy Sakrament i uwielbiamy Chrystusa umęczonego za nas i złożonego w grobie. Modlitwy Liturgii Godzin podejmują w tym dniu temat zstąpienia Chrystusa do otchłani. Starożytna homilia na Świętą i Wielką Sobotę zamieszczona w Brewiarzu ukazuje Chrystusa, który wyprowadza z otchłani Adama i Ewę oraz wszystkich pogrążonych w niewoli śmierci. Podkreśla się zbawczy wymiar śmierci i zmartwychwstania Jezusa, które otwierają zamkniętą bramę raju. Człowiek odzyskuje to, co wskutek grzechu utracił. W tym dniu w naszej polskiej tradycji odbywa się święcenie pokarmów, które będą spożywane podczas wielkanocnego śniadania.
 

 
Poprzednia Domowa Następna

Copyright 2007 JoWaL